Ngạch Diệc Đô
Ngạch Diệc Đô (Trung văn giản thể: 额亦都; phồn thể: 額亦都; bính âm: Éyìdōu, 1562-1621), là người bản địa tại Trường Bạch Sơn, thuộc gia tộc Nữu Hỗ Lộc, cha là Đô Lăng A, thuộc Tương Hoàng kỳ của Mãn Châu, Ông là ngũ đại thần khai quốc của Hậu Kim (bốn người còn lại là Hà Hòa Lễ, Phí Anh Đông, An Phí Dương Cổ và Hỗ Nhĩ Hán). Ông cũng là cha của trọng thần thời hoàng đế Khang Hi là Át Tất Long (遏必隆), là tổ phụ của Hiếu Chiêu Nhân Hoàng hậu, là tổ tiên tám đời của Hiếu Hòa Duệ Hoàng hậu, tổ tiên 6 đời của Hiếu Mục Thành Hoàng hậu, căn cứ theo Đỗ gia ký, Từ An Thái hậu cũng là hậu duệ của ông.[1] Thanh Thái Tổ Nỗ Nhĩ Cáp Xích và Ngạch Diệc Đô là bạn hữu.
Khi Ngạch Diệc Đô còn nhỏ, phụ mẫu bị kẻ thù giết chết, năm 13 tuổi ông đã đích thân cầm dao giết chết kẻ thù, do cô cô kết hôn với Gia Mộc Hô trại trưởng Mục Thông A nên đến chỗ cô cô nương náu, một hôm Nỗ Nhĩ Cáp Xích đi qua Gia Mộc Hô trại và trú tại nhà Mục Thông A, gặp Ngạch Diệc Đô lần đầu mà ngỡ đã thân thiết từ lâu, Ngạch Diệc Đô trong lòng muốn trở thành bộ hạ của Nỗ Nhĩ Cáp Xích. Mặc dù bị cô cô ngăn trở, Ngạch Diệc Đô cuối cùng đã theo Nỗ Nhĩ Cáp Xích, lúc bấy giờ Nỗ Nhĩ Cáp Xích 22 tuổi còn Ngạch Diệc Đô 19 tuổi.
Ông đã giành được nhiều thắng lợi cùng với đội quân của Nỗ nhĩ Cáp Xích, mọi chỉ huy cấp dưới của Tương Hoàng kỳ Mãn Châu đều là hổ tướng, bản thân ông được nhà Minh gọi là Đại Hổ, các tướng sĩ có công được ban cho tài vật, hơn nữa, trong chiến dịch Bố Đạt Lý đã chém được hàng chục tướng địch, có năng lực chỉ huy và dũng mãnh.
Tham khảo [sửa]
- Thanh sử cảo- liệt truyện thập nhị (清史稿 列传十二)
- Chiêu Liên "Khiếu đình tục lục" (昭槤《嘯亭續錄》)
- ^ 杜家骥：《清代<玉牒>中的满族史资料及其价值》引用《钮祜禄家谱》，“策布坦，额亦都第三子车尔格后裔”.
| Ngũ đại thần khai quốc Hậu Kim | |
| Ngạch Diệc Đô · Phí Anh Đông · Hà Hòa Lễ · An Phí Dương Cổ · Hỗ Nhĩ Hán | |
