Trần Thanh Vân (giáo sư)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Trần Thanh Vân
225px
SinhNăm 1936
Đồng Hới, Quảng Bình, Việt Nam
Nơi cư trúPháp
Quốc tịchPháp
Tôn giáoKhông
NgànhVật lý hạt nhân, Năng lượng nguyên tử
Nổi tiếng vìVật lý hạt nhân, Năng lượng nguyên tử
Giải thưởngGiải thưởng Vinh danh nước Việt, Huy chương Tate

Trần Thanh Vân (còn được gọi là Jean Trần Thanh Vân) là tiến sĩ vật lý người Pháp gốc Việt. Năm 2012, ông là một trong ba người châu Á được tặng Huy chương Tate của Hội Vật lý Mỹ.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Ông sinh năm 1936 tại Đồng Hới, Quảng Bình, học trung học tại Huế, tốt nghiệp cử nhân vật lý năm 1957, tiến sĩ vật lý năm 1963 tại Paris với bản luận án xuất sắc chỉ rõ rằng hạt proton không phải là "viên gạch cuối cùng" của vật chất, mà là một cấu trúc gồm nhiều "viên gạch" còn nhỏ hơn nữa kết hợp lại (về sau, được cộng đồng vật lý quốc tế làm sáng tỏ đó là các hạt quark). Trong các hoạt động tổ chức và lãnh đạo ngành vật lý, ông được Viện Vật lý Mỹ đánh giá là "người có công lao to lớn suốt bốn thập niên tập hợp các nhà vật lý thuộc nhiều quốc tịch và nhiều nền văn hoá khác nhau ngồi lại bên nhau trong tình thân ái qua các cuộc Gặp gỡ Moriond, Gặp gỡ Blois, Gặp gỡ Việt Nam; và cũng là người đã hoạt động không mệt mỏi nhằm góp phần xây dựng một cộng đồng khoa học hiện đại ở Việt Nam.

Huy chương Tate[sửa | sửa mã nguồn]

Tháng 4 năm 2012 ông là một trong 3 người châu Á được tặng Huy chương Tate (Tate Medal) tại Hội nghị Hội Vật lý Mỹ ở Atlanta, bang Georgia. Trước Trần Thanh Vân, chỉ mới có hai người châu Á được nhận Huy chương này là Abdus Salam (1978, gốc Pakistan) và Yu Lu (CHND Trung Hoa, 2007).[1]

Gặp gỡ Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

Cùng GS Nguyễn Văn Hiệu, GS Jean Trần Thanh Vân đã tổ chức sáu lần Gặp gỡ Việt Nam về vật lý hạtvật lý thiên văn tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh; qua đó đưa những nhà Vật lý nổi tiếng thế giới, trong đó có nhiều khoa học gia đoạt giải Nobel đến VN để giới khoa học trong nước có điều kiện tiếp xúc, trao đổi, lĩnh hội những thành tích mới nhất của nền Vật lý thế giới.[2] Tiến sĩ vật lý thiên văn gốc Việt Nguyễn Trọng Hiền nêu ý kiến là: "Cần có nguồn kinh phí nhất định trong vấn đề hợp tác khoa học. Giáo sư Trần Thanh Vân đã bỏ kinh phí để tài trợ cho các nhà khoa học trẻ tham dự Gặp gỡ Việt Nam. Anh đã làm như vậy suốt 20 năm qua và cho tới khi nào nữa?"[3]

Ông cũng sáng lập Trường Vật lý Việt Nam tập hợp nhiều nhà nghiên cứu trẻ không chỉ của Việt Nam, mà còn của nhiều nước và vùng lãnh thổ châu Á khác như Trung Quốc, Đài Loan, Hồng Kông, Ấn Độ, Pakistan, Thái Lan, Malaysia, Singapore, Bangladesh, v.v.

Hoạt động từ thiện[sửa | sửa mã nguồn]

Cùng vợ là Nữ Giáo sư Lê Kim Ngọc (một nhà sinh học nổi tiếng thế giới - người đưa ra khái niệm “lát mỏng tế bào” (TCL), một khám phá tạo ra cuộc cách mạng trong lĩnh vực công nghệ sinh học thực vật, bà được trao tặng huân chương Bắc Đẩu Bội tinh[4]), ông đã góp công xây dựng các Làng trẻ em SOSĐà Lạt, Đồng Hới và Trung tâm Bảo trợ Trẻ em Thuỷ Xuân (Huế).

Tiến sĩ khoa học danh dự của Viện Hàn lâm Khoa học Liên bang Nga[sửa | sửa mã nguồn]

Ông được Viện Hàn lâm Khoa học Liên bang Nga tặng bằng Tiến sĩ khoa học danh dự.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ = GS Trần Thanh Vân - người châu Á thứ ba nhận Huy chương Tate =
  2. ^ Hải Hà (14/08/2006). “Khoa học gia NASA, người Việt cắm cờ Tổ quốc ở Nam Cực”. báo điện tử Tiền Phong. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2014.  Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |date= (trợ giúp)
  3. ^ TNO (17/8/2013). “Không có giới hạn cho tài năng Việt Nam”. Báo Bắc Giang. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2014.  Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |date= (trợ giúp)
  4. ^ “GS Lê Kim Ngọc nhận Bắc Đẩu bội tinh”. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]