Tàu khu trục lớp Akizuki (2010)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Tàu khu trục lớp Akizuki
JS DD115 Akizuki at Nagoya (2013 August 4th) 11.jpg
JDS Akizuki (DD-115) ở Nagoya, tháng 8 năm 2013.
Khái quát về lớp tàu
Kiểu Tàu khu trục
Bên sử dụng  Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản
Bên chế tạo Mitsubishi Heavy Industries
Chi phí 893 triệu USD (tỷ giá năm 2009) [1]
Thời gian đóng 2009 - 2014
Thời gian hoạt động 2012 - nay
Lớp trước DD:Tàu khu trục lớp Takanami
Đặc điểm khái quát
Trọng tải choán nước Tiêu chuẩn 5,050 tấn
Đầy tải 6,800 tấn
Độ dài 150,5m
Sườn ngang 18.3m
Mớn nước 5.4m
Hệ thống động lực Hệ thống COGAG
Động cơ tuabin khí Kawashaki Spey SM1C
4
Máy phát điện tuabin khí Kawasaki M1A-35
3
Tốc độ 30 hải lý/h (56 km/h)
Phạm vi hoạt động 4,500 hải lý[2]
Thủy thủ đoàn 200
Vũ trang Pháo hạm 127 mm Mk-45 mod 4 1
Hệ thống Mk-15 Vulcan Phalanx CIWS
2
RIM-162 ESSM (32 ống phóng) 1
SSM-1B Type 90 (4 ống phóng) 2
RUM-139 VL ASROC (32 ống phóng) 1
Dàn phóng ngư lôi 3 ống phóng Type 68 2
Trực thăng săn ngầm SH-60J Sea Hawk 1
Hệ thống điều khiển hỏa lực (FCS) FCS-3A 1
C4I Hệ thống định hướng chiến đấu OYQ-11 ACDS
Hệ thống thông tin vệ tinh Superbird B2
Hệ thống kiểm soát tác chiến chống ngầm
Cảm biến/radar Radar mạng pha đa chức năng băng tầng kép OPS-50 1
Radar chuyển hướng, dẫn đường OPS-20C 1
Sonar Sonar kết hợp chủ/bị động phát hiện và xác định vị trí tàu ngầm OQQ-22 1
Sonar kiểu mảng kéo OQR-3
1
Hệ thống tác chiến điện tử Hệ thống chiến tranh điện tử tích hợp ESM/ECM NOLQ-3D
Hệ thống nhử mồi ngư lôi kiểu mảng kéo AN/SLQ-25 Nixie
Thiết bị phóng mồi bẫy Mk.137 4

Tàu khu trục lớp Akizuki (Nhật: あきづき型護衛艦?), hay còn được gọi là lớp 19DD, là một lớp tàu khu trục (DD) được phát triển bởi Mitsubishi Heavy Industries (MHI) cho Lực lượng Phòng vệ trên biển Nhật Bản (JMSDF). Dự án tàu khu trục lớp Akizuki được phát triển nhằm thay thế cho các tàu khu trục lớp Hatsuyuki kiểu cũ được bắt đầu trang bị hàng loạt từ thập niên 1970.

19DD là lớp tàu thế hệ thứ 3 mang tên Akizuki của JMSDF. Những tàu khu trục lớp Akizuki đầu tiên được Hải quân Đế quốc Nhật Bản triển khai từ thời kì Chiến tranh thế giới thứ 2. Chiếc đầu tiên được chế tạo vào ngày 30 tháng 7 năm 1940. Trong suốt chiến tranh thế giới thứ hai, tổng cộng có 12 chiếc khu trục hạm loại này đã được Nhật đóng mới. 

Tàu khu trục lớp Akizuki thế hệ thứ 1 có chiều dài 134,26m, chiều rộng lớn nhất 11,58m, mớn nước 4,15m, lượng giãn nước thiết kế là 2.700 tấn, tối đa là 3.759 tấn. Con tàu này có khả năng chạy với tốc độ tối đa 33 hải lý trên giờ tương đương với khoảng 61 km/h, một tốc độ cực kỳ khủng khiếp, so với cả những khu trục hạm hiện đại ngày nay. Phiên bản cuối cùng của tàu khu trục Akizuki thế hệ 1 được chế tạo năm 1945 với trang bị tới 8 pháo hạm 100 mm, 4 pháo phòng không 25 mm, 8 ống phóng ngư lôi 610 mm và có tới 56 ống phóng bom chống ngầm. Đây thực sự là một kỳ quan của ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và các tàu khu trục lớp Akizuki được coi là một trong nhữngllớpp tàu khu trục tiên tiến, hiện đại bậc nhất thế giới thời bấy giờ.

Sau chiến tranh thế giới thứ 2, năm 1958-1959, Nhật Bản tiếp tục chế tạo tàu khu trục lớp Akizuki thế hệ thứ 2, chuyên để chống tàu ngầm. Tổng cộng Nhật chỉ chế tạo 2 chiếc loại này.[3][4]

Lịch sử phát triển[sửa | sửa mã nguồn]

JDS Teruzuki (DD-116) trong quá trình hoàn thiện tại Nhà máy đóng tàu Nagasaki.

Sau chiến tranh thế giới thứ 2 trong một thời gian dài Nhật Bản chỉ tập trung vào phát triển kinh tế, công nghiệp quốc phòng Nhật Bản chỉ hoạt động hạn chế chủ yếu đảm bảo cung cấp cho Cục phòng vệ Nhật Bản (nay là Bộ quốc phòng Nhật Bản).

Tuy nhiên, với việc Triều Tiên, Trung QuốcNga liên tiếp tiến hành thử nghiệm và đưa vào hoạt động các loại tên lửa đạn đạo mới, điều này đã tạo ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh của Nhật Bản. Trước tình hình đó, JMSDF đã quyết định tiến hành phát triển tàu khu trục lớp Kongo và Atago chuyên biệt cho nhiệm vụ phòng thủ tên lửa đạn đạo. Bên cạnh đó, trước các mối đe dọa từ sự gia tăng liên tục các lớp tàu tên lửa mới của Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAN), các lãnh đạo của JMSDF nhận thấy cần phải thiết kế thêm một lớp tàu mới nữa cho nhiệm vụ bảo vệ các tàu khu trục lớp KongoAtago trước các cuộc tấn công từ dưới mặt nước và bảo đảm phòng không ở các tầm gần và trung bình, tạo điều kiện cho các tàu lớp Kongo và Atago tập trung thực hiện nhiệm vụ phòng thủ tên lửa đạn đạo.

Vào năm 2007, MHI đã tiến hành chương trình phát triển lớp tàu khu trục mới dựa trên cơ sở tàu khu trục lớp Takanami và định danh là lớp Akizuki. Về cơ bản, tàu khu trục lớp Akizuki có phần boong sau và cách bố trí hệ thống động lực tương tự như tàu lớp Takanami, các thay đổi tập trung ở hệ thống điện tử, vũ khí và khu vực boong trước của tàu. Hệ thống điện tử và vũ khí của tàu có nhiều cải tiến lớn so với các lớp tàu trước. Cấu trúc thượng tầng của tàu được thiết kế lại hoàn toàn để tăng cường khả năng tàng hình. Phần thượng tầng của tàu cao hơn và cột buồm hơi nghiêng ra phía sau hơn so với tàu Takanami. Toàn bộ bề mặt tàu được phủ một lớp sơn đặc biệt có khả năng hấp thu sóng điện từ, thiết kế này làm giảm tới 60% diện tích phản hồi radar, giúp cự ly phát hiện Akizuki giảm đi rất nhiều nếu so sánh với các chiến hạm tương đương. Phía trên tháp chỉ huy được bố trí hai mảng anten của radar băng tần kép.

Tháng 7 năm 2009, chiếc tàu đầu tiên của lớp, JDS Akizuki (DD-115), được đặt lườn. Tàu được hạ thủy vào tháng 10 năm 2010. Tháng 3 năm 2012, JDS Akizuki (DD115) chính thức được đưa vào phục vụ trong biên chế của JMSDF. Trong giai đoạn 2010-2014, ba tàu còn lại của lớp Akizuki cũng đã được Nhà máy đóng tàu đóng tàu Nagasaki của MHI, Nhà máy đóng tàu Tamano của Mitsui Engineering & Shipbuilding tiến hành đóng mới và đưa vào hoạt động.

Tàu có chiều dài 150,5 mét, rộng 18,3 mét, mớn nước 5,3 mét, lượng giãn nước tiêu chuẩn 5.050 tấn, đầy tải 6.800 tấn. Biên chế thủy thủ đoàn của tàu là 200 người.[3][4]

Hình ảnh Số hiệu Tên Đặt lườn Hạ thủy Đưa vào biên chế
JS Akizuki (DD-115) - starboard Bow View.jpg DD-115 Akizuki (Trăng mùa thu) 17 tháng 7 năm 2009 13 tháng 10 năm 2010 14 tháng 3 năm 2012
JS Teruzuki arriving at Naval Base San Diego.JPG DD-116 Teruzuki (Trăng sáng) 9 tháng 7 năm 2010 15 tháng 9 năm 2011 7 tháng 3 năm 2013
Suzutsuki (DD-117) meert af in Ōminato, -7 april 2014 b.jpg DD-117 Suzutsuki (Trăng tỏ) 18 tháng 5 năm 2011 17 tháng 10 năm 2012 12 tháng 3 năm 2014
Fuyuzuki(DD-118).jpg DD-118 Fuyuzuki (Trăng mùa đông) 14 tháng 6 năm 2011 22 tháng 8 năm 2012 13 tháng 3 năm 2014

Hệ thống thông tin chiến đấu ATECS[sửa | sửa mã nguồn]

Radar mạng pha đa chức năng băng tầng kép OPS-50.

Tàu khu trục lớp Akizuki được trang bị thông tin chỉ huy chiến đấu ATECS do Nhật Bản tự phát triển, hệ thống này được các chuyên gia quân sự Mỹ đánh giá là một hệ thống Aegis “phiên bản Nhật”. ATECS được thiết kế để đối phó với một loạt các mục tiêu khác nhau, nó thiết lập một khu vực phòng thủ nội địa (Local Area Defense-LAD) giúp các tàu hoạt động bên trong khu vực này được an toàn hơn.

Giao diện hiển thị - kiểm soát của hệ thống máy tính AN/UYQ-70.
Phòng điều khiển của tàu JDS Fuyuzuki (DD-118).

Hệ thống điều khiển hỏa lực FCS-3A được tích hợp hệ thống radar mạng pha 3 tham số (3D) đa chức năng băng tầng kép OPS-50. Theo sự đánh giá của các chuyên gia quân sự hàng hải, OPS-50 có độ chính xác rất cao và hiệu suất tương đương với radar AN/SPY-1D trên các tàu khu trục lớp Arleigh Burke của Hải quân Liên bang Mỹ, nó cung cấp các hình ảnh chất lượng cao, hỗ trợ giao diện vũ khí theo từng điều kiện thời tiết và môi trường khó khăn nhất trong lĩnh vực hải quân hiện tại cũng như tương lai. Radar băng tần kép OPS-50 gồm 2 mảng anten lớn và nhỏ đặt cạnh nhau. Mảng anten lớn hoạt động ở băng tần C (bước sóng từ 7,5 đến 3,75 cm) dùng để theo dõi và giám sát mục tiêu. Mỗi mảng anten lớn có khả năng tự động phát hiện, theo dõi các mục tiêu trên không và trên biển cùng lúc với số lượng lên đến 300 mục tiêu. Khi mục tiêu bị phát hiện, mảng anten cảnh giới sẽ tự động đánh giá mối đe dọa và cung cấp tham số về mảng anten điều khiển hỏa lực. Khác với radar dải sóng dm AN/SPY-1D của tàu lớp Kongo, các radar dải sóng cm của Nhật có khả năng phát hiện các mục tiêu kích cỡ nhỏ ở cự ly lên đến 200 km. Tuy nhiên, về mặt đánh chặn mục tiêu ở tầm xa, Akizuki không thể sánh nổi với khả năng của Kongo vì radar AN/SPY-1D công suất mạnh có khả năng kiểm soát tình hình ngay cả ở các quỹ đạo thấp gần trái đất. Mảng anten nhỏ hoạt động ở băng tần X (bước sóng từ 3,75 đến 2,5 cm) có chức năng điều khiển hỏa lực. Sau khi nhận tham số từ mảng anten cảnh giới, bộ vi xử lý của anten sẽ tiến hành theo dõi và xác định chủng loại mục tiêu, nó cũng kiểm soát việc phóng đạn và chiếu xạ sau khi tên lửa được phóng. hệ thống có khả năng dẫn hướng cho cả tên lửa hải đối không, tên lửa chống hạm và pháo hạm, trong khi vẫn duy trì khả năng bảo vệ nhóm chiến đấu trước nhiều mối đe dọa khác nhau.

Hệ thống định hướng chiến đấu OYQ-11 được trang bị hệ thống máy tính điều khiển AN/UYQ-70 của Tập đoàn Lockheed Martin (Mỹ). Thông tin thu nhận được từ hệ thống điều khiển hỏa lực FCS-3A, hệ thống kiểm soát tác chiến chống ngầm và hệ thống chiến tranh điện tử tích hợp NOLQ-3D ESM/ECM sẽ được tập trung vào hệ thống. Sau đó, với khả năng tính toán siêu tốc lên đến 10 Mbit/giây, hệ thống máy tính sẽ tự động đánh giá mối đe dọa, ưu tiên mục tiêu, lập kế hoạch và lựa chọn loại vũ khí để tiêu diệt. Hệ thống OYQ-11 được thiết kế dưới dạng các module mở cho phép tạo sự linh hoạt cao trong hoạt động tác chiến và dễ dàng tiến hành các công tác sửa đổi và nâng cấp trong tương lai.

Việc kết nối các hệ thống điện tử trên tàu được thực hiện thông qua hệ thống mạng diện rộng NOYQ-1B. Hê thống này kết nối tất cả các thiết bị trên tàu thông qua hệ thống cáp quang tốc độ cao dưới dạng Gigabit Ethernet. Nhờ vậy, khả năng phản ứng và xử lý các tình huống của tàu được nâng lên đáng kể. NOYQ-1B được đánh giá tương đương với hệ thống mạng diện rộng trên tàu khu trục lớp Zumwalt của Hải quân Liên bang Mỹ.[3][4][5][6]

Cảm biến/radar[sửa | sửa mã nguồn]

Tàu được trang bị radar chuyển hướng, dẫn đường OPS-20C, hệ thống liên kết dữ liệu máy bay trực thăng (TACLINK) ORQ-1C-2, hệ thống kiểm soát tác chiến chống ngầm và hệ thống chiến tranh điện tử tích hợp NOLQ-3D ESM/ECM. Hệ thống kiểm soát tác chiến chống ngầm bao gồm sonar kiểu mảng kéo OQR-3 và sonar kết hợp chủ/bị động phát hiện và xác định vị trí tàu ngầm OQQ-22 được gắn cố định trong quả cầu hình giọt nước ở mũi tàu. Phương thức "bảo vệ mềm" (soft-kill) của Akizuki bao gồm hệ thống chiến tranh điện tử NOLQ-3D ESM/ECM và hệ thống mồi bẫy Mk-137 SRBOC (4 giá x18-ống phóng bố trí ở giữa thân tàu). Hệ thống chiến tranh điện tử NOLQ-3D ESM/ECM dùng để dò tìm tín hiệu vô tuyến phát từ radar tàu và tên lửa đối phương, đồng thời phát tín hiệu gây nhiễu làm nhiễu đầu dò radar của tên lửa chống hạm, khiến chúng bám theo các mục tiêu ảo hoặc giảm tầm hiệu quả của đầu dò, cho phép tàu tránh được tên lửa. Hệ thống Mk-137 SRBOC thường kết hợp với hệ thốngchiến tranh điện tử NOLQ-3D ESM/ECM. Cơ chế hoạt động của nó là phóng ra các rocket thả lá nhôm, tạo ra mục tiêu giả, gây nhầm lẫn cho đầu dò của tên lửa đang hướng đến.

Ngoài ra, tàu còn có hệ thống nhử mồi ngư lôi kiểu mảng kéo AN/SLQ-25 Nixie do Công ty Argon ST Fairfax, Virginia, sản xuất. AN/SLQ-25 Nixie bao gồm một số mồi bẫy được kéo bằng dây phía sau tàu. Những mồi bẫy này sẽ có khả năng mô phỏng tiếng động phát ra đúng với tần số của các thiết bị trong tàu như động cơ, buồng máy với cường độ lớn hơn để lôi kéo các loại ngư lôi sử dụng đầu dò sonar thụ động về phía nó thay vì lao về phía tàu chiến.[5]

Hệ thống thông tin liên lạc[sửa | sửa mã nguồn]

Hệ thống thông tin liên lạc trên tàu được kiểm soát bởi hệ thống thông tin vệ tinh Superbird B2 và hệ thống thông tin liên lạc cấp chiến thuật Link-16. Link-16 giúp kết nối tất cả các đơn vị thuộc Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản (JSDF) và đồng minh tới từng thiết bị quân sự. Hệ thống cho phép tàu lớp Akizuki có thể trao đổi với các tàu chiến khác cũng như các máy bay chiến đấu và các lực lượng mặt đất của JSDF các dữ liệu dạng hình ảnh, tọa độ mục tiêu và tin nhắn dạng văn bản ở cấp chiến thuật trong thời gian gần với thời gian thực. Hệ thống còn có thể cung cấp hai kênh thoại kỹ thuật số.[3]

Hệ thống ống phóng thẳng đứng (VLS) Mk-41 mod 29 của tàu JDS Teruzuki (DD-116).

Tên lửa[sửa | sửa mã nguồn]

Tàu khu trục lớp Akizuki được trang bị hệ thống phóng thẳng đứng 32 ống phóng Mk-41 mod 29 dùng để phóng tên lửa hải đối không tầm gần RIM 162 ESSM và tên lửa chống ngầm RUM-139 VL ASROC. 32 ống phóng được chia làm 4 cụm, mỗi cụm 8 ống phóng hình hộp. Tên lửa sẽ bắn theo nguyên tắc "phóng nóng" (kiểu phóng nóng nghĩa là động cơ tên lửa được kích hoạt ngay khi trong ống phóng). Ngoài ra, tàu còn được trang bị 2 bệ, mỗi bệ 4 ống phóng kiêm bảo quản dùng cho tên lửa chống hạm SSM-1B Type 90. Do được thiết kế nghiêng 45 độ và đặt đối xứng nhau, hệ thống phóng rất cồng kềnh, tốn nhiều diện tích trên tàu. Khi phóng tên lửa, tàu phải xoay ngang làm tăng độ bộc lộ trước đối phương và mỗi lần chỉ phóng được 50% cơ số tên lửa SSM-1B Type 90 mang theo.

Tên lửa chống hạm Type 90 SSM-1B[sửa | sửa mã nguồn]

Tên lửa chống hạm SSM-1B Type 90 được MHI phát triển vào năm 1988 và được đưa vào trang bị năm 1992. Type 90 là phiên bản trên hạm của hệ thống phòng thủ bờ biển Type-88. Type 90 có thiết kế khí động học pha trộn giữa tên lửa chống hạm RGM-84 Harpoon của Mỹ và Exocet của Pháp. Tên lửa có 4 vây ổn định lớn hình tam giác ở gần giữa thân hơi xích ra phía sau (sải cánh này lớn hơn so với Harpoon và Exocet) cùng 4 vây lái nhỏ hình tam giác ở đuôi tên lửa.

Ống phóng tên lửa hành trình chống hạm SSM-1B Type 90.

Type 90 có chiều dài 5,1m, đường kính 0,35m, sải cánh 1,19m, trọng lượng phóng 660 kg. Tên lửa có tầm bắn 200 km mang theo đầu đạn nặng 225 kg, tốc độ hành trình của tên lửa khoảng 1.150 km/h.

Khi tác chiến, tên lửa được đưa ra khỏi ống phóng bằng một động cơ tăng cường nhiên liệu rắn. Sau khi động cơ tăng cường cháy hết, động cơ tuabin phản lực Mitsubishi TJM-2 sẽ được kích hoạt để đưa tên lửa hành trình đến mục tiêu. Để có độ linh hoạt cao và tăng khả năng sống sót cho tên lửa hệ thống đẩy vectơ đã được tích hợp vào.

Tên lửa được dẫn hướng kết hợp quán tính ở giai đoạn đầu và giai đoạn giữa, giai đoạn cuối tên lửa sử dụng radar chủ động để tìm và xác định mục tiêu. Nếu không tìm thấy mục tiêu trong một khoảng thời gian tên lửa sẽ tự hủy hay nhận lệnh tự hủy từ bên ngoài. Type-90 có thể bay lướt mặt biển ở độ cao cực thấp và có khả năng bay vòng qua vật cản để đến vị trí mục tiêu. Khi bay ở giai đoạn kiểm tra cảnh giới, nó bay cách mặt biển 15m, ở giai đoạn cuối khi tiếp cận mục tiêu, nó chỉ cách mặt biển 2-3m, việc bay quá thấp như vậy hoàn toàn ‘làm mù” hệ thống radar cảnh giới của đối phương.

Đầu nổ của đầu đạn Type 90 là loại “bán xuyên giáp”. Trước tiên, dựa vào năng lượng vận động khi bay, đầu đạn có thể xuyên thủng mạn tàu đối phương, ngòi đầu nổ tên lửa có thể xuyên thủng mạn tàu địch, sau mấy giây xuyên vào trong tàu, ngòi đầu nổ tên lửa lại dẫn nổ, từ đó làm nổ tung đầu đạn có chứa lượng thuốc nổ cực mạnh ngay trong thân tàu, cộng với lượng chất đốt vẫn chưa cháy hết của tên lửa cùng tung ra theo tiến nổ, khiến cả khoang tàu bốc cháy, làm tàu địch bị phá hủy nặng nề. Đường kính lỗ đạn phá có thể rộng đến 10m. Loại tên lửa này có thể hoạt động trọng mọi điều kiện thời tiết và có khả năng chống nhiễu cao, nếu nó thấy bị nhiễu thì hệ thống điện tử sẽ thực hiện các bước chống nhiễu và nếu thấy không hiệu quả nó sẽ chuyển chế độ ra đa từ chủ động sang bị động dò nguồn gây nhiễu. Trong chế độ này nó sẽ ưu tiên diệt nguồn gây nhiễu trước để các tên lửa sau có thể dò ra mục tiêu cần diệt. Đầu tự dẫn radar kiểu chủ động có thể tự điều chỉnh đường ngắm trúng vào mục tiêu trong mặt phẳng góc + 30o, dẫn tên lửa vào chỗ tập trung mạnh nhất sóng phản xạ từ vỏ tàu mục tiêu về, thường tạo nên “tâm” bề mặt phản xạ của tàu.[7]

Các binh sĩ kỹ thuật Hải quân Liên bang Mỹ nạp đạn tên lửa RIM 162 ESSM lên hệ thống phóng Mk-41 của tàu khu trục USS McCampbell (DDG-85).

Tên lửa hải đối không RIM-162 ESSM[sửa | sửa mã nguồn]

Tên lửa hải đối không RIM-162 ESSM được Tập đoàn Raytheon (Mỹ) hợp tác cùng 10 nước châu Âu phát triển dựa trên cơ sở tên lửa hải đối không RIM-7 Sea Sparrow từ cuối những năm 1990. RIM-162 là hệ thống tên lửa phòng không tầm ngắn - tầm trung tác chiến đa mục tiêu, trong mọi điều kiện thời tiết, được thiết kế để tham gia các nhiệm vụ phòng không trên hạm, tiêu diệt máy bay chiến đấu, trực thăng và các phương tiện bay không người lái của đối phương. Ngoài ra, một đặc điểm quan trọng của RIM-162 là hệ thống này có khả năng phòng thủ rất cao khi hoạt động trong đội hình tác chiến của một hạm đội. Tất cả các mối đe dọa như tên lửa chống hạm, tên lửa hành trình, bom thông minh... đều là mục tiêu đánh chặn của RIM-162.

Tên lửa RIM-162 có kết cấu khá gọn và bao gồm 4 bộ phận: đầu trên là đầu dò radar chủ động xung Doppler với chóp nhọn bảo vệ ở đầu hoạt động trên dải tầng 10 GHz đến 20 GHz; bộ phận thứ hai là đầu đạn nổ phân mảnh (HE) 39 kg với ngòi nổ vô tuyến cận tiếp xúc; bộ phận thứ ba là động cơ nguyên liệu rắn Mk-134 mod 0 giúp RIM-162 có thể đạt vận tốc lên đến Mach 4; bộ phận cuối cùng là đuôi tên lửa dùng để giữ cho tên lửa bay ổn định, phần trên của đuôi được lắp đặt 4 bốn cánh điều hướng có thể tháo lắp và 4 cánh ổn định được lắp ở gần giữa thân. Thiết kế này được giới thiệu là giúp kiểm soát tên lửa tốt hơn trong điều kiện tốc độ cao. RIM-162 có có khối lượng 280 kg, chiều dài 3,66 m; đường kính 0,252 m; tầm bắn 20 km với mục tiêu là tên lửa hành trình đối hạm bay thấp và lên đến 50 km với mục tiêu cỡ lớn như máy bay chiến đấu, tầm cao tối đa là 9 km, tốc độ bắn giữa hai loạt cách nhau là 2 giây.

Nhận diện mục tiêu sẽ được nạp vào tên lửa trước khi phóng, với dữ liệu nhận dạng có thể được cung cấp bởi radar hoặc các hệ thống quan sát quang học. Sau khi được phóng thẳng đứng, RIM-162 được dẫn bằng quán tính độc lập giai đoạn đầu theo thông tin được cung cấp trước đó, ở giai đoạn 2 tên lửa liên tục cập nhật thông tin dữ liệu mục tiêu từ tàu phóng qua kênh liên kết để hiệu chỉnh đường bay và trong giai đoạn cuối nó sẽ kích hoạt radar chủ động để xác định mục tiêu (phương thức “bắn và quên”). Hệ thống điện tử sẽ điều chỉnh nhảy tần số của radar nếu thấy có hiện tượng bị nhiễu và nếu không tìm thấy mục tiêu trong một khoảng thời gian tên lửa sẽ tự hủy hay nhận lệnh tự hủy từ bên ngoài. Việc sử dụng đầu nổ phân mảnh có định hướng giúp điều chỉnh hướng nổ của đầu đạn dựa theo vị trí của mục tiêu trong radar với các tính toán hướng di chuyển của mục tiêu và sẽ phát nổ khi tiến lại gần trong một khoảng nhất định.[8]

Tên lửa chống ngầm RUM-139 VL-ASROC

Tên lửa chống ngầm RUM-139 VL ASROC[sửa | sửa mã nguồn]

Tên lửa chống ngầm  RUM-139 VL-ASROC được Tập đoàn Lockheed Martin (Mỹ) phát triển vào năm 1983 và chính thức chấp nhận đưa vào trang bị năm 1993. RUM-139 VL-ASROC là loại tên lửa chống ngầm có hai tầng động cơ phản lực nhiên liệu rắn, động cơ tầng thứ nhất là động cơ tăng tốc lấy độ cao, động cơ tầng thứ hai là động cơ hành trình nhiên liệu rắn.

RUM-139 VL ASROC có chiều dài 4,5m, đường kính thân 0,38m, trọng lượng 820 kg và đạt tầm bắn 28 km. Tên lửa mang một quả ngư lôi chống ngầm hạng nhẹ Mk-46.

Khi có thông tin phát hiện tọa độ khu vực hoạt động của tàu ngầm đối phương từ hệ thống radar, các thông tin, dữ liệu về tọa độ mục tiêu, quỹ đạo đường đạn sẽ được truyền tải đến hệ thống máy tính điều khiển của tàu. Từ bàn điều khiển, các binh sĩ sẽ tiến hành triển khai các hoạt động chuẩn bị tên lửa, nạp dữ liệu mục tiêu vào bộ nhớ máy tính tên lửa và phóng tên lửa. Hệ thống dẫn đường quán tính được sử dụng khi bay tiếp cận vị trí của mục tiêu trong cơ sở dữ liệu  Ở một vị trí định sẵn trên quỹ đạo đường bay, ngư lôi sẽ tự tách khỏi tên lửa và rơi xuống biển bằng dù hãm, việc này sẽ giúp giảm thiểu tối đa âm thanh khi rơi xuống nước. Sau khi cắt dù, ngư lôi tự kích hoạt bộ phận tự dẫn để thực hiện hoạt động tìm kiếm và tấn công mục tiêu. Điểm mạnh của tên lửa này là sử dụng tốc độ cao của tên lửa để nhanh chóng tiêu diệt tàu ngầm khi nó bị phát hiện. RUM-139 VL ASROC thường sử dụng cơ chế bắn loạt nhiều tên lửa về phía khu vực có tàu ngầm nên xác suất tiêu diệt mục tiêu rất cao. Ngoài ra, nó cũng có khả năng tự hủy sau một thời gian nếu tìm không thấy mục tiêu.[9]

Pháo hạm 127mm Mk-45 mod 4.

Pháo hạm[sửa | sửa mã nguồn]

Pháo hạm 127 mm Mk-45 mod 4[sửa | sửa mã nguồn]

Pháo chính của tàu là pháo hạm 127 mm Mk-45 mod 4 có chiều dài nòng gấp 62 lần đường kính do Công ty Japan Steel Works sản xuất theo giấy phép của Tập đoàn BAE System, Anh. Mk-45 mod 4 là loại pháo hạm tự động nhẹ nhất, nhỏ gọn nhất trên thế giới hiện nay, đồng thời cũng được triển khai rộng rãi nhất với hơn 260 hệ thống cung cấp cho Hải quân Liên bang Mỹ (US Navy) và hải quân hơn 10 nước khác trên toàn thế giới. 

Pháo có kết cấu góc cạnh giúp giảm đáng kể diện tích phản xạ sóng radar qua đó nâng cao năng lực tàng hình cho tàu. Mk-45 mod 4 có trọng lượng là 28,9 tấn, sử dụng nòng pháo dài 7,87m (tuổi thọ bắn 7.000 phát đạn), tốc độ bắn từ 16 - 20 viên/phút, có tầm bắn hiệu quả trong khoảng từ 45 - 50km với độ chính cực cao do được trang bị đạn chính xác Excalibur N5 - có khả năng dẫn đường bằng GPS. Theo đó, với đạn tiêu chuẩn thông thường Mk 45 chỉ đạt tầm bắn 15 - 16km, khiến các tàu chiến JMSDF phải tốn rất nhiều đạn mới có thể tiêu diệt mục tiêu, nhưng khi trang bị Excalibur N5 thì tầm bắn đạt gấp 3 lần, đồng thời giúp tàu chiến tăng diện tích tác chiến từ 370km2 lên thành 3.704km2.  Tốc độ bắn nhanh cùng với khả năng bắn nhiều loại đạn đặc biệt khiến Mk-45 mod 4 thích hợp với nhiều vai trò như tấn công tàu chiến đối phương trên mặt nước, phòng không và pháo kích bờ biển yểm trợ cho chiến dịch đổ bộ, tấn công nhanh.

Mk-45 mod 4 có thể bắn được 4 loại đạn khác nhau bao gồm loại xuyên giáp, gây cháy, văng mảnh trực tiếp và thậm chí có thể được dẫn đường để phá hủy các tên lửa chống hạm. Theo đó, TanSo-ho được trang bị 4 ống tiếp đạn và được điều khiển hoàn toàn tự động bằng hệ thống máy tính tốc độ cao. Mỗi ống tiếp đạn chứa tối đa 14 quả đạn luôn ở chế độ sẵn sàng khai hỏa. Ngoài ra, pháo còn có thể được nạp đạn thêm trong khi nòng pháo vẫn đang bắn, thời gian nạp đạn giữa mỗi lần bắn chưa tới 1 phút. Quá trình ngắm bắn và điều chỉnh góc tà nòng pháo được điều khiển thông qua các hệ thống điện tử tự động, trong khi hệ thống nạp đạn được điều khiển thủy lực.Khoang chứa đạn của pháo có thể mang theo tới 680 đạn pháo cho phép tác chiến trong thời gian dài.

Hệ thống phòng không tầm gần (CIWS) Mk-15 Phalanx[sửa | sửa mã nguồn]

Hoả lực phòng không tầm gần (CIWS) của tàu là hệ thống Mk-15 Phalanx. Mk-15 Phalanx là hệ thống khép kín tích hợp bao gồm pháo, đạn và radar lắp trên 1 bệ duy nhất. Hệ thống được Chi nhánh Pomona thuộc Công ty General Dynamics (nay thuộc Tập đoàn Raytheon) phát triển vào cuối những năm 1960. Hệ thống thử nghiệm lần đầu vào năm 1973, bắt đầu sản xuất hàng loạt năm 1978, đến năm 1980 được đưa vào trang bị. Hệ thống Phalanx gồm pháo 6 nòng bắn nhanh Gatling M61A1 Vulcan cỡ nòng 20mm cùng một radar hoạt động trên băng tầng K.

Hệ thống phòng không tầm gần (CIWS) Mk-15 Phalanx

Trong điều kiện chiến đấu, radar sẽ rà soát bầu trời, xác định các mục tiêu và lọc ra mục tiêu nguy hiểm nhất. Sau khi xác định được mục tiêu, radar điều khiển hỏa lực sẽ tính toán chính xác vị trí của địch để pháo 6 nòng Gatling M61A1 Vulcan khai hỏa. Radar của hệ thống Phalanx CIWS được chế tạo theo công nghệ chỉ điểm khép kín, có khả năng phát hiện máy bay từ cự ly 18 km, tên lửa hành trình có diện tích phản xạ radar 0,1 m² từ khoảng cách 12 km và bám bắt trong tầm 5 km.

Pháo Gatling M61A1 Vulcan được điều khiển bằng điện, tốc độ bắn rất cao, lên đến 4.500 viên/phút, tầm hiệu quả đạt 1.000 - 1.500 m, trong khi tầm bắn tối đa là 3.000 m. Gatling M61A1 Vulcan bắn rất nhanh nên pháo cũng rất nhanh hết đạn, việc nạp đạn phải làm bằng tay, sẽ cần 2 người để thay đạn, mỗi lần thay mất khoảng 5 phút. Hai hộp tiếp đạn bố trí bên hông pháo có sức chứa 500 viên mỗi hộp, tùy theo mục tiêu đường không hay mặt đất mà pháo sẽ bắn ra đạn nổ mảnh hoặc xuyên giáp (thông thường 1 hộp tiếp đạn chứa đạn nổ mảnh trong khi hộp còn lại mang đạn xuyên giáp). Đạn xuyên giáp vỏ tự huỷ (APDS) 20 mm của Mk-15 sử dụng đầu xuyên 15 mm bằng kim loại nặng (vonfram hoặc uran nghèo) được bao quanh bằng một guốc đạn plastic và một phần đáy kim loại nhẹ. Vỏ đạn sau khi bắn sẽ được đẩy ra từ phần dưới của bệ pháo theo hướng về phía trước.

Khi lọt vào tầm bắn của Phalanx CIWS, mọi mục tiêu - từ máy bay, tên lửa, bom hay đạn pháo - đều không thể thoát. Hoạt động hoàn toàn tự động dưới sự giám sát của con người, Phalanx CIWS có thể tiêu diệt mục tiêu ở khoảng cách 3,6 km. Trong một số điều kiện tác chiến, hệ thống Phalanx CIWS còn có thể bắn hạ các mục tiêu trên mặt nước, bao gồm các chiến hạm của đối phương.

Ngư lôi[sửa | sửa mã nguồn]

Ống phóng ngư lôi 324mm HOS-303.

Tàu khu trục lớp Akizuki được trang bị 2 cụm phóng ngư lôi với 3 ống phóng 324mm HOS-303 sử dụng ngư lôi Mk-46. HOS-303 là phiên bản của hệ thống phóng Mk 32 do Mỹ sản xuất, có khả năng bắn các loại ngư lôi Mk-44/46/50/54 theo chuẩn Mỹ. Hệ thống phóng được thiết kế có khả năng xoay, điều hướng và và bắn từ xa (riêng việc bắn có thể thực hiện tại chỗ bằng tay) nhắm tới mục tiêu cần diệt. Các ống phóng được làm từ vật liệu sợi thủy tinh hoặc kim loại, bên trong ống được bọc một lớp sợi thủy tinh để có thể bảo quản ngư lôi trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt của Nhật Bản.

Chương trình chế tạo ngư lôi Mk-46 được bắt đầu vào năm 1960 nhằm thay thế cho ngư lôi Mk-44 đã lạc hậu. Ngư lôi Mk-46 chính thức được đưa vào trang bị năm 1967. Ngư lôi Mk-46 có vỏ làm bằng hợp kim nhôm, chiều dài 2,591m, đường kính 0,324m, trọng lượng 230,4 kg, vận tốc hành trình 45 hải lý (83,4 km/h) tầm bắn 11 km, khả năng lặn sâu 455m, hệ thống dẫn đường thủy âm chủ động - thụ động, đầu đạn nổ phá PBXN-103 43,1 kg, đầu nổ tiếp xúc, động cơ phản lực nước chạy điện giúp giảm tối đa độ ồn. Nguồn năng lượng được cung cấp bởi hệ thống ắc quy điện kẽm - bạc (cung cấp năng lượng cho động cơ điện công suất 35 mã lực). Mk-46 được trang bị 2 chân vịt quay ngược nhau.

Ngư lôi Mk-46 được phóng không tái nạp bằng cách nén không khí trong 2 bộ chứa thuốc súng phía sau. Sau khi phóng, ngư lôi được thả bằng dù và bắn sau khi lao xuống nước. Sau đó, Mk-46 bắt đầu tìm kiếm mục tiêu và cơ động theo đường ốc xoắn. Hệ thống dẫn đường có khả năng phát hiện mục tiêu ở cự ly đến 595m. Sau khi phát hiện mục tiêu, ngư lôi bắt đầu lao đến mục tiêu với vận tốc rất nhanh. Trong trường hợp tấn công không thành công, hệ thống dẫn đường cho phép tiến hành tấn công lại.

Ngoài ra, tàu cũng có thể sử dụng các loại ngư lôi khác như Mk-50, Mk-54 hay loại Type 73 (tương đương Mk-46) do Nhật tự phát triển.[5]

Trực thăng săn ngầm SH-60J Sea Hawk.
Sàn đáp và nhà chứa trực thăng của JDS Teruzuki (DD-116).

Trực thăng săn ngầm[sửa | sửa mã nguồn]

Đuôi tàu có sàn đáp và nhà chứa cho phép mang theo 2 trực thăng chống ngầm SH-60J Sea Hawk, nhưng thực tế thường chỉ có thể mang được 1 chiếc trong các chuyến hải trình. Tàu cũng được trang bị các trang thiết bị bảo dưỡng và phụ tùng thiết yếu cho máy bay trực thăng.

SH-60J Sea Hawk được Mitsubishi Heavy Industries sản xuất theo giấy phép của Công ty Sikorsky Aircraft (Mỹ). Máy bay này là một phiên bản sửa đổi của trực thăng săn ngầm SH-60B Sea Hawk đang phục vụ trong Hải quân Liên bang Mỹ. SH-60J chính thức được đưa vào hoạt động trong biên chế của JMSDF vào tháng 8 năm 1991. Đến năm 2005, đã có 103 chiếc SH-60J được xuất xưởng.

SH-60J có thể bay cách tàu mẹ đến 100 dặm và duy trì trên căn cứ trong vài giờ. Máy bay thực hiện cảnh giới, tìm kiếm và cứu hộ, chỉ thị mục tiêu cho tên lửa, chiến đấu chống hạm, chống ngầm và tác chiến đột kích trong mọi thời tiết.

SH-60J được trang bị hệ thống dẫn đường và radar tìm kiếm AN/APS-124 được cung cấp bởi Tập đoàn Raytheon, hệ thống dẫn đường trên không chiến thuật AN/ARN-118 (V) của Công ty Rockwell Collins, radar xung doppler AN/APN-127 từ Teledyne Ryan, hệ thống định hướng AN/ARA-50 UHF của Công ty Rockwell Collins, radar đo cao AN/APR-194 (V) từ Công ty Honeywell, hệ thống rải phao tín hiệu âm thanh phát hiện tàu ngầm Sikorsky, máy thu AN/ARR-84, bộ xử lý tín hiệu thủy âm AN/UYS-1 và máy định vị AN/ARN-146 dùng để chỉ ra vị trí phía trên tàu ngầm đang lặn.

Ngoài ra, SH-60J còn được lắp đặt thiết bị yểm trợ điện tử AN/ALQ-14, máy gây nhiều hồng ngoại AN/ALQ-144 từ Tập đoàn BAE Systems, máy phóng mảnh kim loại và pháo sáng AN/ALE-47 từ Tập đoàn Lockheed Martin, các máy cảnh báo tên lửa AN/AAR-47 từ Công ty Alliant Techsystems và thiết bị hồng ngoại tìm kiếm phía trước AN/AAS-38 từ Tập đoàn Lockheed Martin. Bốn mấu cứng của máy bay có thể gắn ngư lôi hạng nhẹ Mk-46, bom chống ngầm và tên lửa không đối hải AGM-114M Hellfire II. Việc bắt bám mục tiêu dùng bộ hiện ảnh nhiệt AAS-44 với máy dò mục tiêu laser. SH-60J còn được trang bị một súng đại liên 7,62mm Type 74.

SH-60J có cánh quạt chính và cánh quạt đuôi bốn lá được chế tạo bằng composite, với 2 động cơ dẫn động trục Ishikawa-Harima T700-IHI-401C (sản xuất theo giấy phép của General Electric) công suất 3.400 mã lực được lắp cạnh nhau trên đỉnh cabin với một ống hút không khí ở cạnh bệ quạt và các lỗ thoát khí ở phía sau bệ. Máy bay có tầm bay xa tới hơn 800 km, tốc độ tối đa 270 km/h. Các thùng nhiên liệu bên trong của SH-60J chứa được 2.250 lít. Máy bay có thể dùng được hệ thống tiếp nhiên liệu trên không. SH-60J có thể mang trên 1.800 kg hàng bên trong. Các móc hàng bên ngoài có thể mang lượng hàng lên tới 2.725 kg.[5]

Hệ thống động lực[sửa | sửa mã nguồn]

Tàu khu trục lớp Akizuki được trang bị hệ thống động lực kết hợp tuabin khí COGAG (tức là kiểu hệ thống động cơ kết hợp 2 tuabin khí để quay một chân vịt) bao gồm: 4 động cơ tuabin khí Kawashaki Spey SM1C (sản xuất theo giấy phép của Rolls-Royce) 16.000 mã lực và 3 máy phát điện tuabin khí Kawasaki M1A-35 công suất 2.400 kW. Các động cơ này kết nối với nhau thông qua 3 hộp số và 2 bộ ly hợp, truyền động ra 2 chân vịt 5 lá với tổng công suốt 60.000 mã lực. Sự kết hợp này giúp tiết kiệm nhiên liệu, giảm tối đa tiếng ồn khi hoạt động, đồng thời, giảm chi phí, kéo dài thời gian giữa 2 lần bảo dưỡng. 4 động cơ tuabin khí của tàu có khả năng chuyển từ trạng thái nguội sang trạng thái công suất cực đại trong vòng 15 phút. Ngoài ra, tàu còn được lắp đặt bộ tản nhiệt tiên tiến giúp giảm đối đa bức xạ hồng ngoại khi hoạt động, nâng cao khả năng tránh các biện pháp dò tìm bằng hồng ngoại của đối phương.  

Hệ thống động lực COGAG có thời gian hoạt động tới 30.000 giờ trước khi cần đại tu, trong trường hợp một trong các động cơ gặp sự cố, bộ ly hợp cho phép ngắt hoạt động của động cơ để tiến hành sửa chữa mà không ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của tàu. Hệ thống động lực này giúp tàu đạt tốc độ tối đa đạt 30 hải lý/h (56 km/h) phạm vi hoạt động 4.500 hải lý, tốc độ hành trình 18 hải lý/h, tàu có khả năng hoạt động liên tục 50 ngày trên biển.[5] 

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]