Cỏ trinh nữ

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Cỏ trinh nữ
Mimosa pudica0.jpg
Lá và hoa cây trinh nữ (Mimosa pudica)
Phân loại khoa học
Giới (regnum) Plantae
(không phân hạng) Angiospermae
(không phân hạng) Eudicots
(không phân hạng) Rosids
Bộ (ordo) Fabales
Họ (familia) Fabaceae
Phân họ (subfamilia) Mimosoideae
Tông (tribus) Mimoseae
Chi (genus) Mimosa
Loài (species) M. pudica
Danh pháp hai phần
Mimosa pudica
L.

Cây trinh nữ hay cây xấu hổ, cây mắc cở, cây thẹn, hàm tu thảo (danh pháp hai phần: Mimosa pudica L.) là một loại cây thảo mọc bò trên mặt đất.

Miêu tả[sửa | sửa mã nguồn]

Trinh nữ là cây cỏ nhỏ có gai, mọc rà ở đất, lá bẹ có rìa lông. Khi bị đụng đến và lúc về đêm thì lá xếp lại. Hoa hình đầu tròn, có màu hồng, quả có lông, rụng thành từng đốt. Cây có tính an thần, giúp dễ ngủ. Cây trinh nữ có nguồn gốc ở Brasil.

Thành phần hóa học[sửa | sửa mã nguồn]

Người ta đã lấy ra được từ cây xấu hổ một chất ancaloit gọi là mimosin C8H10O4N2. Mimosin có độ chảy 231 °C.

Tác dụng dược lý[sửa | sửa mã nguồn]

  • Tác dụng ức chế thần kinh trung ương
  • Tác dụng chấn kinh
  • Tác dụng giảm đau

Hiện tượng sinh học[sửa | sửa mã nguồn]

Khi bị đụng, cây xấu hổ nó lập tức khép những cánh lá lại. Điều này có liên quan tới "tác dụng sức căng" của lá xấu hổ. Ở cuối cuống lá có một mô tế bào mỏng gọi là bọng , bên trong chứa đầy nước. Khi bạn đụng tay vào, lá bị chấn động, nước trong tế bào bọng lá lập tức dồn lên hai bên phía trên. Thế là phần dưới bọng lá xẹp xuống như quả bóng xì hơi, còn phía trên lại như quả bóng bơm căng. Điều đó làm cuống sụp xuống, khép lại. Khi một khép lại, nó sẽ đưa tín hiệu lan rộng đến các khác, khiến chúng cũng lần lượt khép lại. Nhưng chỉ ít phút sau, bộ phận dưới bọng lại dần đầy nước, lại xoè ra nguyên dạng như cũ. Đặc tính này rất lợi cho sự sinh trưởng của cây, thích nghi với điều kiện tự nhiên. Ở phương nam thường gặp những trận mưa bão lớn, cây xấu hổ thu lại khi gặp mưa gió sẽ giúp nó cứu được các non.[1]

Văn hóa Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

Trong tân nhạc Việt Nam, nhạc sĩ Trần Thiện Thanh có tác phẩm "Hoa trinh nữ" ví loài thực vật này như tính rụt rè e thẹn của người con gái.

Một vài hình ảnh về cây[sửa | sửa mã nguồn]

Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

  • Đỗ Tất Lợi, "Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam", Nhà xuất bản Y học, 2006.