Lễ Vượt Qua

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Lễ Vượt Qua hay lễ Quá Hải (tiếng Anh: Pass Over) là lễ quan trọng nhất của người Do Thái, kéo dài một tuần. Chiều ngày 14 tháng Ni-xan (khoảng tháng ba, tháng tư dương lịch), người ta sát tế chiên (cừu) tại đền thờ, rồi tư tế lấy máu chiên mà đổ dưới chân bàn thờ. Khi đêm xuống, người ta sẽ ăn tiệc chiên vượt qua theo gia đình hay theo nhóm mà không quên lấy chút máu chiên bôi lên cửa nhà. Lễ Vượt Qua được cử hành như một cuộc tưởng niệm nhằm giúp mỗi người sống lại kinh nghiệm của cha ông họ được giải phóng khỏi ách nô lệ Ai Cập xưa kia. Trong bữa tiệc, người ta ăn thịt chiên với bánh không men và rau đắng, ngoài ra, họ cũng uống với nhau bốn chén rượu đã được vị chủ tọa bữa tiệc chúc lành để kỉ niệm bốn lời hứa của Thiên Chúa với dân Do Thái:

  • "Ta sẽ đem các ngươi ra từ ách của Ai Cập"
  • "Ta sẽ giải thoát các ngươi khỏi cảnh làm tôi mọi chúng"
  • "Ta sẽ giương cánh tay mà chuộc lấy các ngươi"
  • "Ta sẽ lấy các ngươi làm dân Ta, và Ta sẽ là Thiên Chúa các ngươi"

Họ sẽ nhắc nhở lại biến cố Xuất Hành và đọc một bài Thánh Vịnh khi tiệc tàn.

Tuy nhiên, lịch sử Lễ Vượt Qua đương thời Cựu Ước là hình bóng và là lời tiên tri rằng trong tương lai sẽ có một Đấng đến và lập nên Lễ Vượt Qua Giao ước mới. 2000 năm trước, Đức Chúa Giêsu đã lập nên Lễ Vượt Qua Giao ước mới bởi bánh và rượu nho tượng trưng cho thân thể và huyết của Ngài.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Trong lịch sử cách đây khoảng 3500 năm (1500 năm TCN), dân Do-thái từng sinh sống và làm nô lệ tại xứ Ai-cập trong khoảng 430 năm. Tại đây, họ bị vua quan người Ai-cập đặt những cai nô để áp bức, bắt họ phục dịch cực khổ, phải làm lụng nặng nhọc để nhồi đất sét làm gạch, làm đủ thứ công việc đồng áng, bị cưỡng bức lao động để xây dựng thành quách kho tàng cho vua Ai-cập.

Thiên Chúa đã nghe tiếng ta thán và thấy nỗi thống khổ của họ, nên Ngài đã đến với Môi-se, để sai phái ông cứu họ ra khỏi tay người Ai-cập và để đem tuyển dân của Ngài vào miền đất hứa, là một xứ tốt đẹp rộng rãi, tuôn tràn sữa và mật ong.

Vua Ai-cập, dĩ nhiên không chấp thuận lời yêu cầu của Môi-se để cho dân Do-thái được tự do rời xứ. Để bắt phục vua, Thiên Chúa đã lần lượt trút xuống xứ Ai-cập 9 tai vạ khủng khiếp, như nước sông biến thành máu thật hôi thối, ếch nhái bò lúc nhúc khắp nơi, muỗi bay dày đặc, ruồi nhặng bay từng đàn tàn hại bay vào nhà người Ai-cập, từ vua chí dân; mọi súc vật bị chết vì dịch; ung nhọt ghẻ lở, mưa đá trút xuống dữ dội, cào cào tràn ngập xứ cắn nuốt tất cả cây cỏ ngoài đồng, và rồi bóng tối dày đặc bao phủ cả xứ Ai-cập trong ba ngày.

Tuy vậy, sau mỗi tai vạ, vua Ai-cập vẫn cứng lòng và một mực không cho dân Do-thái ra đi.

Đến đây, Thiên Chúa tuyên bố về tai vạ thứ mười và cũng là tai vạ cuối cùng; đó là Ngài sẽ giết chết tất cả các con trưởng nam của người Ai-cập, từ thái tử con vua Ai-cập đang ngồi trên ngôi, cho đến con trưởng nam của người nữ tì đang xay cối.

Song song với lời tuyên bố về tai vạ thứ mười này, Thiên Chúa có phán với Môi-se ra lệnh cho toàn dân Do-thái làm đúng theo một lời hướng dẫn rất quan trọng, để tuyển dân của Ngài không bị vạ lây với dân Ai-cập. Lời hướng dẫn này được ghi lại trong Kinh Thánh, sách Xuất Hành

chương 12. Lời này đó chính là hãy giữ Lễ Vượt Qua. Người dân Do Thái giữ Lễ Vượt Qua bằng cách giết chiên và ăn thịt chiên quay với bánh không men và rau đắng. Và sau đó lấy huyết chiên bôi trên hai cây cột và mày cửa của nhà nào ăn chiên đó. Được chép ở sách Xuất Ê-díp-tô-ký chương 12 về Lễ Vượt Qua rằng:

11 Vậy, ăn thịt đó, phải như vầy: Dây lưng cột, chân mang giày, tay cầm gậy, ăn hối hả; ấy là lễ Vượt-qua của Đức Giê-hô-va.

12 Đêm đó ta sẽ đi qua xứ Ê-díp-tô, hành hại mọi con đầu lòng xứ Ê-díp-tô, từ người ta cho đến súc vật; ta sẽ xét đoán các thần của xứ Ê-díp-tô; ta là Đức Giê-hô-va.

13 Huyết bôi trên nhà các ngươi ở, sẽ dùng làm dấu hiệu; khi ta hành hại xứ Ê-díp-tô, thấy huyết đó, thì sẽ vượt qua, chẳng có tai nạn hủy diệt các ngươi.

Toàn dân Do-thái làm y như lời hướng dẫn. Và cũng qua tai vạ thứ mười này, vua và toàn dân Ai-cập đã bằng lòng để cho dân Do-thái được tự do ra đi. Cảnh này được ghi chép lại như sau cũng tại chương 12:

29 Vả, khi giữa đêm, Đức Giê-hô-va hành hại mọi con đầu lòng tại xứ Ê-díp-tô, từ thái tử của Pha-ra-ôn ngồi trên ngai mình, cho đến con cả người bị tù, và hết thảy con đầu lòng của súc vật.

30 Đang lúc ban đêm, Pha-ra-ôn, quần thần cùng hết thảy người Ê-díp-tô đều chờ dậy; có tiếng kêu la inh ỏi trong xứ Ê-díp-tô, vì chẳng một nhà nào là không có người chết.

31 Trong đêm đó, Pha-ra-ôn bèn đòi Môi-se và A-rôn mà phán rằng: Hai ngươi và dân Y-sơ-ra-ên hãy chờ dậy, ra khỏi giữa vòng dân ta mà đi hầu việc Đức Giê-hô-va, như các ngươi đã nói.

Khi dân Do Thái rời khỏi Ai Cập, vua Ai Cập lại cho quân truy đuổi họ. Khi đến biển Đỏ, Thiên Chúa cho nước biển rẽ làm đôi để dân Do Thái đi qua. Khi dân Do Thái đã qua hết thì Thiên Chúa lại cho nước biển ngập trở lại để dìm chết quân đội của vua Ai Cập.

Lễ Vượt Qua của Giao ước mới[sửa | sửa mã nguồn]

Lễ Vượt Qua của Giao ước mới được chính đính thân Đức Chúa Giêsu lập nên và giữ cùng với 12 sứ đồ. Nghi thức giữ Lễ Vượt Qua không còn là giết chiên nữa mà là ăn bánh và uống rượu nho. Lễ Vượt Qua giao ước mới này cũng được cử hành vào ngày 14 tháng Nisan (tháng 1 thánh lịch) của Do Thái, vào buổi chiều tối.

Bối cảnh này được ghi chép ở sách Phúc âm Ma-thi-ơ đoạn 26:

17 Trong ngày thứ nhất ăn bánh không men, môn đồ đến gần Đức Chúa Jêsus mà thưa rằng: Thầy muốn chúng tôi dọn cho thầy ăn lễ Vượt qua tại đâu?

18 Ngài đáp rằng: Hãy vào thành, đến nhà một người kia, mà nói rằng: Thầy nói: Giờ ta gần đến; ta và môn đồ ta sẽ giữ lễ Vượt qua trong nhà ngươi.

19 Môn đồ làm y như lời Đức Chúa Jêsus đã dạy mà dọn lễ Vượt qua.

Ngày và giờ của Lễ Vượt Qua cũng được ghi chép tại Phúc âm Lu-ca đoạn 22:

7 Đến ngày lễ ăn bánh không men, là ngày người ta phải giết con sinh làm lễ Vượt Qua,

8 Đức Chúa Jêsus sai Phi-e-rơ và Giăng đi, mà phán rằng: Hãy đi dọn lễ Vượt Qua cho chúng ta ăn.

Trong Lễ Vượt Qua này, Đức Chúa Giêsu gọi bánh của Lễ Vượt Qua là thân thể của Ngày, còn rượu nho của Lễ Vượt Qua chính là huyết của Ngài ở Phúc âm Ma-thi-ơ đoạn 26.

26 Khi đang ăn, Đức Chúa Jêsus lấy bánh, tạ ơn rồi, bẻ ra đưa cho môn đồ mà rằng: Hãy lấy ăn đi, nầy là thân thể ta.

27 Ngài lại lấy chén, tạ ơn rồi, đưa cho môn đồ mà rằng: Hết thảy hãy uống đi;

28 vì nầy là huyết ta, huyết của sự giao ước đã đổ ra cho nhiều người được tha tội.

Tại sao gọi là Lễ Vượt Qua giao ước mới?[sửa | sửa mã nguồn]

Kinh thánh gồm có 2 phần, đó là Cựu Ước và Tân Ước, biểu tượng cho 2 lời giao ước của Đức Chúa Trời, hay nói cách khác là Giao ước Cũ và Giao ước Mới. Lịch sử Cựu ước chính là hình bóng cho biết về những điều sẽ xảy đến trong thời đại Tân ước.

Đương thời Cựu Ước, Đức Chúa Trời đã cho lời tiên tri về việc Ngài sẽ đến và lập giao ước mới thông qua sách tiên tri Giê-rê-mi đoạn 31:

31 Đức Giê-hô-va phán: Nầy, những ngày đến, bấy giờ ta sẽ lập một giao ước mới với nhà Y-sơ-ra-ên và với nhà Giu-đa.

32 Giao ước nầy sẽ không theo giao ước mà ta đã kết với tổ phụ chúng nó trong ngày ta nắm tay dắt ra khỏi đất Ê-díp-tô, tức giao ước mà chúng nó đã phá đi, dầu rằng ta làm chồng chúng nó, Đức Giê-hô-va phán vậy.

33 Đức Giê-hô-va phán: Nầy là giao ước mà ta sẽ lập với nhà Y-sơ-ra-ên sau những ngày đó. Ta sẽ đặt luật pháp ta trong bụng chúng nó và chép vào lòng. Ta sẽ làm Đức Chúa Trời chúng nó, chúng nó sẽ làm dân ta.

34 Chúng nó ai nấy sẽ chẳng dạy kẻ lân cận mình hay là anh em mình, mà rằng: Hãy nhận biết Đức Giê-hô-va! vì chúng nó thảy đều sẽ biết ta, kẻ nhỏ cũng như kẻ lớn. Đức Giê-hô-va phán: Ta sẽ tha sự gian ác chúng nó, và chẳng nhớ tội chúng nó nữa.

Theo giao ước cũ, người tin Đức Chúa Trời giữ Lễ Vượt Qua bằng cách giết chiên và bôi huyết trước cửa nhà. Tuy nhiên có lời tiên tri rằng Đức Chúa Trời sẽ đến và lập một giao ước mới mà giao ước này sẽ không theo như giao ước cũ nữa. Điều này được ứng nghiệm bởi việc Đức Chúa Giêsu đã lập ra một giao ước mới bởi bánh và rượu nho của Lễ Vượt Qua được ghi chép ở Phúc âm Lu-ca đoạn 22:

19 Đoạn, Ngài cầm lấy bánh, tạ ơn xong, bẻ ra phân phát cho môn đồ, mà phán rằng: Nầy là thân thể ta, đã vì các ngươi mà phó cho; hãy làm sự nầy để nhớ đến ta.

20 Khi ăn xong, Ngài cũng làm như vậy, lấy chén đưa cho môn đồ, mà phán rằng: Chén nầy là giao ước mới trong huyết ta vì các ngươi mà đổ ra.

Đức Chúa Giêsu gọi rượu nho của Lễ Vượt Qua chính là giao ước mới. Đương thời Cựu ước, người Do Thái giết chiên và đổ huyết của chiên để giữ Lễ Vượt Qua. Điều đó là hình bóng cho việc Đức Chúa Giêsu là Chiên Con của Lễ Vượt Qua phải hy sinh đổ huyết trên thập tự giá để lập nên Lễ Vượt Qua. Điều này được làm chứng ở ghi chép tại sách I Cô-rinh-tô đoạn 5:

7 Hãy làm cho mình sạch men cũ đi, hầu cho anh em trở nên bột nhồi mới không men, như anh em là bánh không men vậy. Vì Đấng Christ là con sinh lễ Vượt Qua của chúng ta, đã bị giết rồi.

Tham khảo

Bán chametz của người Do Thái[sửa | sửa mã nguồn]

Chametz có thể được bán chứ không phải loại bỏ, đặc biệt là trong trường hợp của các hình thức tương đối có giá trị như rượu chưng cất từ lúa mì, với các sản phẩm được mua lại sau đó. Trong một số trường hợp, họ có thể không bao giờ rời khỏi nhà, thay vì được chính thức bán ra, trong khi còn sở hữu chủ sở hữu ban đầu của trong tủ có khóa cho đến khi họ có thể được mua lại sau kỳ nghỉ lễ. Chấp hành hiện đại cũng có thể bao gồm tủ niêm phong và ngăn kéo có chứa "Chametz" đóng bằng cách sử dụng băng dính, phục vụ một mục đích tương tự như một khóa nhưng cũng cho thấy bằng chứng của sự giả mạo. Mặc dù việc bán "Chametz" tại từ nhiều năm qua, một số cơ quan giáo sĩ Do Thái đương thời đã đến để xem nó với thái độ khinh thị -. Kể từ khi vụ "chủ sở hữu mới" không bao giờ chiếm hữu thực tế của hàng hoá

Việc bán chametz cũng có thể được tiến hành công đoàn qua một giáo sĩ Do Thái , người đã trở thành "đại lý" cho người Do Thái tất cả của cộng đồng thông qua một thủ tục gọi là halakhic một kinyan (mua lại). Mỗi hộ phải đặt sang một bên tất cả các chametz ông là bán vào một hộp hoặc tủ, và các giáo sĩ tham gia vào một hợp đồng để bán tất cả các chametz để một phi Người Do Thái (người không có nghĩa vụ phải tuân thủ các điều răn) trao đổi với một nhỏ xuống thanh toán ( ví dụ như $ 1,00), phần còn lại do sau Lễ Vượt Qua. Bán này được xem là hoàn toàn ràng buộc theo Halakha, và tại bất kỳ thời gian trong kỳ nghỉ, người mua có thể đến nhận hoặc chia tài sản của mình. Các giáo sĩ Do Thái sau đó lại mua hàng hóa về ít hơn chúng được bán vào cuối của kỳ nghỉ.