Bệnh virus Ebola

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Bệnh virus Ebola
Phân loại và tư liệu bên ngoài

Bệnh nhân Mayinga N'Seka chết năm 1976 vài ngày sau khi xuất huyết nội nghiêm trọng
ICD-10 A98.4
ICD-9 065.8
DiseasesDB 18043
MedlinePlus 001339
eMedicine med/626
MeSH D019142

Bệnh virus Ebola (tiếng Anh: Ebola Virus Disease, viết tắt EVD) (hoặc sốt xuất huyết Ebola (EHF)) là bệnh trên người bị gây ra bởi virus Ebola. EVĐ là một bệnh sốt xuất huyết (VHF), và lâm sàng là gần như không thể phân biệt được virus bệnh Marburg (MVD). Tên này lấy từ tên con sông EbolaCộng hòa Dân chủ Congo, nơi mà virus này đã bộc phát lớn lần đầu tiên vào năm 1976.

Nguyên nhân[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: Ebola
Chu kỳ cuộc sống của Ebola virus

Bệnh virus Ebola bị gây ra bởi bốn trong nhóm năm loài virus Ebola, họ Filoviridae, bộ Mononegavirales. Những loại virus đó là Bundibugyo (BDBV), Ebola (EBOV), Sudan (SUDV), và virus rừng Taï (TAFV, tên trước đây và tên thường gọi cũng là virus Ebola Bờ Biển Ngà (CIEBOV)). Loại thứ năm, Reston virus (RESTV), được cho là không gây ra bệnh trên con người. Khi bệnh bộc phát ra, những người có nguy cơ mắc bệnh nhất là những người chăm sóc bệnh nhân, hoặc có tiếp xúc gần gũi với bệnh nhân.[1]

Dấu hiệu và triệu chứng[sửa | sửa mã nguồn]

Các triệu chứng của bệnh Ebola

Bệnh này thường bắt đầu với dấu hiệu và các triệu chứng giống bệnh cúm như sốt, đau đầu, mệt mỏi, đau cơ, khớp và cơ bụng. [2] Nôn mửa, tiêu chảy và chán ăn cũng là các triệu chứng phổ biến.

EVD / EHF về mặt lâm sàng không thể phân biệt được với bệnh virus Marburg (MVD), và nó cũng có thể dễ dàng bị nhầm lẫn với nhiều bệnh phổ biến khác ở vùng xích đạo châu Phi, chẳng hạn như các virus sốt xuất huyết, sốt rét falciparum, sốt thương hàn, bệnh vi khuẩn Shigella, bệnh rickettsial, bệnh tả, nhiễm trùng huyết hoặc EHEC ruột Gram âm. Các nghiên cứu chi tiết nhất về tần suất, bắt đầu thời gian, và các dấu hiệu và triệu chứng lâm sàng EVD đã được thực hiện trong sự bùng phát bệnh năm 1995 tại Kikwit, Zaire (EBOV)[3][4][5] và đợt bùng phát bệnh giai đoạn 2007-2008 ở Bundibugyo, Uganda (BDBV).[6][7] thời gian ủ bệnh trung bình của dịch EVD do EBOV là 12,7 ngày (độ lệch chuẩn = 4.3 ngày), nhưng có thể dài đến 25 ngày[8]. giai đoạn đầu giống như cúm đặc trưng bởi sốt, khó chịu nói chung với ớn lạnh, đau khớp,đau cơ và đau ngực. Buồn nôn kèm theo đau bụng, chán ăn, tiêu chảy và nôn mửa,viêm họng với đau họng, ho, khó thở, và nấc cụt.

Hệ thống thần kinh trung ương bị ảnh hưởng được đánh giá bởi sự phát triển của đau đầu nghiêm trọng, tình trạng kích động, lú lẫn, mệt mỏi, trầm cảm, co giật, và đôi khi hôn mê. Hệ thống tuần hoàn cũng thường xuyên tham gia, với các dấu hiệu nổi bật nhất là phù nề và viêm kết mạc. Các triệu chứng xuất huyết là không thường xuyên (ít hơn 10% trường hợp cho hầu hết các type huyết thanh), (lý do tại sao bệnh sốt xuất huyết Ebola (EHF) là một cái tên nhầm lẫn) và bao gồm nôn ra máu, ho ra máu, phân đen, và chảy máu từ màng nhầy (gastroinestinal đường, mũi, âm đạo và nướu).[cần dẫn nguồn]

Biểu hiện trên da có thể bao gồm: phát ban đốm diện rộng, đốm xuất huyết, xuất huyết ban, các vết bầm máu, và máu tụ (đặc biệt là xung quanh các trang điểm kim tiêm). Tiến triển các triệu chứng xuất huyết là dấu hiệu của một tiên lượng tiêu cực. Tuy nhiên, trái với niềm tin phổ biến, xuất huyết không dẫn đến hypovolemia và không phải là nguyên nhân cái chết (mất máu tổng số thấp, ngoại trừ trong quá trình lao động). Thay vào đó, cái chết xảy ra do hội chứng rối loạn chức năng đa cơ quan (MODS) do tái phân phối chất lỏng, hạ huyết áp, phổ biến, đông máu nội mạch, và hoại tử mô trung tâm[3][4][5][6][7][9][10][11][12][13][14][15][16][17][18]. Hiện nay, bệnh Sốt xuất huyết do virus Ebola chưa có vaccine dự phòng[19]

Dịch bệnh Virus Ebola 1976[sửa | sửa mã nguồn]

Dịch bệnh Ebola từng xảy ra năm 1976 ở Tây Phi hầu hết các trường hợp được ghi nhận trong vòng bán kính 70 km của làng Yambuku. Ở Công-gô đã có 318 người bị nhiễm bệnh trong đó có 280 trường hợp tử vong. Và ở Sudan 284 trường hợp nhiễm, 151 người chết. Đối với làng Yambuku, họ đã phải đóng cửa bệnh viện sau khi trận dịch quét qua vì có 11 trong số 17 nhân viên y tế đã chết.[20]

Dịch bệnh Virus Ebola 2014 ở Châu Phi[sửa | sửa mã nguồn]

Trong tháng 2 2014 tại các nước Tây Phi, Guinea, Sierra LeoneLiberia đã có những ca bệnh bị nghi ngờ là phát xuất từ bệnh Virus Ebola.[21][22][23]

Tính đến ngày 1 tháng 8 năm 2014, theo Tổ chức Y tế Thế giới (W.H.O) có 729 người chết ở Tây Phi trong tổng số 1.300 người mắc bệnh virus Ebola.[24]. Tổng thống Nigeria cảnh báo nước này có hơn 30.000 người có nguy cơ mắc virus Ebola[25]. Cùng trong ngày 3 quốc gia Tây Phi bị ảnh hưởng đã nhất trí thiết lập một vùng cách ly xuyên biên giới ở khu vực bùng phát dịch này.

Phòng tránh[sửa | sửa mã nguồn]

Virus Ebola lây sang người thông qua tiếp xúc với máu, chất tiết, bộ phận cơ thể hoặc dịch thể khác của người, động vật bị nhiễm bệnh. Để phòng bệnh, cần thực hiện vệ sinh cá nhân (rửa tay bằng xà phòng, chất sát khuẩn,...), tránh tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết của người, động vật nhiễm bệnh; không cầm, nắm các vật có thể đã tiếp xúc với máu, dịch tiết của người, động vật nhiễm bệnh trước đó.[26]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Ebola Hemorrhagic Fever Risk of Exposure”. CDC. 1 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 2 tháng 8 năm 2014. 
  2. ^ Gatherer D (2014). “The 2014 Ebola virus disease outbreak in West Africa”. J. Gen. Virol. 95 (Pt 8): 1619–1624. doi:10.1099/vir.0.067199-0. PMID 24795448. 
  3. ^ a ă PMID 9988155 (PubMed)
    Citation will be completed automatically in a few minutes. Jump the queue or expand by hand
  4. ^ a ă PMID 9988156 (PubMed)
    Citation will be completed automatically in a few minutes. Jump the queue or expand by hand
  5. ^ a ă PMID 9988157 (PubMed)
    Citation will be completed automatically in a few minutes. Jump the queue or expand by hand
  6. ^ a ă PMID 21122234 (PubMed)
    Citation will be completed automatically in a few minutes. Jump the queue or expand by hand
  7. ^ a ă PMID 20587179 (PubMed)
    Citation will be completed automatically in a few minutes. Jump the queue or expand by hand
  8. ^ Eichner, Martin; Dowell, Scott F.; Firese, Nina (2011). “Incubation Period of Ebola Hemorrhagic Virus Subtype Zaire OH AND BRETT”. Osong Public Health and Research Perspectives 2 (1): 3–7. doi:10.1016/j.phrp.2011.04.001. 
  9. ^ Isaäcson, M.; Sureau, P.; Courteille, G.; Pattyn, S. R. (1978), “Clinical Aspects of Ebola virus disease at the Ngaliema Hospital, Kinshasa, Zaire”, trong Pattyn, S. R., Ebola Virus Haemorrhagic Fever, Amsterdam, Netherlands: Elsevier/North-Holland Biomedical Press, tr. 15–20, ISBN 0-444-80060-3 
  10. ^ Piot, P.; Sureau, P.; Breman, G.; Heymann, D.; Kintoki, V.; Masamba, M.; Mbuyi, M.; Miatudila, M.; Ruppol, F.; van Nieuwenhove, S.; White, M. K.; van der Groen, G.; Webb, P.; Wulff, H.; Johnson, K. M. (1978), “Clinical Aspects of Ebola virus Infection in Yambuku Area, Zaire, 1976”, trong Pattyn, S. R., Ebola Virus Haemorrhagic Fever, Amsterdam, Netherlands: Elsevier/North-Holland Biomedical Press, tr. 7–14, ISBN 0-444-80060-3 
  11. ^ Dietrich, M.; Schumacher, H. H.; Peters, D.; Knobloch, J. (1978), “Human Pathology of Ebola (Maridi) Virus Infection in the Sudan”, trong Pattyn, S. R., Ebola Virus Haemorrhagic Fever, Amsterdam, Netherlands: Elsevier/North-Holland Biomedical Press, tr. 37–41, ISBN 0-444-80060-3 
  12. ^ Smith, D. H.; Francis, F.; Simpson, D. I. H. (1978), “African Haemorrhagic Fever in the Southern Sudan, 1976: the Clinical Manifestations”, trong Pattyn, S. R., Ebola Virus Haemorrhagic Fever, Amsterdam, Netherlands: Elsevier/North-Holland Biomedical Press, tr. 21–26, ISBN 0-444-80060-3 
  13. ^ PMID 2749110 (PubMed)
    Citation will be completed automatically in a few minutes. Jump the queue or expand by hand
  14. ^ PMID 9988164 (PubMed)
    Citation will be completed automatically in a few minutes. Jump the queue or expand by hand
  15. ^ PMID 10667531 (PubMed)
    Citation will be completed automatically in a few minutes. Jump the queue or expand by hand
  16. ^ PMID 12789118 (PubMed)
    Citation will be completed automatically in a few minutes. Jump the queue or expand by hand
  17. ^ PMID 16548488 (PubMed)
    Citation will be completed automatically in a few minutes. Jump the queue or expand by hand
  18. ^ Akinfeeva, L. A.; Aksyonova, O. I.; Vasilevich, I. V.; Ginko, Z. I.; Zarkov, K. A.; Zubavichene, L. R.; Kuzovlev, O. P.; Kuzubov, V. I. và đồng nghiệp (2005). “A case of Ebola hemorrhagic fever”. Infektsionnye Bolezni (3): 85–88. 
  19. ^ Deadliest outbreak of Ebola virus: What you need to know, CNN, 31.07.2014
  20. ^ “Ebola sốt xuất huyết ở Zaire, 1976”. Trung tâm thông tin Công nghệ sinh học, Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ. 
  21. ^ Jonas Schmidt-Chanasit: Deutschland. Ebola-Notfallpläne liegen bereit. Từ dw.de ngày 14 tháng 7 2014.
  22. ^ Das Robert-Koch-Institut über die Epidemie.
  23. ^ Westafrikanische Staaten schotten Grenzgebiet wegen Ebola ab, SZ, 02.08.2014
  24. ^ 729 người chết ở Tây Phi vì mắc virut Ebola. 1 tháng 8 năm 2014.
  25. ^ Thế giới phát hoảng vì Ebola. 31 tháng 8 năm 2014.
  26. ^ Phòng tránh virus Ebola bằng cách nào?, giaoduc, 01.08.2014

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]