Biển Azov

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Biển Azov nông được phân biệt rõ ràng với biển Đen sâu hơn

Biển Azov (tiếng Nga: Азовское море; tiếng Ukraina: Азовське море) là phần phía bắc của biển Đen, nối với biển này bằng eo biển Kerch. Nó có ranh giới về phía bắc với Ukraina, về phía đông với Nga và về phía tây là bán đảo Krym (Crimea). Về phía tây còn có mũi đất Arabat dài 110 km và vịnh nước mặn có độ mặn cao Syvash. Thời cổ đại nó được biết đến như là hồ Maeot hay biển Maeot (tiếng Hy Lạp ἡ Μαιῶτης λίμνη và tiếng Latinh Palus Maeotis).

Tên gọi của biển này có thể là một từ trong tiếng Thổ Nhĩ Kỳ azak, có nghĩa là "nông" để chỉ khu vực này. Một cách diễn giải khác là tên gọi này có nguồn gốc từ tên gọi của một hoàng tử người Polovts nào đó là Azum hay Asuf, là người đã hy sinh khi bảo vệ thành phố trong khu vực này vào năm 1067.

Biển này dài khoảng 340 km và rộng khoảng 135 km và có diện tích khoảng 37.555 km² (14.500 dặm²). Các sông chính chảy vào biển này có sông Đôngsông Kuban; chúng làm cho nước của biển này tương đối nhạt và gần như là ngọt tại các khu vực đổ ra cũng như đem một lượng lớn phù sa ra biển. Biển Azov là biển nông nhất trên thế giới với độ sâu trung bình chỉ là 13 mét. Trên thực tế, tại những nơi mà phù sa lắng đọng như vịnh Taganrog, độ sâu trung bình nhỏ hơn 1 mét. Dòng hải lưu chủ yếu trên biển này có hướng là dòng xoáy ngược chiều kim đồng hồ; thủy triều có độ chênh lệch về mức nước khá dao động nhưng có thể lên tới 5 mét khi triều cường. Vào mùa đông thì phần lớn mặt biển này bị đóng băng.

Các cảng chủ yếu ven biển này là Berdyansk, Mariupol, Rostov trên sông Đông (Rostov na Donu), TaganrogEjsk. Hai kênh đào nối vào biển này là kênh Volga-Don và nối với biển Caspi thông qua kênh Manych. Biển này là một ngư trường đáng kể của nghề cá. Tại đây người ta cũng khai thác dầu mỏhơi đốt.

Trong quá khứ thì biển này khá giàu hải sản, với trên 80 loài cá đã được xác định và 300 chủng loại động vật không xương sống khác nhau. Sự phong phú và số lượng đã suy giảm nhiều do đánh bắt thái quá cũng như mức độ ô nhiễm ngày càng cao.

Thuyết đại hồng thủy biển Đen cho là biển Azov có niên đại vào khoảng năm 5600 TCN và người ta cũng tìm thấy những dấu vết của việc định cư của người nguyên thủy thời kỳ đồ đá mới tại khu vực mà ngày nay là biển này.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]