Công chúa Trường Bình

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Trường Bình công chúa)
Bước tới: menu, tìm kiếm
Công chúa Trường Bình (người bị chĩa gươm vào và đang khẩn thiết xin tha mạng) qua nét vẽ của họa sĩ Martino Martini

Trường Bình công chúa (chữ Hán: 長平公主; 16291646) khuê danh là Chu Mỹ Sác (朱媺娖), [1]là con gái thứ hai của Hoàng đế Sùng Trinh nhà Minh với Chu Hoàng Hậu.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Công chúa là chị cùng mẹ với Chiêu Nhân công chúa. Trường Bình sinh ra vào thời nhà Minh suy tàn và mất nước nên không được sống sung túc hơn người, lại gặp phải cảnh nước mất nhà tan, số phận bi thảm. Nhà Minh dưới thời của Sùng Trinh thì phía bắc có tộc chủ Mãn Châu Hoàng Thái Cực đang xua Bát Kỳ nam hạ, phía Đông thì giặc Oa Khấu hoành hành, trong triều thì Ngụy Trung Hiền thao túng, Lý Tự Thành nổi dậy.

Năm 16 tuổi, công chúa được vua cha hứa gả cho Úy Chu Hiển (尉周顯) còn gọi là Chu Thế Hiển nhưng hôn sự phải hoãn do nạn giặc cỏ Lưu Khấu tiến đến gần và tạm ngưng. Sau khi Lý Tự Thành tiến vào Bắc Kinh, vua Sùng Trinh cùng đường, muốn tuẫn tiết tự sát, đã quyết định giết hai cô con gái của mình và chỉ kiếm vào Trường Bình và nói rằng "Chỉ trách số phận ngươi bất hạnh sinh ra trong hoàng tộc!". Rồi cầm kiếm chặt đứt cánh tay trái của cô, do van xin khẩn thiết nên cô được Sùng Trinh tha mạng. Em gái là Chiêu Nhân công chúa bị chặt đầu còn Trường Bình công chúa tỉnh lại sau 15 ngày. [2]

Năm Thuận Trị thứ hai, công chúa viết thư yêu cầu hoàng đế nhà Thanh cho nàng được xuất gia làm ni cô. Thuận Trị không đồng ý, lại tác hợp cho công chúa theo hôn ước trước đây với Chu Thế Hiển và Thanh triều đã ban thưởng cho rất hậu.

Nhưng với nỗi đau mất nước, anh trai là thái tử bị sát hại và các sự kiện tiếp diễn, công chúa uất ức sinh bệnh. Một năm sau, khi đang mang thai, công chúa qua đời vì bệnh, chôn cất tại phía ngoài Quảng Ninh môn (còn gọi là Chương Nghĩa môn) gần nhà Chu gia.[3]

Nhà thơ Ngô Vĩ Nghiệp (吴伟业) sáng tác Tư lăng Trường công chúa văn thơ:「Quý chủ mĩ âm mỹ, tiền triều diện mệnh quang, hồng văn thùy viễn cận, ai tru trứ hưng vong……」

Trong văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]

Công chúa Trường Bình có ảnh hưởng lớn trong văn hóa dân gian và văn hóa đại chúng hơn là trong lịch sử, với nhiều câu chuyện được truyền tụng về cuộc đời của cô sau khi cô mất Truyền thuyết dân gian cho rằng công chúa Trường Bình đã xuất gia làm ni cô sau khi nhà Minh sụp đổ. Cô luyện tập võ nghệ và trở thành một thủ lĩnh của phong trào phản Thanh. Với võ nghệ cao cường, cô được mệnh danh là "Độc tý thần ni" (獨臂神尼 - thần ni một tay). Một trong các đồ đệ của Độc tý thần ni là Lã Tứ Nương (呂四娘), nữ anh hùng đã hành thích hoàng đế Ung Chính trong văn hóa dân gian.

Công chúa Trường Bình cũng được tiểu thuyết hóa trong hai tiểu thuyết võ hiệp của Kim DungBích huyết kiếmLộc Đỉnh ký. Trong Bích huyết kiếm Trường Bình có tên là A Cửu, còn trong Lộc Đỉnh ký cô xuất gia lấy pháp danh là Cửu Nạn. Điều này không hợp lý với lịch sử vì Trường Bình công chúa qua đời năm 1646, lúc 17 tuổi mà Khang Hi đến năm 1662 mới lên ngôi. Công chúa Trường Bình không còn sống tại thời điểm đó.

Chuyện tình giữa Trường Bình và Chu Hiển đã được chuyển thể thành một vở kịch Quảng Đông mang tên Đế nữ hoa (帝女花). Vở kịch này đã được chuyển thể thành phim điện ảnh và phim truyền hình.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ [cần dẫn nguồn]. Mỹ(měi), đẹp thay. Sác (chuò), Thuyết văn giải tự cẩn thận thay. Nhất thuyết「徽娖」,[nghiên cứu chưa công bố?]
  2. ^ Minh sử, quyển 121: Trang Liệt đế lục nữ ghi lại lời Sùng Trinh: "Tại sao ngươi sinh vào nhà ta!" (汝何故生我家!)
  3. ^ Minh sử(quyển 121):“Thanh Triều Thuận Trị Nhị Niên Thượng Thư Ngôn:「九死臣妾,蹐高天,願髡緇空王,稍申罔極。」詔不許,命顯復尚故主,土田邸第金錢車馬錫予有加。主涕泣。逾年病卒。賜葬廣寧門外.”

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]