Estrogen

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Estrogen là một nhóm các hợp chất steroid đóng vai trò là hormon sinh dục nữ chính.

Nguồn gốc và bản chất hóa học[sửa | sửa mã nguồn]

Estrogen là một loại hormon do một số cơ quan sinh dục nữ tiết ra. Đó là từ tế bào vỏ trongtế bào hạt của nang noãn (hay nang trứng), thể vàng (hay còn gọi là hoàng thể) và nhau thai. Các thành phần này đều nằm ở buồng trứng, riêng nhau thai có ở tử cung trong thời kỳ có thai.

Estrogen tồn tại tự nhiên trong cơ thể ở 3 dạng: 17β-estradiol, estron và estriol. Trong đó 17β-estradiol là estrogen được bài tiết nhiều nhất và có tác dụng sinh học mạnh nhất. Còn estriol là estrogen yếu nhất, nó là dạng chuyển hóa của 17β-estradiol và estrone.

Cả ba loại đều có bản chất hóa họcsteroid được tổng hợp từ cholesterol.

Dược động học[sửa | sửa mã nguồn]

Estrogen trong máu lưu hành dưới 3 dạng: dạng tự do (là dạng hoạt động), dạng gắn với một protein (để lưu hành trong máu), và cuối cùng là dạng liên hợp (để thải ra ngoài).

Estrogen tự do khi đến tế bào đích (tiếng Anh: target cell) sẽ khuếch tán qua màng tế bào để đến kết hợp với một thụ thể (tiếng Anh: receptor) trong bào tương (hay còn gọi là tế bào chất) thành một phức hợp. Phức hợp này sẽ đi vào nhân tế bào, gây ra 2 hiệu quả: sao chép DNA để nhân đôi tế bào và tăng tổng hợp RNA.

Sau đó estrogen rời khỏi thụ thể và ra khỏi tế bào. Thời gian lưu lại trong nhân tế bào tùy thuộc vào loại estrogen - đó là hoạt tính mạnh hay yếu của mỗi loại estrogen.

Tác dụng[sửa | sửa mã nguồn]

Tác dụng lên cơ quan sinh dục nữ[sửa | sửa mã nguồn]

  • Estrogen giúp các thành phần của cơ quan sinh dục nữ phát triển:
    • Estrogen làm tăng lượng máu đến tử cung, làm tăng số lượng tử cung, giúp tử cung lớn và hoạt động tốt. Ở người phụ nữ bị cắt 2 buồng trứng thì tử cung bị teo, cơ tử cung nhỏ xuống và không hoạt động.
    • Estrogen làm nội mạc tử cung dày lên, tăng trưởng, phát triển các tuyến trong nội mạc. Ở người phụ nữ đang điều trị thường xuyên bằng estrogen sẽ làm nội mạc tử cung phì đại, và nếu ngưng điều trị thì sẽ làm tróc lớp nội mạc, gây chảy máu do ngưng thuốc.
  • Estrogen gây ra những biến đổi có chu kì của cổ tử cung, của âm đạo theo chu kì kinh nguyệt ở người phụ nữ. Nó tạo môi trường thuận lợi cho tinh trùng dễ dàng xâm nhập vào tử cung, tồn tại và di chuyển được, và vì vậy, nó tạo điều kiện cho sự thụ tinh.
  • Estrogen hỗ trợ sự phát triển của nang trứng, và khi trứng rụng, estrogen sẽ làm tăng nhu động của vòi trứng để đón lấy trứng dễ dàng và đưa nang trứng vào trong tử cung thuận lợi.

Tác dụng lên tuyến vú[sửa | sửa mã nguồn]

Estrogen làm phát triển các ống dẫn ở tuyến vú và đây chính là tác nhân làm tuyến vú người phụ nữ nở to lúc dậy thì. Chúng được gọi là hormon tăng trưởng của tuyến vú.

Estrogen cũng làm quầng vú sậm màu lúc dậy thì.

Tác dụng lên phái tính thứ phát của người phụ nữ[sửa | sửa mã nguồn]

  • Phát triển kích thước của tuyến vú.
  • Tạo hình dáng người phụ nữ: vai nhỏ, hông to, mỡ đóng ở và mông.
  • Thanh quản người phụ nữ vẫn theo tỷ lệ lúc chưa dậy thì và vì vậy giọng nói vẫn giữ tần số cao.
  • Cơ thể người phụ nữ có ít lông, nhưng nhiều tóc.

Các tác dụng khác[sửa | sửa mã nguồn]

  • Gần ngày hành kinh cơ thể người phụ nữ tích tụ nướcmuối khoáng và có hiện tượng tăng cân.
  • Estrogen làm các tuyến nhờn ở da tiết nhiều dịch vì vậy chất nhờn ở da loãng hơn và có tác dụng chống lại mụn trứng cá.
  • Estrogen còn có tác dụng làm giảm cholesterol trong huyết tương, giảm nguy cơ bị xơ vữa động mạch ở người phụ nữ. Và người phụ nữ ở lứa tuổi mãn kinh, thì nguy cơ bị bệnh lý này tăng lên vì buồng trứng không còn tiết estrogen nữa.
  • Tuy nhiên, khi dùng liều lớn estrogen sẽ tăng nguy cơ tạo cục máu đông trong lòng mạch máu và gây hiện tượng tắc mạch.

Ung thư vú[sửa | sửa mã nguồn]

Người ta nhận thấy estrogen đẩy mạnh ung thư vúchuột trong thí nghiệm, và trên mẫu nuôi cấy các tế bào ung thư vú thì estrogen kích thích các tế bào này tăng trưởng.

Ngày nay, người ta biết tác dụng của nội tiết tố sinh dục lên mô vú một phần là qua trung gian các yếu tố tăng trưởng. Một số yếu tố tăng trưởng đã được xác định có thể là nguyên nhân gây ra những biến đổi mô vú bình thường thành ác tính và kéo dài quá trình ung thư hóa. Thụ thể của mô tuyến vú với estrogen và progesteron và một số yếu tố tăng trưởng cũng đã được nhận dạng. Trong đó thụ thể với estrogen và progesteron rất có giá trị trong việc đánh giá tiên lượng bệnh nhân, chọn lựa phương pháp điều trị. Người ta nhận thấy có khoảng 2/3 các bệnh nhân có thụ thể với estrogen dương tính, và ½ số đó có đáp ứng khi điều trị bằng nội tiết tố ở chỗ kích thước khối bướu thu nhỏ.

Biệt dược có liên quan[sửa | sửa mã nguồn]

EstroLife với chiết xuất từ mầm đậu tương giúp bổ sung nội tiết tố nữ Estrogen một cách tinh tế và an toàn, giúp khắc phục những vấn đề khô âm đạo, yếu sinh lý, đồng thời giảm bớt được những vấn đề khó chịu cho phụ nữ tuổi tiền mãn kinh và mãn kinh như bốc hỏa,mệt mỏi, lo âu, hay cáu gắt.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]