Nguyễn Kinh Chi

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

Nguyễn Kinh Chi (1899-1986) là một nhà y khoa và chính khách Việt Nam.

Bác sĩ Nguyễn Kinh Chi sinh năm 1899, xuất thân trong một gia đình nhà nho yêu nước tại làng Đông Thượng Xã Ích Hậu – Can Lộc Hà Tĩnh nay là làng Thống Nhất – Xã Ích Hậu – Lộc Hà – Hà Tĩnh.

Cha ông là nhà giáo dục học Nguyễn Hiệt Chi, đồng sáng lập Công ty Liên ThànhTrường Dục ThanhPhan Thiết nơi ông Nguyễn Tất Thành có thời gian dạy học ở đây.

Những hoạt động không mệt mỏi trong suốt cuộc đời ông cũng chỉ xoay quanh những công trình nghiên cứu y thuật và những trăn trở vì người bệnh. BS Nguyễn Kinh Chi có công lớn trong việc bóc võ cây Canh-ki-na từ Lâm Đồng làm thuốc chữa sốt rét, thành lập xưởng chế tạo dụng cụ y tế ở liên khu IV, ông cũng là tác giã cuốn Du lịch Quảng Bình và Công nghệ Quảng Bình.

Một cuộc đời không tham quyền cố vị. Năm 1945, Nguyễn Kinh Chi đã từ chối lời mời tham gia Chính phủ Trần Trọng Kim với chức vụ Bộ trưởng Bộ Y tế, mà bí mật tham gia nhóm Responsable của Tôn Quang Phiệt đứng dưới tôn chỉ của Mặt trận Việt Minh. Sau ngày Cách mạng thành công, Bác sĩ Nguyễn Kinh Chi lần lượt được Chính phủ tín nhiệm cử giữ nhiều chức vụ quan trọng trong ngành y tế của nước nhà. Ngay trong năm 1945, ông được cử làm Giám đốc Nha Y tế Trung Bộ. Sau hai năm (1947), lại được đề bạt chức Thứ trưởng Bộ Y tế [1]. Ông là Đại biểu Quốc hội Việt nam suốt 30 năm từ 1945-1975.

Sau cải cách ruộng đất, bằng sự nhạy cảm của một tri thức ông mường tượng ra có điều gì đó không ổn. Ông đã xin từ chức về quê dưỡng bệnh và chăm mẹ già. Sau nhiều lần trình bày khẩn thiết, ông được Thủ tướng Phạm Văn Đồng chấp thuận và viết vào sổ lý lịch "Một cán bộ cao cấp có tinh thần liêm khiết không tham quyền cố vị".

Sau đó, ông lại được đề cử làm Giám đốc Y tế Liên khu IV kiêm Trưởng ty Y tế Nghệ An, rồi Phó vụ trưởng Vụ phòng bệnh Bộ Y tế, Trưởng ty Y tế chuyên gia thuộc Cục chuyên gia Phủ thủ tướng cho đến lúc về hưu năm 1965.

Nguyễn Kinh Chi, một tri thức bản lĩnh, quyết đoán, dám chịu trách nhiệm, trung thực, tự trọng và không màng danh lợi…điều nay chắc chỉ còn lại trong sử sách. Tư chất đó có lẽ xuất phát từ truyền thống của một Chi Gia Trang vốn có nhiều bậc hiền tài, cương trực.

Biểu dương và ghi nhận những đóng góp của ông, Nhà nước ta đã tặng thưởng ông Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Nhất, Huân chương chống Mỹ hạng nhất và nhiều phần thưởng cao quý khác.

Tên ông được đặt cho một con đường tại phường Đồng Sơn, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Con ruột ông là nhà nghiên cứu Nguyễn Từ Chi.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]