Lê Vô Cương

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Lê Vô Cương
Thông tin chung
Học vấnĐồng tiến sĩ
Chức quanLễ bộ tả thị lang
Giới tínhNam
Quốc giaĐại Việt
Triều đạiLê sơ, Mạc

Lê Vô Cương (1481 - 1526)[1] là tả thị lang[2] bộ Lễ thời Lê sơ, đỗ đồng tiến sĩ năm Hồng Thuận.[3]

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Lê Vô Cương sinh năm 1481,[1] là người làng Thiên Biếu, huyện Yên Lãng[3][4] hay An Lãng, phủ Tam Đái,[5][6] trấn Sơn Tây,[7] nay thuộc thôn Bầu, xã Kim Chung.[1]

Sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Ông đậu đồng tiến sĩ khoa Tân Mùi năm Hồng Thuận thứ 3. Về sau ông làm quan đến chức Lễ bộ tả thị lang.[3][8][9][10][11][12]

Sau ông vào Thanh Hoa cùng với vua Lê Chiêu Tông.[3] Sau này ông bị Mạc Đăng Dung bắt và do không theo Mạc nên bị giết.[13]

Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]

Ông có em là Lê Vô Địch, một danh thần thời Lê Chiêu Tông.[14]

Vinh danh[sửa | sửa mã nguồn]

Đến thời Lê trung hưng, ông được khen là có tiết nghĩa, được truy phong thần hạng trung và cho lập đền cúng tế.[3]

Nhận định[sửa | sửa mã nguồn]

Trong Lịch triều hiến chương loại chí, ở "Nhân vật chí", Phan Huy Chú có viết một mục về ông tại phần "Bề tôi tiết nghĩa".[3] Có một số tài liệu đánh giá hành động chống Mạc của ông cùng với nhiều người khác chỉ là "một thứ phản ứng tiêu cực của những kẻ yếu thế hay thất thế", "những hành động tuyệt vọng" của những người "có cơm dày áo nặng với cựu triều".[12][15]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Thư mục[sửa | sửa mã nguồn]

  1. Đào Duy Anh; Phạm Trọng Điềm; Quốc sử quán triều Nguyễn; Viện Sử học (Việt Nam) (1992), Đại Nam nhất thống chí, tập 4, Nhà xuất bản Thuận Hóa 
  2. Đặng Quý Phúc (2007), Giản yếu sử Việt Nam, Việt Nam: Nhà xuất bản Hà Nội 
  3. Đỗ Văn Ninh (2000), Văn bia Quốc tử giám Hà Nội, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin 
  4. Hoàng Cao Khải; Lê Xuân Giáo (1971), Việt-sử yếu, Phủ Quốc-vụ-khanh Đặc-trách Văn-hóa 
  5. Lê Gia (2003), Lạc Việt sử ca, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh 
  6. Ngô Đăng Lợi; Phạm Thu Hà; Hội khoa học lịch sử Việt Nam (2000), Mạc Đăng Dung và vương triều Mạc, Hội sử học Hải Phòng 
  7. Nguyễn Mạnh Cường; Nguyễn Thị Hồng Hà (2007), Nho giáo - Đạo học trên đất kinh kỳ: Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin & Viện văn hóa 
  8. Nguyễn Minh Đức; Bộ quốc phòng Việt Nam; Viện lịch sử quân sự Việt Nam (2011), Việt Nam, những sự kiện quân sự từ thế kỷ XV đến thế kỷ XVIII, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân 
  9. Phạm Ngô Minh; Lê Duy Anh (2001), Nhân vật họ Lê trong lịch sử Việt Nam, Nhà xuất bản Đà Nẵng 
  10. Phạm-văn-Són (1959), Việt-sử tân biên, tập 3-4, Văn-hüu A-châu 
  11. Phan Huy Chú (2014), Nguyễn Minh Nhựt; Nguyễn Thế Truật; Trần Đình Việt; Đào Thị Tú Uyên; Võ Thị Ngọc Phượng, biên tập, Lịch triều hiến chương loại chí, tập 2, Nhân vật chí, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam: Nhà xuất bản Trẻ, ISBN 978-604-1-03015-2 
  12. Phan Văn Các; Hoàng Văn Lâu (1997), Les stéles du Văn Miếu de Hanoi (bằng tiếng Pháp), Nhà xuất bản Thế giới 
  13. Trần Xuân Sinh (2004), Việt sử kỷ yếu, Nhà xuất bản Hải Phòng 
  14. Viện Sử học (Việt Nam) (2004), Nghiên cứu lịch sử, số 338-343, Viện Sử học