Hun Sen
- Đây là một tên người Campuchia; họ tên được viết theo họ trước tên sau: họ là Hun. Tuy nhiên, tên người Campuchia hiện đại trong ký tự Latin thường được viết theo thứ tự Tây phương (tên trước họ sau). Ngoài ra, tên còn có thể kèm các danh hiệu tôn xưng phía trước.
| Hun Sen | |
 Hun Sen tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới 2010 tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh, 6-7 tháng 6, 2010 |
|
| Thủ tướng Campuchia | |
|---|---|
| Nhiệm kỳ | 14 tháng 1, 1985 – 24 tháng 9, 1993 |
| Tiền nhiệm | Chan Sy |
| Đồng thủ tướng thứ hai | |
| Nhiệm kỳ | 2 tháng 7, 1993 – 6 tháng 7, 1997 |
| Đồng thủ tướng thứ nhất | Norodom Ranariddh |
| Đồng thủ tướng thứ hai | |
| Nhiệm kỳ | 16 tháng 7, 1997 – 30 tháng 11, 1998 |
| Đồng thủ tướng thứ nhất | Ung Huot |
| Thủ tướng Campuchia | |
| Nhiệm kỳ | 30 tháng 11, 1998 – Đương nhiệm |
| Đảng | CPP |
| Sinh | 4 tháng 4, 1951 (5 tháng 8, 1952 ) Peam Koh Sna, tỉnh Kampong Cham |
| Phu nhân | Bun Rany |
| Campuchia |
 |
|
Các nước khác |
Hun Sen (tiếng Khmer: ហ៊ុន សែន, đọc như: hun-xen; tên kèm danh hiệu đầy đủ là Samdech Akeakmohasenapadey Decho Hun Sen, sinh ngày 4 tháng 4 năm 1951) là Thủ tướng đương nhiệm của Vương quốc Campuchia. Ông cũng là người lãnh đạo cấp cao của Đảng Nhân dân Campuchia (CPP) - một đảng lãnh đạo Campuchia trong một chính phủ liên hiệp với đảng bảo hoàng Funcinpec kể từ khi Campuchia khôi phục chế độ đa đảng năm 1993. Ông được Quốc vương Campuchia Norodom Sihamoni thăng hàm Thống tướng cùng đợt với các ông Heng Samrin và Chea Sim ngày 23 tháng 12 năm 2009.[1]
Mục lục |
[sửa] Tiểu sử
[sửa] Thời trẻ
Ông sinh ngày 4 tháng 4 năm 1951 ở làng Pream Koh Sna, huyện Stung Treng, tỉnh Kampong Cham
Từ năm 1965 - 1969, học tại trường Lycee Indra Dhevi ở thủ đô Phnom Penh và sống trong chùa Naga Vann.
[sửa] Tham gia Khmer Đỏ
Nhiều chi tiết về thời kỳ này của Hun Sen đang là vấn đề gây tranh cãi. Nhà nghiên cứu người Úc Ben Kiernan tuyên bố rằng Hun Sen gia nhập Khmer Đỏ vào năm 1967 trong một làn sóng chạy dạt xuống thôn quê của những người cánh tả trẻ. Hun Sen tự tuyên bố rằng ông đã gia nhập năm 1970 theo lời kêu gọi của Hoàng thân Norodom Sihanouk chống lại chính phủ Lon Nol. Hun Sen bị thương 5 lần trong các lần tham chiến, bao gồm cả vết thương làm chột một mắt 2 ngày trước khi thủ đô Phnom Penh rơi vào tay Khmer Đỏ tháng 4 năm 1975. Hun Sen được phong chức Trung đoàn phó của quân Khmer Đỏ ở phía Đông Campuchia. Ông kết thúc chức này ở Việt Nam tháng 5 năm 1977 nhưng hoàn cảnh và lý do ông ở Việt Nam vẫn đang là đề tài tranh cãi. Ông tuyên bố ông đào ngũ sang Việt Nam vì ông không thích chính phủ Khmer Đỏ. Nhiều câu chuyện khác cho rằng ông chạy thoát khỏi sự thanh trừng nội bộ của đảng Khmer Đỏ năm 1977 hoặc bị bắt giữ trong khi đang tham gia các hoạt động quân sự chống Việt Nam.
Theo nguồn tin từ ban lưu trữ lịch sử Đảng của Campuchia thì việc "Hunsen chạy sang Việt Nam" là theo lệnh của Sư đoàn trưởng của ông, khi đó ông này đã cử một nhóm người có cả Hunsen sang liên hệ với Việt Nam trước. Sau khi Việt Nam đã liên lạc trực tiếp với người sư đoàn trưởng này thì họ mới tin việc Hunsen sang Việt Nam để liên hệ là thật chứ không phải là do thám. Tuy nhiên người sư đoàn trưởng này đã không được nói đến sau này là vì thực ra Việt Nam đã định đưa ông này lên làm lãnh đạo chứ không phải Hengsomrin, nhưng ông ta đã thốt ra một câu làm phật ý người Việt Nam và sau đó ông này không được trọng dụng nữa.[cần dẫn nguồn]
[sửa] Thời kỳ Cộng hoà Nhân dân Campuchia
Năm 1979, quân đội của Việt Nam đã lật đổ chính quyền Khmer đỏ và lập nên chính quyền mới thân Việt Nam với Heng Samrin làm Chủ tịch Hội đồng Nhân dân Cách mạng Campuchia đứng đầu. Hun Sen được bổ nhiệm làm Bộ trưởng ngoại giao của Cộng hòa Nhân dân Campuchia. Năm 1985, ông được bổ nhiệm làm thủ tướng sau cái chết của thủ tướng Chan Sy và giữ chức vụ này tới năm 1993.
[sửa] Giai đoạn từ năm 1993
Sau khi Việt Nam rút hết quân đội ra khỏi Campuchia năm 1991, đảng bảo hoàng Funcinpec do quốc vương Norodom Sihanouk thành lập đã hoạt động trên chính trường Campuchia, dưới sự tổ chức của UNTAC - Phái bộ chuyển tiếp của Liên Hiệp Quốc tại Campuchia, cuộc bầu cử được tổ chức vào năm 1993 đảng bảo hoàng Funcinpec chiếm ưu thế trước đảng CPP, ông trở thành thủ tướng thứ 2 sau vị thủ tướng thứ nhất là Norodom Ranariddh đứng đầu đảng Funcinpec.
Chính phủ liên hiệp từ năm 1993 có hai đồng thủ tướng với Norodom Ranariddh làm thủ tướng thứ nhất và ông làm thủ tướng thứ hai, chính phủ liên hiệp bị đổ bể năm 1997, sau sự xung đột bạo lực giữa lực lượng quân đội trung thành của Hun Sen và lực lượng quân đội trung thành của Ranariddh.
[sửa] Giai đoạn từ 1998 đến hiện nay
Năm 1997, cuộc xung đột giữa ông và thủ tướng thứ nhất Ranariddh lên tới đỉnh điểm khi quân đội trung thành của Ranariddh tấn công vào các lực lượng trung thành với Hun Sen ở thủ đô, lực lượng dưới quyền ông đã đánh bại dẫn tới Ranariddh phải lưu vong sang Thái Lan, cuộc bầu cử 1998, đã đưa ông trở thành thủ tướng duy nhất của Campuchia cho tới hiện nay.
Kết quả bầu cử năm 2003 dẫn đến một quốc hội do đảng Nhân dân Campuchia (CPP) nắm giữ, đảng bảo hoàng Funcinpec và đảng Sam Rainsy có ít ghế hơn. Tuy nhiên, CPP không nắm đủ đa số 2/3 số ghế cần thiết theo Hiến pháp Campuchia để một mình lập chính phủ. Một sự giải thích hiến pháp sáng tạo và một chính phủ liên hiệp giữa CPP và Funcinpec đã được thành lập năm 2004.
[sửa] Tham khảo
- Hun Sen, nhân vật xuất chúng của Campuchia, Harish C.Mehta, NXB Văn học 2008
[sửa] Chú thích
 |
Bài viết tiểu sử này vẫn còn sơ khai. Bạn có thể giúp Wikipedia bằng cách mở rộng nội dung để bài được hoàn chỉnh hơn. |
