Linh cẩu đốm

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Linh cẩu đốm
Thời điểm hóa thạch: Hậu Pliocen - gần đây
Hyena.jpg
Tình trạng bảo tồn
Phân loại khoa học
Giới (regnum) Animalia
Ngành (phylum) Chordata
Lớp (class) Mammalia
Bộ (ordo) Carnivora
Họ (familia) Hyaenidae
Chi (genus) Crocuta
(Kaup, 1828)[1]
Loài (species) C. crocuta
Danh pháp hai phần
Crocuta crocuta
(Erxleben, 1777)
Khu vực sinh sống của linh cẩu đốm
Khu vực sinh sống của linh cẩu đốm
Danh pháp đồng nghĩa
Crocotta Kaup, 1829.

Linh cẩu đốm hay linh cẩu cười hay chồn cười (danh pháp hai phần: Crocuta crocuta) là một loài thú trong họ Linh cẩu (Hyaenidae) của Bộ Ăn thịt (Carnivora). Nó là loài linh cẩu to lớn nhất và là bản địa của khu vực châu Phi Hạ-Sahara, trừ khu vực thuộc lưu vực sông Congo. Loài này có mặt trong nhiều kiểu môi trường sống khác nhau, từ vùng đất thấp khô cằn và cực nóng ở phía bắc và phía nam của vùng phân bố tới các địa hình miền núi lạnh ở Đông PhiEthiopia. Loài này có thể sinh sống gần các môi trường sống của con người.[2]

Loài này được biết đến nhiều nhất nhờ một trong số các tiếng kêu của nó, nghe tương tự như âm thanh do tiếng cười cuồng loạn ở con người. Mặc dù hay bị coi một cách thiếu chính xác như là động vật ăn xác chết nhưng trên thực tế thì linh cẩu đốm là động vật săn mồi đầy sức mạnh, phần lớn nguồn thức ăn của nó là từ các con mồi còn sống. Tại châu Phi, linh cẩu đốm chỉ đứng sau sư tử(khi chúng đơn độc chạm trán nhau)về sức mạnh. Thậm chí đôi khi linh cẩu còn "bắt nạt" sư tử, khi chúng áp đảo về số lượng. Tất cả các loài báo đều thua linh cẩu khi chạm trán, mặc dù kỹ năng săn mồi của báo tốt hơn cả linh cẩu lẫn sư tử. Do đó, linh cẩu rất hay cướp đoạt con mồi của báo.

Phân loại và tiến hóa[sửa | sửa mã nguồn]

Linh cẩu đốm được nhà tự nhiên học người Đức Johann Christian Polycarp Erxleben miêu tả chính thức năm 1777. Gốc rễ tiếng Hy Lạp cổ (krokoutas) trong danh pháp khoa học của nó được Pliny Già sử dụng cho loài động vật không rõ, có thể là linh cẩu, tại Ethiopia. Thuật ngữ này có nguồn gốc từ κρόκος (krokos)-nghĩa là cây nghệ tây, nói chung được sử dụng trong thế giới phương Tây cổ đại như là một loại thuốc nhuộm màu vàng. Về nghĩa đen, nó có nghĩa là "[con] vật có màu như màu nghệ tây".

Người ta cho rằng tổ tiên của linh cẩu đốm đã rẽ nhánh từ các loài linh cẩu thật sự (linh cẩu vằn) trong thế Pliocen, khoảng 5,332 tới 1,806 triệu năm trước (Ma). Do các dạng mèo răng kiếm bắt đầu suy thoái và biến mất và được thay thế bởi các dạng mèo với răng nanh ngắn hiệu quả hơn, một số linh cẩu đã chuyển sang săn bắt thay vì ăn xác thối và như thế chúng đã tiến hóa thành các loài mới và linh cẩu đốm nằm trong số này.[3]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Wilson, Don E.; Reeder, DeeAnn M. biên tập (2005). Crocuta. Mammal Species of the World . Baltimore: Nhà in Đại học Johns Hopkins, 2 tập (2.142 trang). ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494. 
  2. ^ Kruuk Hans (1972). The Spotted Hyena: A study of predation and social behaviour, 335 trang. ISBN 0-563-20844-9.
  3. ^ Denis-Huot Christine & Denis-Huot Michel (2003). The Art of being a Lion. tr. 224 trang. ISBN 1-58663-707-X. 

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]