Âu Dương Tu

Chân dung Âu Dương Tu

Nhị thập tứ sử
STT	Tên sách	Tác giả	Số quyển
1	Sử ký	Tư Mã Thiên	130
2	Hán thư	Ban Cố	100
3	Hậu Hán thư	Phạm Diệp	120
4	Tam quốc chí	Trần Thọ	65
5	Tấn thư	Phòng Huyền Linh (chủ biên)	130
6	Tống thư	Thẩm Ước	100
7	Nam Tề thư	Tiêu Tử Hiển	59
8	Lương thư	Diêu Tư Liêm	56
9	Trần thư	Diêu Tư Liêm	36
10	Ngụy thư	Ngụy Thâu	114
11	Bắc Tề thư	Lý Bách Dược	50
12	Chu thư	Lệnh Hồ Đức Phân (chủ biên)	50
13	Tùy thư	Ngụy Trưng (chủ biên)	85
14	Nam sử	Lý Diên Thọ	80
15	Bắc sử	Lý Diên Thọ	100
16	Cựu Đường thư	Lưu Hu (chủ biên)	200
17	Tân Đường thư	Âu Dương Tu, Tống Kỳ	225
18	Cựu Ngũ Đại sử	Tiết Cư Chính (chủ biên)	150
19	Tân Ngũ Đại sử	Âu Dương Tu (chủ biên)	74
20	Tống sử	Thoát Thoát (chủ biên)	496
21	Liêu sử	Thoát Thoát (chủ biên)	116
22	Kim sử	Thoát Thoát (chủ biên)	135
23	Nguyên sử	Tống Liêm (chủ biên)	210
24	Minh sử	Trương Đình Ngọc (chủ biên)	332
-	Tân Nguyên sử	Kha Thiệu Văn (chủ biên)	257
-	Thanh sử cảo	Triệu Nhĩ Tốn (chủ biên)	529

Âu Dương Tu (1007 - 1072) có tên tự là Vĩnh Thúc hiệu "Tuý Ông" là nhà thơ thời Tống ở Trung Quốc.

Quê Âu Dương Tu ở Lư Lăng (nay thuộc tỉnh Giang Tây, Trung Quốc). Năm Thiên Thánh thứ 7(1030) đỗ đầu khoa thi tiến sĩ; từng giữ các chức quan Hàn lâm học sĩ, Xu mật viện phó sứ, Tham tri chính sự... Dưới thời vua Tống Thần Tông làm Binh bộ Thượng Thư, khi mất được đặt tên thụy là Văn Trung.

Âu Dương Tu là một nhà văn nổi tiếng, một nhà thơ lớn, một nhà sử học, chính trị gia và đồng thời là một nhà làm Từ xuất sắc đời Tống. Ông là người khai sáng ra thể loại "thi thoại"(bình luận và ghi chép lại các cuộc bàn luận của các thi nhân,...), cuốn "Lục Nhất thi thoại" là cuốn thi thoại đầu tiên của Trung Quốc. Ông còn viết những bài rất nổi tiếng như Tuý Ông đình kí, Mai Thánh Du thi tập tự , Thu thanh phú, Bằng đảng luận. Vì thế, Âu Dương Tu tự xưng mình là "Lục nhất cư sĩ" (cư sĩ với 6 cái "một": một vạn quyển sách, một ngàn thạch văn, một cây đàn, một bàn cờ, một bầu rượu và một thân già).

Thơ

Điệp Luyến Hoa Đình viện thâm thâm thâm kỷ hử? Dương liễu đôi yên, Liêm mạc vô trùng số. Ngọc lặc điêu an du dã xứ, Lâu cao bất kiến Chương Đài lộ. Vũ hoạnh phong cuồng tam nguyệt mộ, Môn yểm hoàng hôn, Vô kế lưu xuân trú. Lệ nhãn vấn hoa hoa bất ngữ, Loạn hồng phi quá thu thiên khứ.

Dịch nghĩa: Đình viện sâu sâu sâu biết mấy? Dương liễu mông lung như khói Trướng rèm lớp lớp không đếm nổi. Hàm ngọc, yên chạm chốn chơi bời, Lầu cao không thấy đường Chương Đài. Cuối tháng ba mưa dữ, gió mạnh Cửa che kín hoàng hôn, Không có cách gì giữ nổi mùa xuân. Mắt lệ hơi hoa, hoa không nói, Màu hồng rụng tơi bời hơn cả mùa thu.

Dịch thơ: Đình viện sâu sâu sâu biết mấy, Liễu hồng áng khói, Trướng rèm không đếm nổi. Hàm ngọc yên vàng như trẩy hội, Lầu cao khiến Chương đài khuất lối. Tháng cuối xuân rồi mưa gió gội. Cửa khép hoàng hôn, Cách chi lưu xuân nổi. Mắt ướt hỏi hoa hoa chẳng nói Tơi bời hoa rụng hơn thu tới.

Xuân nhật Tây Hồ ký Tạ Pháp tào vận Tửu phùng tri kỷ thiên bôi thiểu Thoại bất đầu cơ bán cú đa Dao tri hồ thượng nhất tôn tửu Năng ức thiên nhai vạn lý nhân

Dịch nghĩa: Uống rượu mà gặp bạn hiểu mình thì ngàn chén cũng là còn ít Nói chuyện mà không hợp nhau thì nửa câu cũng là còn nhiều Mới biết ở trên hồ nâng một chén rượu Hay nhớ đến người đi vạn dặm nơi chân trời xa xôi

Dịch thơ: Nâng ngàn chén gặp người tri kỷ Nói nửa câu biết kẻ không ưa Trên mặt hồ một chung tiễn bạn Nhớ tới người nơi vạn dặm xa Chú thích: Bản dịch này là của Ngọc Anh Vũ

Chú thích:

• Bản dịch của Nguyễn Thị Bích Hải
• Bài Từ này thể hiện tâm trạng người khuê phụ trông đợi người chồng "lãng tử"; cũng có sách cho rằng đây là tâm trạng người kỹ nữ trước cảnh xuân tàn nơi kỹ viện.