Ngựa Xích Thố

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm
Ngựa xích thố

Ngựa Xích Thố (giản thể: 赤兔马; phồn thể: 赤兔馬; Hán-Việt: Xích Thố Mã; bính âm: chìtù mǎ; nghĩa đen: "Ngựa thỏ đỏ") là một con chiến mã nổi tiếng của Lã Bố cuối thời Đông Hán.

Do sự nổi tiếng của tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, ngựa Xích Thố trong văn hóa dân gian lại gắn liền với hình tượng nhân vật Quan Vũ, mặc dù đó chỉ là hư cấu của nhà văn La Quán Trung và không có bất kỳ một chứng cứ lịch sử nào cho thấy Quan Vũ từng cưỡi một con ngựa gọi là Xích Thố.

Trong sử sách[sửa | sửa mã nguồn]

Ngựa Xích Thố được nhắc đến trong tiểu sử của Lữ Bố (Lữ Bố truyện) trong Tam quốc chí của Trần Thọ (thế kỷ thứ 3), và Hậu Hán thư của Phạm Diệp (thế kỷ thứ 5). Vào năm 193, Lữ Bố đã cưỡi con ngựa này khi giúp Viên Thiệu đánh bại Trương Yên.

Xích Thố được cho là một con ngựa hay, chạy nhanh như bay, vượt mọi địa hình,[1] thậm chí có thể nhảy qua hào. Tào Man Truyện (khuyết danh) viết rằng: vì thế người đương thời có câu: "Nhân trung Lữ Bố, mã trung Xích Thố" (Người có Lữ Bố, ngựa có Xích Thố).

Sử sách không nhắc đến chuyện Xích Thố có chủ nào khác ngoài Lữ Bố. Không rõ sau khi Lữ Bố chết, con ngựa chiến này (nếu vẫn còn sống) đã về tay ai.

Trong văn học[sửa | sửa mã nguồn]

Truyện[sửa | sửa mã nguồn]

Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung (thế kỷ thứ 14), ngựa Xích Thố ban đầu của nhân vật Đổng Trác, sau đó Đổng Trác tặng lại cho nhân vật Lữ Bố. Con ngựa này dài một trượng, cao tám thước, màu đỏ rực như lửa, tuyệt không có một sợi lông tạp, ngày đi ngàn dặm, trèo non vượt suối dễ dàng.

Tác giả đã thêu dệt nên câu chuyện rằng sau khi Lữ Bố chết, Xích Thố được Tào Tháo cho người chăm sóc, sau trao lại cho nhân vật Quan Vũ. Khi Tào Tháo tặng ngựa Xích Thố cho Quan Vũ, Quan Vũ nhận ngựa xong liền phục lạy tạ ơn. Tháo đã phải ngạc nhiên nói:

Nhân vật Quan Vũ cưỡi ngựa Xích Thố qua năm cửa ải chém sáu tướng (chuyện hư cấu, không có thật). Sau khi Quan Vũ bị bắt và chặt đầu, bộ tướng của Phan ChươngMã Trung được ban cho Xích Thố, nhưng con ngựa này bỏ ăn rồi chết.

Thơ[sửa | sửa mã nguồn]

Khi Quan Công mất thì nó cũng mất theo ông, người đời có một bài thơ để lại như sau (thật ra là thơ của tác giả La Quán Trung):

Ngàn dặm mù bay tịt nẻo xa
Trèo non vượt nước khéo xông pha
Chặt đứt dây cương rung chuông ngọc
Rồng đỏ trên trời hẳn mới sa

Trong truyện Tam Quốc cũng có 2 câu đối nhắc tới ngựa Xích Thố:

theo bản dịch của Phan Kế Bính:

Trong sử sách không có nơi nào ghi mặt Quan Vũ màu đỏ, hay việc Quan Vũ từng cưỡi ngựa Xích Thố. Ngay cả Thanh Long Đao cũng không có thật, và loại vũ khí tương tự chỉ bắt đầu được sử dụng từ thời nhà Tống.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Tuyết, Dương Hiệu Xuân - Tướng Soái Cổ Đại Trung Hoa, NXB Thanh Niên, 2002, Tập 1 trang 486
  2. ^ Chỉ Lưu Bị
  3. ^ Sử vào thời Tam Quốc vẫn còn được ghi trên các thẻ tre mặt ngoài xanh, vì vậy các sách sử thường được gọi là thanh sử - sử xanh