Ngạch Diệc Đô

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Eyidou, hay Ngạch Diệc Đô (Trung văn giản thể: 额亦都; Trung văn phồn thể: 額亦都; bính âm: Éyìdōu, 1562-1621), là người bản địa tại Trường Bạch Sơn, thuộc thị tộc Niohuru (Nữu Hỗ Lộc), về sau thuộc Tương Hoàng kỳ của Mãn Châu. Ông là một trong 5 trọng thần khai quốc của Hậu Kim (bốn người còn lại là Hà Hòa Lễ, Phí Anh Đông, An Phí Dương CổHỗ Nhĩ Hán). Ông cũng là cha của trọng thần thời hoàng đế Khang HiÁt Tất Long (遏必隆), là tổ phụ của Hiếu Chiêu Nhân Hoàng hậu, là tổ tiên tám đời của Hiếu Hòa Duệ Hoàng hậu, tổ tiên 6 đời của Hiếu Mục Thành Hoàng hậu. Căn cứ theo Đỗ gia ký, Từ An Thái hậu cũng là hậu duệ của ông.[1]

Cha Ngạch Diệc Đô là Đô Lăng A, người thị tộc Nữu Hỗ Lộc. Tuy nhiên, khi Ngạch Diệc Đô còn nhỏ, cha mẹ đều bị kẻ thù giết chết. Năm 13 tuổi, ông đích thân cầm dao giết chết kẻ thù, sau đó bỏ trốn đến chỗ cô mình, vốn là vợ của tù trưởng bộ tộc Gia Mộc Hô là Mục Thông A, để nương náu. Trong một lần Nỗ Nhĩ Cáp Xích đi qua bộ tộc Gia Mộc Hô và trú tại lều của Mục Thông A, đã gặp gỡ Ngạch Diệc Đô lần đầu tiên. Cả 2 đều tỏ ra như đã thân thiết từ lâu, và Ngạch Diệc Đô, do khâm phục Nỗ Nhĩ Cáp Xích, dù bị cô ngăn trở, nhưng ông vẫn đi theo làm thuộc hạ Nỗ Nhĩ Cáp Xích. Bấy giờ Nỗ Nhĩ Cáp Xích 22 tuổi còn Ngạch Diệc Đô 19 tuổi.[cần dẫn nguồn]

Trong những năm chinh chiến dưới trướng Nỗ Nhĩ Cáp Xích, ông thường được giao chỉ huy đội quân Tương Hoàng kỳ Nữ Chân, thường giành được nhiều thắng lợi, đặc biệt trong chiến dịch Bố Đạt Lý đã chém được hàng chục tướng quân nhà Minh. Đội quân của ông nổi tiếng dũng mãnh, được quân tướng nhà Minh đồn đãi là có nhiều hổ tướng, bản thân ông được đặt biệt danh Đại Hổ, nên rất được Nỗ Nhĩ Cáp Xích, ban nhiều tài vật cho các tướng sĩ có công.[cần dẫn nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Thanh sử cảo- liệt truyện thập nhị (清史稿 列传十二)
  • Chiêu Liên "Khiếu đình tục lục" (昭槤《嘯亭續錄》)
  1. ^ 杜家骥:《清代<玉牒>中的满族史资料及其价值》引用《钮祜禄家谱》,"策布坦,额亦都第三子车尔格后裔".
Ngũ đại thần khai quốc Hậu Kim
Ngạch Diệc Đô  · Phí Anh Đông  · Hà Hòa Lễ  · An Phí Dương Cổ  · Hỗ Nhĩ Hán