Tiếng Malta

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tiếng Malta
Malti
Sử dụng tại Malta
Tổng số người nói 520.000 (2012)
Ngữ hệ Hệ ngôn ngữ Phi-Á
Hệ chữ viết Latinh (biến thể tiếng Malta)
Maltese Braille
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại Malta
Liên Minh Châu Âu
Quy định bởi National Council for the Maltese Language
Il-Kunsill Nazzjonali tal-Ilsien Malti
Mã ngôn ngữ
ISO 639-1 mt
ISO 639-2 mlt
ISO 639-3 mlt
Glottolog malt1254
Idioma maltés.PNG

Tiếng Malta (tiếng Malta: Malti) là ngôn ngữ quốc gia của Malta và là ngôn ngữ đồng chính thức của quốc gia, cùng với tiếng Anh,[1] đồng thời cũng là một ngôn ngữ chính thức của Liên Minh Châu Âu. Tiếng Malta xuất phát từ Siculo-Ả Rập, một dạng tiếng Ả Rập phát triển tại Sicilia và sau đó được đưa đến Malta trong thời gian từ cuối thế kỷ thứ chín đến cuối thế kỷ mười hai.[2] Tiếng Malta là một nhánh đặc biệt của tiếng Ả Rập vì nó phát triển độc lập với tiếng Ả Rập văn học, trở thành một ngôn ngữ chuẩn của riêng nó trong thời gian 800 năm Latinh hóa.[3][4] Khoảng một nửa số từ vựng được vay mượn từ tiếng Ýtiếng Sicilia;[5] từ vựng tiếng Anh chiếm từ 6% đến 20% từ vựng tiếng Malta, tùy theo ước tính.[6] Những từ gốc Semit (Siculo-Ả Rập) chỉ chiếm một phần ba từ vựng tiếng Malta, nhưng đây thường là những từ vựng cơ bản và có chức năng quan trọng.[7] Tiếng Malta luôn được viết bằng bảng chữ cái Latinh,[8] và là ngôn ngữ Semit duy nhất có dạng chuẩn được viết bằng hệ chữ này.[9]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Constitution of Malta, I.5.(1)
  2. ^ So who are the ‘real’ Maltese. Dạng tiếng Ả Rập hiện diện trong tiếng Malta nhiều khả năng đã xuất phát từ ngôn ngữ của những người di cư đến Malta từ Sicilia vào đầu thiên niên kỷ thứ hai; được gọi là Siculo-Ả Rập. Người Malta đa phần là hậu duệ của những người này. 
  3. ^ Borg and Azzopardi-Alexander, 1997 (1997). Maltese. Routledge. tr. xiii. ISBN 0-415-02243-6. Sự thực, tiếng Malta thể hiện một vài đặc điểm chung của các dạng tiếng Ả Rập Maghreb, dù 800 năm phát triển độc lập đã tách rời nó và tiếng Ả Rập Tunisia 
  4. ^ Brincat, 2005. Maltese - an unusual formula. Ban đầu tiếng Malta là một phương ngữ tiếng Ả Rập, nhưng nó đã được Latinh hóa vì người Norman xâm lược Malta năm 1090, trong khi sự Kitô giáo hóa, hoàn thành xong vào năm 1250, đã xóa bỏ sự tiếp xúc giữa phương ngữ này với tiếng Ả Rập. Sau đó, tiếng Malta tự mình phát triển, từ từ nhưng liên tục tiếp nhận từ mới từ tiếng Sicilia và tiếng Ý trong sự cần thiết của phát triển cộng đồng. 
  5. ^ Brincat (2005).
  6. ^ BBC Education - Languages
  7. ^ Brincat, 2005. Maltese - an unusual formula. Một phân tích từ nguyên học trong 41.000 từ trong Tự điển Anh-Malta (Aquilina) đã cho thấy 32,41% có gốc tiếng Ả Rập, 52,46% có gốc Ý và Sicilia, và 6,12% đến từ tiếng Anh. 
  8. ^ The Cantilena. 
  9. ^ Il-Kunsill Nazzjonali tal-Ilsien Malti. Về cơ bản, tiếng Malta là một ngôn ngữ Semit, giống như tiếng Ả Rập, Aram, Hebrew, Phoenicia, và Carthaginia. Tuy nhiên, không như những ngôn ngữ Semit khác, chỉ tiếng Malta được viết bằng hệ chữ Latinh, với một vài ký tự đặc biệt thêm vào để biểu thị nhửng âm vị Semit nào đó.