Ấn Độ Dương

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Năm đại dương của Trái Đất
Ấn Độ Dương
Bản đồ độ sâu của Ấn Độ Dương
Bản đồ hải lưu Ấn Độ Dương

Ấn Độ Dương có diện tích 75.000.000 km2 bao phủ 20% diện tích mặt nước trên Trái Đất.[1]. Đại dương này về hướng Bắc được giới hạn bởi bán đảo Ấn Độ, Pakistan và Iran, về hướng Đông bởi Đông Nam Á (cụ thể là Myanma, Thái Lan, Malaysia, Indonesia) và châu Đại Dương), về phía Tây bởi bán đảo Ả Rập và châu Phi. Ấn Độ Dương mở tại hướng Nam và giáp Nam Băng Dương. Tên gọi được đặt theo tên của Ấn Độ.[2][3][4][5]

Theo quy ước quốc tế, ranh giới giữa Ấn Độ Dương và Đại Tây Dương nằm ở kinh tuyến 20° Đông, và ranh giới với Thái Bình Dương nằm ở kinh tuyến đi ngang qua đảo Tasmania. Ấn Độ Dương chấm dứt chính xác tại vĩ tuyến 60° Nam và nhường chỗ cho Nam Đại Dương.

Mục lục

Địa lý [sửa]

Thềm lục địa của đại dương này hẹp với bề rộng trung bình 200 km, trừ biển ngoài khơi châu Úc có bề rộng hơn 1.000 km. Chiều sâu trung bình của đại dương là 3.890 m (12.762 ft). Điểm sâu nhất là Diamantina Deep ở rãnh Diamantina với độ sâu là 8.047 m (26.401 ft), đôi khi người ta cũng nhắc đến rãnh Sunda với độ sâu 7.258–7.725 m (23.812–25.344 ft).[6] Phía bắc của vĩ độ 50° Nam, 86% đại dương bị bao phủ bởi các trầm tích biển sâu, trong đó hơn phân nửa là đới globigerina. 14% còn lại bị phủ bởi các trầm tích lục địa. Các trầm tích băng phân bố chủ yếu ở các vĩ độ cận phía nam.

Địa hình dưới biển [sửa]

Là một trong những đại dương lớn trẻ nhất[7] nó có các sống núi tách giãn đang hoạt động và là một phần trong hệ thống các sống núi giữa đại dương:-

Sống núi Ninety East chạy theo phương bắc-nam ở kinh độ 90°Đông, chia cắt Ấn Độ Dương thành phần phía đông và phía tây.

Sống núi Chagos-Laccadive là một dải núi ngầm khác chạy theo hướng gần như bắc-nam giữa Lakshadweep, Atolls of the Maldives và quần đảo Chagos.

Cao nguyên Kerguelen là một lục địa nhỏ bị nhấn chìm, có nguồn gốc núi lửa ở nam Ấn Độ Dương.

Cao nguyên Mascarene là một cao nguyên dưới biển dài 2000 km nằm ở phía đông Madagascar.

Tuyến hàng hải [sửa]

A Dhow off the coast of Kenya

Ấn Độ Dương có các tuyến đường biển quan trọng nối Trung Đông, châu Phi, và Đông Á với châu Âu và châu Mỹ. Có tuyến vận chuyển dầu khí và các sản phẩm dầu khí quan trọng từ vị Ba Tư và Indonesia. Những nơi có trữ lượng hydrocacbon lớn nằm ở các khu vực ngoài khơi Ả Rập Saudi, Iran, India, và Tây Úc. Khoảng 40% sản lưỡng dầu khí trên biển của thế giới từ Ấn Độ Dương.[8] Các bãi biển cát chứa nhiều khoáng vật nặng và các mỏ sa khoáng được khai thác bởi các quốc gia sở hữu một phần vùng biển này, đặc biệt là Ấn Độ, Nam Phi, Indonesia, Sri Lanka, và Thái Lan.

Hải lưu [sửa]

Các biển [sửa]

Eo biển [sửa]

Vịnh [sửa]

Các đảo [sửa]

Quần đảo Mentawai
Quần đảo Nicobar
Đông
Tây
Nam

Ranh giới với các quốc gia và vùng lãnh thổ [sửa]

Theo chiều kim đồng hồ, các quốc gia và vùng lãnh thổ (in nghiêng) có bờ biển thuộc Ấn Độ Dương gồm:

Châu Phi [sửa]

 Nam Phi,  Mozambique,  Madagascar,  Vùng đất phía Nam và châu Nam Cực thuộc Pháp,  Pháp (Réunion),  Mauritius,  Mayotte,  Comoros,  Tanzania,  Seychelles,  Kenya,  Somalia,  Djibouti,  Eritrea,  Sudan, Flag of Egypt.svg Ai Cập

Châu Á [sửa]

Flag of Egypt.svg Ai Cập (Sinai Peninsula),  Israel,  Jordan,  Ả Rập Saudi,  Yemen,  Oman, Flag of the United Arab Emirates.svg Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất,  Qatar,  Bahrain, Flag of Kuwait.svg Kuwait,  Iraq,  Iran,  Pakistan, Flag of India.svg Ấn Độ,  Maldives,  British Indian Ocean Territory,  Sri Lanka,  Bangladesh,  Myanmar (Myanmar),  Thái Lan,  Malaysia,  Indonesia,  Quần đảo Cocos (Keeling) ,  Đảo Christmas

Châu Úc [sửa]

Cờ của Úc Ashmore and Cartier Islands,  Indonesia,  Đông Timor,  Úc

Nam Ấn Độ Dương [sửa]

Cờ của Úc Heard Island and McDonald Islands,  Vùng đất phía Nam và châu Nam Cực thuộc Pháp

Tham khảo [sửa]

  1. ^ The Indian Ocean and the Superpowers. Routledge. 1986. ISBN 0709942419, 9780709942412 Kiểm tra giá trị |isbn= (trợ giúp). 
  2. ^ Harper, Douglas. “Online Etymology Dictionary”. Online Etymology Dictionary. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2011. 
  3. ^ Indo-American relations : foreign policy orientations and perspectives of P.V. Narasimha Rao and Bill Clinton By Anand Mathur; Page 138 "India occupies the central position in the Indian- Ocean region that is why the Ocean was named after India"
  4. ^ Politics of the Indian Ocean region: the balances of power By Ferenc Albert Váli; Page 25
  5. ^ Geography Of India For Civil Ser Exam By Hussain; Page 12-251; "INDIA AND THE GEO-POLITICS OF THE INDIAN OCEAN"(16-33)
  6. ^ Indian Ocean Geography, excerpted from: The World Factbook 1994, Central Intelligence Agency
  7. ^ Stow, D. A. V. (2006) Oceans : an illustrated reference Chicago : University of Chicago Press, ISBN 0-226-77664-6 - page 127 for map of Indian Ocean and text
  8. ^ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/xo.html

Liên kết ngoài [sửa]

Wikimedia Commons có thêm thể loại hình ảnh và tài liệu về Ấn Độ Dương.
Các khu vực trên thế giới
xem thêm châu lục

Lấy từ “http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ấn_Độ_Dương&oldid=11456643”