Vòi hoa sen

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Một kiểu vòi hoa sen

Vòi hoa sen hay vòi sen là một dụng cụ được thiết kế lắp đặt trong các phòng tắm, nhà tắm hoặc khu vực dành cho việc tắm gội, chủ yếu để phun nước nóng[1]. Vòi hoa sen thường được thiết kế đơn giản gồm một thanh ống có chiều cao hơn người tắm, thường cố định và dẫn nước từng nguồn nước, trên ống có một dụng cụ hình tròn nhô ra và có nhiều lỗ nhỏ đều nhau trông như một đài sen. Nhờ đài sen này, các tia nước nhỏ được phun đều lên các vị trí thân thể khác nhau của người tắm.

Vòi hoa sen được sử dụng rộng rãi do tiết kiệm nước khi so sánh với bồn tắm. Trung bình 1 lần tắm dùng 80 lít nước nếu dùng vòi hoa sen, trong khi đó bồn tắm dùng 150 lít.[2]

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Thời cổ đại[sửa | sửa mã nguồn]

Một kiểu vòi hoa sen sơ khai thời cổ

Các vòi sen ban đầu được thiết kế lắp đặt trong nhà và cũng không phải con người tạo ra, mà được con người mô phỏng, bắt chước và tái tạo lại từ một hiện tượng tự nhiên phổ biến là thác nước[3]. Con người trước đó thường đứng dưới các chân thác nước nhỏ để đón nước rơi xuống rửa các vết bẩn một cách hoàn toàn sạch sẽ và hiệu quả (do áp lực nước) hơn so với tắm cách truyền thống. Người cổ đại đã bắt đầu để tái tạo các hiện tượng tự nhiên bằng cách đổ bình nước, thường rất lạnh, trên mình trong khi tắm, rửa.

Có nhiều bằng chứng đầu tầng lớp thượng lưu Ai CậpLưỡng Hà trong thời kỳ này có phòng tắm trong nhà, nơi họ có chỗ tắm riêng tư và được người hầu, kẻ hạ phục vụ bằng việc tưới các thùng nước lên người[4]. Tuy nhiên, đây là những hình thức sơ khai vì chỉ có hệ thống thoát nước còn thô sơ và nước không được bơm vào phòng. Người Hi LạpLa Mã đã cải tiến thêm hình thức này. Hệ thống ống dẫn nước và hệ thống thoát nước đã cho phép để được bơm vào và ra từ phòng tắm công cộng lớn được sử dụng bởi cả người giàu và dân thường.[5]

Vòi hoa sen hiện đại[sửa | sửa mã nguồn]

Các vòi sen cơ khí đầu tiên, hoạt động thông qua một máy bơm tay, đã được cấp bằng sáng chế tại Anh vào năm 1767 cho William Feetham,[6] một người xây bếp ở Ludgate Hill, London. Vòi hoa sen của Feetham sử dụng một máy bơm để đẩy nước vào một bình trữ trên đầu của người sử dụng và sau đó người tắm sẽ kéo dây để xả nước. Mặc dù sử dụng người phục vụ để bơm nước, những vòi sen trên không được sử dụng với những người giàu có vì không hỗ trợ nước nóng. Hệ thống này cũng bơm lại nước bẩn trở lại sau mỗi chu kỳ

Trong những năm đầu thế kỷ XIX (có thể là khoảng năm 1810), vòi hoa sen được cho là đã được phát minh ra. Thiết kế ban đầu là một ống nước thẳng đứng cao hơn mười bộ có lắp đặt các ống kim loại trông như một cây tre. Ở phía trên thì kết nối với những ống nước khác mà những ống này nối với nguồn nước. Nước được bơm qua một miệng vòi và qua vai của người tắm trước khi được thu thập và bơm trở lại vào bình chứa. Đến năm 1850 các phòng tắm đứng được kết nối với một nguồn nước sinh hoạt, làm cho chúng dễ dàng hơn để sử dụng.

Việc sử dụng vòi hoa sen trong nửa sau của thế kỷ XX đã tăng vọt do vấn đề vệ sinh cá nhân đã trở thành một mối quan tâm chính của con người và kèm theo đó là việc tắm gội hàng ngày, nhiều lần trong ngày đã góp phần làm nên sự thông dụng của vòi hoa sen. Trên thị trường luôn có nhiều loại vòi hoa sen cùng mẫu mã, hình dáng, nhưng giá cả thì khác nhau và trên thị trường cũng có nhiều hàng kém chất lượng, hàng trôi nổi, hàng nhái...[7][8]

Công dụng[sửa | sửa mã nguồn]

Một phụ nữ tắm dưới vòi hoa sen ở nhà tắm công cộng của các bãi biển

Vòi hoa sen tạo thư giãn và mang lại những hiệu quả cao khi đắm mình dưới những tia nước của vòi sen, đem lại cảm giác sảng khoái đồng thời cũng làm cho sức khỏe tốt hơn vì những tia nước mát có khả năng kích thích các huyệt đạo, tăng cường tuần hoàn máu khiến cho cơ thể sảng khoái và sức khỏe tốt hơn. Trong thời hiện đại, những tia nước mạnh từ vòi tắm hoa sen có thể giúp cơ thể được massage một cách nhẹ nhàng. Không chỉ tốt cho làn da trên cơ thể, vòi sen còn có thể dùng massage da mặt, tẩy sạch bụi bẩn và xoa bóp nhẹ nhàng giúp gương mặt được tươi sáng và săn chắc hơn. Gội đầu dưới áp lực của vòi sen còn kích thích các huyệt đạo ở trên đầu, giúp giảm những cơn đau đầu do stress.

Việc tắm dưới vòi sen với nước ấm cũng được coi là tốt cho mũi, nhất là những người bị bệnh xoang vì việc hít hơi nước nóng có thể duy trì nhu động cho nhung mao niêm mạc xoang, giúp chất nhớt lưu thông và các xoang được dẫn lưu. Đứng dưới vòi sen nước ấm (với độ nóng đủ làm mờ gương trong phòng tắm) một ngày hai lần, mỗi lần chừng 5-10 phút, cơ thể sẽ được tắm sạch, mũi cũng được hít hơi nước nóng làm thông xoang thông mũi. Đặc biệt với việc tắm bằng vòi sen còn được coi là một phương pháp hữu hiệu để giữ gìn khuôn ngực thanh xuân. Cách đơn giản chỉ là hãy để cho tia nước mát phun mạnh lên bầu ngực và massage thật nhẹ nhàng quanh bầu ngực, giúp cho các cơ nâng ngực mạnh hơn nên khuôn ngực sẽ trông săn chắc hơn, gọn gàng hơn.[9] Ngoài ra, vòi hoa sen còn hỗ trợ tốt hơn khi quan hệ tình dục dưới các tia nước này.[10]

Tuy nhiên cần lưu ý khi sử dụng vòi hoa sen nếu có gắn kết với dụng cụ nóng lạnh thì người tắm cần chú ý đến chế độ nước nóng hay lạnh đang mở, nên chỉnh về chế độ trung bình sau khi tắm để tránh những bất cẩn, gây bỏng cho người tắm.[11]

Trong văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]

Trong bộ phim kinh dị Psycho của đạo diễn Alfred Hitchcock có cảnh nhân vật nữ Marion bị Norman đâm cho đến chết khi đứng tắm dưới vòi hoa sen và từng gây ám ảnh cho khán giả trên khắp thế giới (nhất là các khán giả nữ) suốt một thời gian dài.[12]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Brauer, Roger L B (2006). “Personal protective equipment”. Safety and health for engineers (ấn bản 2). John Wiley and Sons. ISBN 978-0-471-29189-3. 
  • Humphrey, John W; Olsen, John P; Sherwood, Andrew N (1998). Greek and Roman Technology: A Sourcebook. New York: Routledge. ISBN 978-0-415-06136-0. 
  • James, Peter; Thorpe, Nick (1995). Ancient Inventions. New York: Ballantine. ISBN 978-0345401021. 
  • Mayer, Leonard (1995). “Emergency systems”. Design and planning of research and clinical laboratory facilities. John Wiley and Sons. ISBN 978-0-471-30623-8. 
  • McNeil, Ian biên tập (1990). An Encyclopaedia of the History of Technology. New York: Routledge. ISBN 978-0-415-01306-2. 
  • Oxford University Press biên tập (2009). Oxford New Desk Dictionary and Thesaurus (ấn bản 3). Berkley. ISBN 978-0-425-22862-3. 
  • Shove, Elizabeth (2004). Comfort, Cleanliness and Convenience The Social Organization of Normality (New Technologies/New Cultures). New York: Berg. ISBN 978-1-85973-630-2. 
  • Vincoli, Jeffrey W (2000). Lewis' dictionary of occupational and environmental safety and health. CRC Press. ISBN 978-1-56670-399-4. 

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ OUP 2009, tr. 772. Shower, def 3.
  2. ^ Gillespie, Ed (4 tháng 9 năm 2009). “Let's talk dirty…how long do you spend in the shower?”. The Guardian. Truy cập ngày 9 tháng 5 năm 2015. 
  3. ^ “The Stand-Up Bath”. theplumber.com. Truy cập ngày 5 tháng 12 năm 2010. 
  4. ^ James & Thorpe 1995, tr. 460
  5. ^ Humphrey, Olsen & Sherwood 1998, tr. 280
  6. ^ “A 19th Century Regency Era Shower”. Janeaustensworld. Truy cập ngày 30 tháng 9 năm 2013. 
  7. ^ Chọn vòi hoa sen
  8. ^ Chọn vòi hoa sen - VnExpress
  9. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên autogenerated2
  10. ^ Châu Như (27 tháng 9 năm 2009). “Khêu gợi dưới vòi hoa sen”. Trang TTĐT Eva. Truy cập 11 tháng 4 năm 2013. 
  11. ^ Vương Linh (10 tháng 5 năm 2012). “Bỏng 'của quý' khi tắm vòi hoa sen”. Báo điện tử VnExpress. Truy cập 11 tháng 4 năm 2013. 
  12. ^ “Trailer 'The Exorcist' - VnExpress Giải Trí”. VnExpress - Tin nhanh Việt Nam. Truy cập 7 tháng 2 năm 2015.