Cái Nước

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Cái Nước là một huyện của tỉnh Cà Mau. Cái Nước có vườn chim Chà Là, đầm Thị Tường nổi tiếng, đặc biệt là đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh tại thị trấn Cái Nước được công nhận là di tích cấp tỉnh của Cà Mau. Cũng giống như các địa phương khác trên bán đảo Cà Mau, địa hình của huyện là vùng đồng bằng, do đó kinh tế chủ yếu là nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nuôi tôm sútôm càng xanh, bên cạnh đó rất nhiều hộ dân nuôi cá chính và cá bống tượng cũng đạt hiệu quả kinh tế cao.

Diện tích 395,14 km². Dân số 140.000 người (2003).

Vị trí địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Huyện Cái Nước giáp các huyện Đầm DơiNăm Căn về phía Đông (được chia ranh giới với hai huyện này bằng sông Bảy Háp, giáp thành phố Cà Mau về phía Bắc, giáp huyện Trần Văn Thời về phía Tây Bắc và giáp huyện Phú Tân về phía Tây.

Điều kiện tự nhiên[sửa | sửa mã nguồn]

Huyện Cái Nước nằm ở phía Nam tỉnh Cà Mau, cách trung tâm tỉnh Cà Mau 30 km. Vị trí địa lý của huyện từ 8,50 - 9,10 độ vĩ Bắc và từ 104,56 - 105,10 độ kinh Đông.

Phía Bắc giáp thành phố Cà Mau, phía Nam giáp huyện Năm Căn, phía Tây giáp huyện Phú TânTrần Văn Thời, phía Đông giáp huyện Đầm Dơi.

Huyện Cái Nước có 11 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm thị trấn Cái Nước và các xã: Lương Thế Trân, Thạnh Phú, Phú Hưng, Hưng Mỹ, Tân Hưng, Hòa Mỹ, Tân Hưng Đông, Đông Thới, Đông Hưng và Trần Thời. Có diện tích tự nhiên 39.617 ha; có 30.306 hộ, với tổng số 149.928 dân, gồm các dân tộc: Kinh, KhmerHoa cùng sinh sống; mật độ dân số trung bình 360 người/km2.

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Huyện Cái Nước có 11 đơn vị hành chính trực thuộc gồm 01 thị trấn huyện lỵ và 10 xã:

  1. Đông Hưng
  2. Đông Thới
  3. Hòa Mỹ
  4. Hưng Mỹ
  5. Lương Thế Trân
  6. Phú Hưng
  7. Tân Hưng Đông
  8. Tân Hưng
  9. Thạnh Phú
  10. Trần Thới

Giáo dục - Y tế[sửa | sửa mã nguồn]

Y tế[sửa | sửa mã nguồn]

Cái Nước có Bệnh viện đa khoa khu vực Cái Nước trực thuộc Sở Y tế tỉnh Cà Mau theo Quyết định số 573/QĐUB ngày 15 tháng 7 năm 1999 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau về việc thành lập Bệnh viện đa khoa khu vực Cái Nước, phục vụ cho việc khám, điều trị cho dân chúng các huyện lận cận như Năm Căn, Ngọc Hiển, Phú Tân, Đầm Dơi và Trần Văn Thời khi được thành lập. Ngoài trên địa bàn huyện còn có trung tâm y tế dự phòng và các 14 trạm y tế của tuyến xã.

Kinh tế xã hội[sửa | sửa mã nguồn]

Giao thông[sửa | sửa mã nguồn]

Huyện Cái Nước là một trong những địa phương có phong trào xây dựng giao thông nông thôn phát triển. Hầu như toàn huyện đã có đường ô tô về trung tâm các xã. Thị trấn Cái Nước có hệ thống trục giao thông Đông - Tây, Bắc - Nam do nằm ở trung tâm tỉnh Cà Mau nên là điều kiện thuận lợi cho việc giao lưu, phát triển kinh tế, văn hóa xã hội với các địa phương lân cận. Ngoài ra giao thông đường thủy chiếm vị trí rất quan trọng trong đời sống xã hội của người dân.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Trước thế kỷ XIX, địa bàn huyện Cái Nước ngày nay là vùng đất hoang sơ, rậm rạp thuộc trấn Hà Tiên. Cư dân nơi đây ở từng cụm rải rác, chỉ tập trung nhiều ở thôn Tân Hưng. Thôn này lúc bấy giờ có khoảng 300 người chuyên sống bằng nghề nông, chủ yếu là trồng lúa nước, một số người sống ven sông với nghề bắt tôm, cua, cá. Dần dần vùng đất này trở nên trù phú, thu hút ngày càng đông người dân tứ xứ đến lập nghiệp xây dựng xóm làng.

Năm 1833, trấn Hà Tiên đổi thành tỉnh Hà Tiên, xứ Cái Thủy (Cái Nước ngày nay) thuộc tổng Quảng Xuyên, huyện Long Xuyên, tỉnh Hà Tiên. Thời Tự Đức, triều đình khuyến khích dân khẩn hoang, lập làng ở khắp vùng Nam Kỳ lục tỉnh. Dân cư các nơi đến vùng Cái Nước khẩn hoang sinh sống càng nhiều. Thời Pháp thuộc, xứ Cái Thủy thuộc quận Ngọc Hiển. Năm 1951 chia quận Ngọc Hiển là 2 quận Ngọc Hiển và Trần Văn Thời, xứ Cái Thủy thuộc quận Trần Văn Thời.

Quận Cái Nước được chính quyền Việt Nam Cộng hòa thành lập từ ngày 05 tháng 08 năm 1957, thuộc tỉnh An Xuyên, gồm có 6 xã: Hưng Mỹ, Tân Hưng Tây, Phú Mỹ, Tân Hưng Đông, Tân Hưng, Thuận Hưng. Quận lỵ đặt tại Cái Nước Ngọn. Ngày 19 tháng 05 năm 1958, xã Thuận Hưng được cắt về cho quận Năm Căn. Ngày 07 tháng 12 năm 1965, giao xã Tân Hưng về cho quận Đầm Dơi, đồng thời nhận xã Tân An từ quận Đầm Dơi chuyển qua. Ngày 09 tháng 05 năm 1969, giao hai xã Thuận Hưng, Tân Hưng Đông về cho quận Năm Căn. Ngày 13 tháng 09 năm 1974, giao xã Hưng Mỹ về cho quận Sông Ông Đốc cùng tỉnh.

Sau ngày 30 tháng 04 năm 1975, huyện Cái Nước thuộc tỉnh Minh Hải.

- huyện Cái Nước thành lập ngày 29 tháng 12 năm 1978[1]

  • Quyết định 326-CP[1] ngày 29 tháng 12 năm 1978 của Hội đồng Chính phủ phê chuẩn (về nguyên tắc) việc phân vạch địa giới hành chính huyện Cái Nước thuộc tỉnh Minh Hải, huyện Cái Nước (mới thành lập) có 18 xã, 1 thị trấn huyện lỵ.
  1. phía bắc giáp xã Lương Thế Trân (huyện Cà Mau);
  2. phía tây và tây bắc giáp xã Phong Lạc (huyện Trần Thời), xã Phú Mỹ A, xã Việt Khái (huyện Phú Tân);
  3. phía đông giáp xã Tạ An Khương, xã Tân Duyệt (huyện Ngọc Hiển);
  4. phía nam giáp huyện Năm Căn.
  • Quyết định 275-CP[2] ngày 25 tháng 07 năm 1979 của Hội đồng Chính phủ điều chỉnh địa giới một số xã của huyện Cái Nước thuộc tỉnh Minh Hải:
  1. Chia xã Tân Hưng thành bốn xã lấy tên là xã Tân Hưng, xã Thạnh Hưng, xã Phong Hưng và xã Hiệp Hưng.
  2. Chia xã Đông Thới thành hai xã lấy tên là xã Đông Thới và xã Tân Thới.
  3. Chia xã Hưng Mỹ thành ba xã lấy tên là xã Hưng Mỹ, xã Hòa Mỹ và xã Bình Mỹ.
  4. Trần Thới, sau khi cắt 2 phần 5 đất sang huyện Phú Tân, diện tích và số dân còn lại vẫn lấy tên là xã Trần Thới.
  5. Chia xã Phú Hưng thành hai xã lấy tên là xã Phú Hưng và xã Phú Lộc.
  6. Chia xã Tân Hưng Đông thành ba xã lấy tên là xã Tân Hưng Đông, xã Tân Hiệp và xã Cái Nước.
  7. Chia xã Trần Phán thành hai xã lấy tên là xã Tân Trung và xã Trần Phán.
  8. Chia xã Quách Phẩm A thành hai xã lấy tên là xã Quách Phẩm và xã Hòa Điền.
  • Quyết định 94-HĐBT[3] ngày 30 tháng 8 năm 1983 của Hội đồng Bộ trưởng giả thể huyện Cà Mau, tỉnh Minh Hải:
  1. Sáp nhập các xã Lương Thế Trân, Thạnh Trung, Thạnh Phú của huyện Cà Mau vào huyện Cái Nước cùng tỉnh
  2. Sáp nhập 1/3 ấp ông Muộng của xã Lý Văn Lâm (thị xã Cà Mau) vào xã Thạnh Phú của huyện Cái Nước.

- Sáp nhập huyện Phú Tân vào huyện Cái Nước từ ngày 17 tháng 5 năm 1984[4]

  • Quyết định 75-HĐBT[4] ngày 17 tháng 5 năm 1984 của Hội đồng Bộ trưởng:
  1. Cắt 4 xã Quách Phẩm, Trần Phán, Tấn Trung, Hoà Điền của huyện Cái Nước sáp nhập vào huyện Ngọc Hiển.
  2. Sáp nhập huyện Cái Nước và huyện Phú Tân thành một huyện lấy tên là huyện Cái Nước.
  3. Huyện Cái Nước gồm các xã Bình Mỹ, Cái Nước, Đông Thới, Hiệp Hưng, Hoà Mỹ, Hưng Mỹ, Lương Thế Tân, Nguyễn Việt Khái, Phong Hưng, Phú Hiệp, Phú Hoà, Phú Hưng, Phú Lộc, Phú Mỹ A, Phú Thành, Phú Thuận, Tân Hải, Tân Hiệp, Tân Hưng Đông, Tân Hưng Tây, Tân Hưng, Tân Nghiệp, Tân Phong, Tân Thới, Thạch Phúc, Thanh Hưng, Thạnh Trung, Trần Thời, Việt Cường, Việt Dũng, Việt Hùng, Việt Thắng, và thị trấn Phú Tân. Huyện lỵ đóng tại xã Cái Nước.
  1. phía đông giáp huyện Ngọc Hiển;
  2. phía tây giáp Vịnh Thái Lan;
  3. phía nam giáp huyện Năm Căn;
  4. phía bắc giáp thị xã Cà Mau.
  • Quyết định 33B-HĐBT[5] ngày 14 tháng 2 năm 1987 của Hội đồng Bộ trưởng về việc phân vạch, điều chỉnh địa giới hành chính một số xã, thị trấn của huyện Cái Nước, tỉnh Minh Hải:
  1. Sáp nhập xã Thạnh Trung và xã Lương Thế Trân thành một xã lấy tên là xã Lương Thế Trân.
  2. Sáp nhập xã Phú Hưng và xã Phú Lộc thành một xã lấy tên là xã Phú Hưng.
  3. Sáp nhập xã Hoà Mỹ và xã Hưng Mỹ thành một xã lấy tên là xã Hưng Mỹ.
  4. Sáp nhập xã Phú Mỹ và xã Phú Thuận thành một xã lấy tên là xã Phú Mỹ.
  5. Sáp nhập xã Phú Hoà và xã Phú Thành thành một xã lấy tên là xã Phú Hoà.
  6. Sáp nhập xã Việt Khái với xã Việt Dũng thành một xã lấy tên là xã Việt Khái.
  7. Giải thể xã Phong Hưng để sáp nhập vào xã Tân Hưng và xã Hưng Hiệp.
  8. Sáp nhập xã Việt Cường với xã Việt Hùng thành một xã lấy tên là xã Việt Hùng; tách một phần dân số và diện tích của xã Việt Hùng để sáp nhập vào xã Việt Thắng.
  9. Giải thể xã Tân Thới để sáp nhập vào xã Trần Thới và xã Đông Thới.
  10. Sáp nhập xã Tân Phong và xã Tân Nghiệp thành một xã lấy tên là xã Tân Nghiệp; tách một phần dân số và diện tích để sáp nhập vào thị trấn Phú Tân.
  11. Giải thể xã Cái Nước để thành lập thị trấn Cái Nước (thị trấn huyện lỵ huyện Cái Nước).
  • Nghị quyết [6] ngày 06 tháng 11 năm 1996 của Quốc hội, chia tỉnh Minh Hải thành hai tỉnh là tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau, Khi đó huyện Cái Nước trở thành huyện của tỉnh Cà Mau.
  • Nghị định 42/1999/NĐ-CP[7] ngày 25 tháng 06 năm 1999 của Chính phủ về việc thành lập xã Việt Thắng trên cơ sở có 3.865,27 ha diện tích tự nhiên và 10.300 người của xã Trần Thới, huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau.
  • Nghị định 41/2003/NĐ-CP[8] ngày 22 tháng 04 năm 2003 của Chính phủ về việc thành lập xã Tân Hải trên cơ sở 4.233,56 ha diện tích tự nhiên và 9.532 người của xã Phú Tân, huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau.

Đến thời điểm năm 2003, huyện Cái Nước có 13 xã: Lương Thế Trân, Phú Hưng, Hưng Mỹ, Tân Hưng, Tân Hưng Đông, Đông Thới, Trần Thới, Phú Mỹ, Phú Tân, Tân Hải, Việt Thắng, Tân Hưng Tây, Nguyễn Việt Khái và 2 thị trấn: Cái Nước, Cái Đôi Vàm..

- Thành lập huyện Phú Tân trên cơ sở huyện Cái Nước từ ngày 17 tháng 11 năm 2003[9]

  • Nghị định 138/2003/NĐ-CP[9] ngày 17 tháng 11 năm 2003 của Chính phủ về việc thành lập huyện Phú Tân trên cơ sở 44.595 ha diện tích tự nhiên và 109.642 người của huyện Cái Nước.
  1. Huyện Phú Tân có 44.595 ha diện tích tự nhiên và 109.642 người; có 7 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm các xã Phú Mỹ, Phú Tân, Tân Hải, Việt Thắng, Tân Hưng Tây, Nguyễn Việt Khái và thị trấn Cái Đôi Vàm.
  2. Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính thành lập huyện Phú Tân, huyện Cái Nước còn lại 39.514 ha diện tích tự nhiên và 136.619 người; có 8 đơn vị hành chính trực thuộc gồm các xã Lương Thế Trân, Phú Hưng, Hưng Mỹ, Tân Hưng, Tân Hưng Đông, Đông Thới, Trần Thới và thị trấn Cái Nước.
  • Nghị định 192/2004/NĐ-CP[10] ngày 23 tháng 11 năm 2004 của Chính phủ về việc thành lập xã thuộc huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau:
  1. Thành lập xã Thạnh Phú huyện Cái Nước trên cơ sở 3.111 ha diện tích tự nhiên và 13.725 người của xã Lương Thế Trân.
  2. Thành lập xã Hoà Mỹ thuộc huyện Cái Nước trên cơ sở 3.860,20 ha diện tích tự nhiên và 9.326 người của xã Hưng Mỹ.
  3. Thành lập xã Đông Hưng thuộc huyện Cái Nước trên cơ sở 3.283,40 ha diện tích tự nhiên và 10.299 người của xã Đông Thới.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă Quyết định 326-CP năm 1979 phân vạch địa giới các huyện và thị xã thuộc tỉnh Minh Hải do Hội đồng Chính phủ ban hành
  2. ^ Quyết định 275-CP năm 1979 điều chỉnh địa giới một số xã và thị trấn thuộc tỉnh Minh Hải do Hội đồng Chính phủ ban hành
  3. ^ Quyết định 94-HĐBT năm 1983 phân vạch địa giới thị xã Cà Mau và các huyện Cà Mau, Giá Rai, Thới Bình, Cái Nước thuộc tỉnh Minh Hải do Hội đồng Bộ trưởng ban hành
  4. ^ a ă Quyết định 75-HĐBT năm 1984 phân vạch địa giới một số huyện, thị xã thuộc tỉnh Minh Hải do Hội đồng Bộ trưởng ban hành
  5. ^ Quyết định 33B-HĐBT năm 1987 về việc phân vạch, điều chỉnh địa giới hành chính một số xã, phường, thị trấn của các thị xã Bạc Liêu, cà Mau và các huyện Cái Nước, Đầm Dơi, Ngọc Hiển, Vĩnh Lợi, Giá Rai, Hồng Dân, Thới Bình, Trần Văn Thời thuộc tỉnh Minh Hải do Hội đồng Bộ trưởng ban hành
  6. ^ Nghị quyết về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh
  7. ^ Nghị định 42/1999/NĐ-CP về việc thành lập xã thuộc các huyện Đầm Dơi, Trần Văn Thời, Cái Nước và Ngọc Hiển tỉnh Cà Mau
  8. ^ Nghị định 41/2003/NĐ-CP về việc thành lập xã thuộc các huyện Cái Nước và U Minh, tỉnh Cà Mau
  9. ^ a ă Nghị định 138/2003/NĐ-CP về việc thành lập các huyện Năm Căn và Phú Tân, tỉnh Cà Mau
  10. ^ Nghị định 192/2004/NĐ-CP về việc thành lập xã thuộc các huyện Cái Nước và Phú Tân, tỉnh Cà Mau

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Huyện Cái Nước trong Từ điển Bách khoa Việt Nam