Ngọc Hiển

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Ngọc Hiển
Huyện
Bản đồ tỉnh Cà Mau.png
Các huyện tỉnh Cà Mau
Địa lý
Tọa độ: 8°40′47″B 104°57′58″Đ / 8,67972°B 104,96611°Đ / 8.67972; 104.96611Tọa độ: 8°40′47″B 104°57′58″Đ / 8,67972°B 104,96611°Đ / 8.67972; 104.96611
Diện tích 733,15 km2[1]
Dân số (2009)  
 Tổng cộng 83.152 người [1]
Dân tộc Kinh,...
Hành chính
Quốc gia Việt Nam
Vùng Đồng bằng sông Cửu Long
Tỉnh Cà Mau
Huyện lỵ thị trấn Rạch Gốc
 Chủ tịch HĐND Lê Văn Sử[2]
 Bí thư Huyện ủy Lê Văn Sử[2]
Phân chia hành chính
Mã hành chính 973[1]
Website Trang chính thức

Ngọc Hiển là một huyện của tỉnh Cà Mau. Đồng thời cũng là huyện cực Nam của Việt Nam. Địa bàn huyện này thuộc Khu dự trữ sinh quyển Mũi Cà Mau đã được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới.

Vị trí địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Phía bắc Huyện Ngọc Hiển giáp với huyện Năm Căn, với sông Cửa Lớn là ranh giới tự nhiên giữa hai huyện. Ba phía Đông, Tây, và Nam đều giáp với biển. Huyện Ngọc Hiển là nơi có Mũi Cà MauVườn quốc gia Mũi Cà Mau. Tên của huyện được đặt tên theo người anh hùng thời chống Pháp Phan Ngọc Hiển (1910 - 1941).

Điều kiện tự nhiên[sửa | sửa mã nguồn]

- Địa hình: Do ranh giới phía bắc của huyện là sông Cửa Lớnsông Bồ Đề nên địa bàn huyện Ngọc Hiển bị tách biệt như một cù lao. Nhìn chung địa hình bằng phẳng, nhưng địa hình bị chia cắt mạnh bởi hệ thống sông rạch tự nhiên và kênh mương chằng chịt, có nhiều con sông rất rộng (sông Cửa Lớn có chiều rộng từ 400 - 1.000m).

Cao trình trung bình từ 0,5 - 0,7m, thường xuyên ngập triều biển, riêng vùng ven biển Đông có địa hình cao hơn (từ 1,2 - 1,5m).

- Địa chất: Do hình thành từ các trầm tích biển trẻ nên nhìn chung nền đất yếu, lớp bùn hữu cơ và sét hữu cơ dày từ 0,7 - 1,7m, lớp bùn sét dày 1,3 - 1,4m. Do các công trình xây dựng nằm trực tiếp lên lớp bùn yếu nên cần có các giải pháp xử lý về nền móng, chống lún và triệt tiêu lún, vì vậy suất đầu tư rất cao.

Khu vực đất rừng, bờ sông thường có nhiều lỗ mội, đây là một đặc điểm cần chú ý khi xây dựng các đầm nuôi thuỷ sản, cần có giải pháp thi công thích hợp để chống cạn nước đầm nuôi.

- Thủy văn: Vùng mũi Cà Mau là nơi duy nhất có cả bờ biển phía Đông và phía Tây, vì vậy chịu tác động trực tiếp của cả triều biển Đông (bán nhật triều không đều) và triều biển Tây (nhật triều không đều). Thuỷ triều Biển Đông lớn, vào các ngày triều cường biên độ triều vào khoảng 300 – 500 cm, các ngày triều kém biên độ triều cũng đạt từ 180 – 220 cm. Thuỷ triều phía vịnh Thái Lan yếu hơn, biên độ triều lớn nhất khoảng 100 cm. Mực nước triều hàng năm cao trùng với mùa khô (từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau). Trong thời kỳ có gió chướng có thể gây ra hiện tượng nước dâng. Thuỷ triều trên sông Cửa Lớn tại Năm Căn có thời gian triều lên kéo dài 5 giờ 43 phút và thời gian thuỷ triều xuống là 6 giờ 40 phút (chu kỳ triều 12 giờ 23 phút).

Dọc theo bờ biển của huyện có nhiều cửa sông lớn đổ ra biển như Ông Trang, Cá Mòi, Rạch Tàu, Rạch Gốc, Bồ Đề. Trong đó cửa Bồ Đề rộng 600m, sâu 19 - 26m, cửa Ông Trang rộng 600 - 1.800m, sâu 4 - 5m. Sông Cửa Lớn dài 58 km nối từ cửa Bồ Đề ở phía Biển Đông với cửa Ông Trang ở Vịnh Thái Lan. Đây là tuyến sông lớn nhất tại khu vực Năm Căn - Ngọc Hiển. Triều biển xâm nhập sâu vào đất liền theo hệ thống sông rạch, do biên độ triều cao nên phần lớn đất đai của huyện thường bị ngập triều. Do biên độ triều các sông chịu ảnh hưởng triều biển Đông lớn hơn nên biên độ triều trên các sông cũng có xu hướng giảm dần từ Đông sang Tây.

Độ mặn nước sông biến đổi theo mùa, mùa khô nước các sông có độ mặn cao hơn, tuy nhiên đối với khu vực huyện Ngọc Hiển do gần sát biển nên sự chênh lệch độ mặn nước sông giữa các mùa biến đổi không lớn như các vùng sâu trong nội địa.

Đặc điểm địa hình, thuỷ văn của huyện nói chung và vùng Đất Mũi nói riêng thuận lợi cho phát triển giao thông đường thuỷ, du lịch sông nước, phát triển nuôi trồng thuỷ sản, rừng ngập mặn… Những đặc thù của điều kiện thuỷ văn đã được nhân dân địa phương ứng dụng vào sản xuất và đời sống từ lâu đời, tạo nên những nét đặc thù của vùng sông nước miền Tây Nam Bộ nói chung và của huyện Ngọc Hiển nói riêng, đó là: việc xuồng ghe đi lại theo con nước, đóng đáy sông, đáy biển, lấy nước và xả nước các đầm tôm… đã tiết kiệm được nhiều về chi phí và sức lao động, phù hợp với sinh trưởng phát triển tự nhiên của hệ sinh thái rừng ngập mặn, nhất là rừng đước.

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Huyện Ngọc Hiển có 07 đơn vị hành chính trực thuộc gồm 01 thị trấn huyện lỵ và 06 xã:

  1. Đất Mũi
  2. Tam Giang Tây
  3. Tân Ân Tây
  4. Tân Ân
  5. Viên An Đông
  6. Viên An

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

- xem thêm: huyện Ngọc Hiển cũ, nay là huyện Đầm Dơi

- huyện Năm Căn (cũ): tồn tại trong thời gian từ ngày 29 tháng 12 năm 1978[3] đến ngày 17 tháng 12 năm 1984[4]

  • Quyết định 326-CP[3] ngày 29 tháng 12 năm 1978 của Hội đồng Chính phủ phê chuẩn (về nguyên tắc) việc phân vạch địa giới hành chính huyện Năm Căn thuộc tỉnh Minh Hải, huyện Năm Căn (mới thành lập) có 28 xã, 1 thị trấn huyện lỵ.
  1. Phía bắc giáp xã Việt Khải (huyện Phú Tân), xã Trần Thời, xã Đông Thới, xã Quách Phẩm A (huyện Cái Nước);
  2. phía đông giáp xã Tân Tiến, xã Tân Duyệt (huyện Ngọc Hiển);
  3. phía tây giáp Vịnh Thái Lan;
  4. phía nam giáp biển Đông.
  • Quyết định 275-CP[5] ngày 25 tháng 07 năm 1979 của Hội đồng Chính phủ điều chỉnh địa giới một số xã của huyện Năm Căn thuộc tỉnh Minh Hải:
  1. Chia xã Viên An thành ba xã lấy tên là xã Duyên An Đông, xã Duyên An Tây và xã Đất Mũi.
  2. Chia xã Năm Căn thành hai xã và một thị trấn lấy tên là xã Hàm Rồng, xã Đất Mới và thị trấn Năm Căn.
  3. Chia xã Tân An thành hai xã lấy tên là xã Tam Giang và xã Tân An.
  4. Chia nửa xã Quách Thẩm B thành ba xã lấy tên là xã Thanh Tùng, xã Tân Điền và xã Hiệp Tùng.
  5. Chia nửa xã Quách Phẩm A thành ba xã lấy tên là xã Tân Trung, xã An Lập và xã Tân An.
  • Quyết định 75-HĐBT[6] ngày 17 tháng 5 năm 1984 của Hội đồng Bộ trưởng:
  1. Cắt 5 xã Tân Điền, Tân An, Thanh Tùng, Tân Trung, An Lập của huyện Năm Căn, sáp nhập vào huyện Ngọc Hiển.
  2. huyện Năm Căn gồm các xã Tân Ân, Hiệp Tùng, Hàm Rồng, Đất Mới, Tam Giang, Đất Mũi, Duyên An Đông, Duyên An Tây và thị trấn huyện lỵ Năm Căn.
  3. Địa giới huyện Năm Căn ở phía đông, phía tây, phía nam giáp biển Đông và Vịnh Thái Lan, phía bắc giáp huyện Ngọc Hiển.
  • Quyết định 168-HĐBT[4] ngày 17 tháng 12 năm 1984 của Hội đồng Bộ trưởng đổi tên huyện Năm Căn thành huyện Ngọc Hiển.

- huyện Ngọc Hiển (mới): đổi tên huyện Năm Căn từ ngày 17 tháng 12 năm 1984[4]

  • Quyết định 33B-HĐBT[7] ngày 14 tháng 2 năm 1987 của Hội đồng Bộ trưởng về việc phân vạch, điều chỉnh địa giới hành chính một số xã, thị trấn huyện Ngọc Hiển, tỉnh Minh Hải:
  1. Giải thể thị trấn Năm Căn. Thành lập xã Hàng Vịnh trên cơ sở diện tích và dân số của thị trấn Năm Căn cũ.
  2. Chia xã Đất Mới thành hai đơn vị hành chính lấy tên là xã Đất Mới và thị trấn Năm Căn (thị trấn huyện lỵ huyện Ngọc Hiển).
  • Nghị quyết [8] ngày 06 tháng 11 năm 1996 của Quốc hội, chia tỉnh Minh Hải thành hai tỉnh là tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau, Khi đó huyện Ngọc Hiển trở thành huyện của tỉnh Cà Mau.
  • Nghị định 42/1999/NĐ-CP[9] ngày 25 tháng 06 năm 1999 của Chính phủ về việc thành lập xã Tân Ân Tây trên cơ sở 11.096 ha diện tích tự nhiên và 10.030 người của xã Tân Ân
  • Nghị định 41/2000/NĐ-CP[10] ngày 29 tháng 08 năm 2000 của Chính phủ về việc chia tách, thành lập xã thuộc huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau:
  1. Thành lập xã Tam Giang Tây trên cơ sở 9.235 ha diện tích tự nhiên và 6.672 người của xã Tam Giang.
  2. Thành lập xã Tam Giang Đông trên cơ sở 9.530,79 ha diện tích tự nhiên và 5.468 người của xã Tam Giang.

Đến thời điểm năm 2003, huyện Ngọc Hiển có 12 xã: Tam Giang Tây, Tân Ân, Tân Ân Tây, Viên An, Viên An Đông, Đất Mũi, Hàm Rồng, Đất Mới, Hàng Vịnh, Hiệp Tùng, Tam Giang, Tam Giang Đông và thị trấn Năm Căn.

- thành lập huyện Năm Căn (mới): trên cơ sở huyện Ngọc Hiển từ ngày 17 tháng 11 năm 2003[4]

  • Nghị định 138/2003/NĐ-CP[11] ngày 17 tháng 11 năm 2003 của Chính phủ về việc thành lập huyện Năm Căn trên cơ sở 53.291,40 ha diện tích tự nhiên và 70.745 người của huyện Ngọc Hiển. Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính thành lập huyện Năm Căn, huyện Ngọc Hiển còn lại 74.329,87 ha diện tích tự nhiên và 77.289 người; có 6 đơn vị hành chính trực thuộc gồm các xã Tam Giang Tây, Tân Ân, Tân Ân Tây, Viên An, Viên An Đông, Đất Mũi.
  • Nghị quyết số 24/NQ-CP[12] ngày 04 tháng 06 năm 2009 của Chính phủ về việc thành lập thị trấn Rạch Gốc trên cơ sở điều chỉnh 5.271,50 ha diện tích tự nhiên và 7.831 người của xã Tân Ân.
  • Huyện Ngọc Hiển có 73.315,13 ha diện tích tự nhiên và 83.152 người, có 07 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm các xã: Đất Mũi, Tân Ân, Tân Ân Tây, Tam Giang Tây, Viên An, Viên An Đông và thị trấn Rạch Gốc.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012. 
  2. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên NK2011
  3. ^ a ă Quyết định 326-CP năm 1979 phân vạch địa giới các huyện và thị xã thuộc tỉnh Minh Hải do Hội đồng Chính phủ ban hành
  4. ^ a ă â b Quyết định 168-HĐBT năm 1984 về việc đổi tên một số huyện thuộc tỉnh Minh Hải do Hội đồng Bộ trưởng ban hành
  5. ^ Quyết định 275-CP năm 1979 điều chỉnh địa giới một số xã và thị trấn thuộc tỉnh Minh Hải do Hội đồng Chính phủ ban hành
  6. ^ Quyết định 75-HĐBT năm 1984 phân vạch địa giới một số huyện, thị xã thuộc tỉnh Minh Hải do Hội đồng Bộ trưởng ban hành
  7. ^ Quyết định 33B-HĐBT năm 1987 về việc phân vạch, điều chỉnh địa giới hành chính một số xã, phường, thị trấn của các thị xã Bạc Liêu, cà Mau và các huyện Cái Nước, Đầm Dơi, Ngọc Hiển, Vĩnh Lợi, Giá Rai, Hồng Dân, Thới Bình, Trần Văn Thời thuộc tỉnh Minh Hải do Hội đồng Bộ trưởng ban hành
  8. ^ Nghị quyết về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh do Quốc Hội ban hành
  9. ^ Nghị định 42/1999/NĐ-CP về việc thành lập xã thuộc các huyện Đầm Dơi, Trần Văn Thời, Cái Nước và Ngọc Hiển tỉnh Cà Mau
  10. ^ Nghị định 41/2000/NĐ-CP về việc chia tách, thành lập xã thuộc các huyện Ngọc Hiển, Đầm Dơi, Thới Bình, tỉnh Cà Mau
  11. ^ Nghị định 138/2003/NĐ-CP về việc thành lập các huyện Năm Căn và Phú Tân, tỉnh Cà Mau
  12. ^ Nghị quyết số 24/NQ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính xã; thành lập xã, phường, thị trấn thuộc huyện U Minh, huyện Ngọc Hiển và thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau do Chính phủ ban hành

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]