Thiên Yến

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Apus
Nhấp chuột để xem hình lớn
Viết tắt	Aps
Sở hữu cách	Apodis
Hình tượng	chim yến
Xích kinh	16 h
Xích vĩ	−75°
Diện tích	206 độ vuông đứng thứ 67
Số lượng sao < 3m	0
Sao sáng nhất	α Aps (3,83 m)
Mưa sao băng
Giáp với các chòm sao	Nam Tam Giác Viên Quy Thương Dăng Yển Diên Nam Cực Khổng Tước Thiên Đàn
Quan sát được giữa các vĩ độ +5° và −90° Quan sát tốt nhất trong tháng 7

Chòm sao Thiên Yến (tiếng Latinh: Apus) là một chòm sao mờ, nằm ở bầu trời phía nam, mà các nhà thiên văn học cổ đại đã không thể quan sát được. Chòm sao này là một trong số 12 chòm sao được Pieter Dirkszoon Keyser và Frederick de Houtman đặt ra trong khoảng những năm 1595 tới 1597, và nó lần đầu tiên xuất hiện trong cuốn sách Uranometria của Johann Bayer năm 1603.

Mục lục 1 Tên gọi 2 Các thiên thể đáng quan tâm 3 Liên kết ngoài 4 Chú thích

[sửa] Tên gọi

Trong tiếng Việt, chòm Thiên Yến còn có tên Chim Trời. Trong tiếng Latinh, Apus có nghĩa là chim thiên đường hoặc chim yến. Tiếng tiếng Hy Lạp απους có nghĩa "không chân". Chim yến có bộ lông đẹp, nhưng đối với người bản địa chúng có đôi chân xấu xí, vì thế họ chặt bỏ chân chim, trước khi bán phần đẹp còn lại cho người châu Âu^[1].

[sửa] Các thiên thể đáng quan tâm

Danh sách các sao sáng nhất, nhìn thấy bằng mắt thường^[2]

Danh pháp Bayer	Các tên gọi	Cấp sao biểu kiến	Khoảng cách	Chú giải
α	Alpha Apodis	3,83	411
γ	Gamma Apodis	3,86	160
β	Beta Apodis	4,23	158
δ¹	Delta-1 Apodis	4,68	770	sao biến quang không đều sao đôi với δ² Apodis
ζ	Zeta Apodis	4,79	312
η	Eta Apodis	4,89	140
ε	Epsilon Apodis	5,06	551	Sao biến quang kiểu Gamma Cassiopeiae
δ²	Delta-2 Apodis	5,27	663	sao đôi với δ¹ Apodis
ι	Iota Apodis	5,39	1140
κ¹	Kappa-1 Apodis	4,68	1.020	Sao biến quang kiểu Gamma Cassiopeiae
	R Apodis	5.37	428
κ²	Kappa-2 Apodis	5,64	735
θ	Theta Apodis	5,69	328	sao biến quang nửa đều

Danh sách 88 chòm sao hiện đại

Tiên Nữ • Tức Đồng • Thiên Yến • Bảo Bình • Thiên Ưng • Thiên Đàn • Bạch Dương • Ngự Phu • Mục Phu • Điêu Cụ • Lộc Báo • Cự Giải • Lạp Khuyển • Đại Khuyển • Tiểu Khuyển • Ma Kiết • Thuyền Để • Tiên Hậu • Bán Nhân Mã • Tiên Vương • Kình Ngư • Yển Diên • Viên Quy • Thiên Cáp • Hậu Phát • Nam Miện • Bắc Miện • Ô Nha • Cự Tước • Nam Thập Tự • Thiên Nga • Hải Đồn • Kiếm Ngư • Thiên Long • Tiểu Mã • Ba Giang • Thiên Lô • Song Tử • Thiên Hạc • Vũ Tiên • Thời Chung • Trường Xà • Thủy Xà • Ấn Đệ An • Hiết Hổ • Sư Tử • Tiểu Sư • Thiên Thố • Thiên Xứng • Sài Lang • Thiên Miêu • Thiên Cầm • Sơn Án • Hiển Vi Kính • Kỳ Lân • Thương Dăng • Củ Xích • Nam Cực • Xà Phu • Lạp Hộ • Khổng Tước • Phi Mã • Anh Tiên • Phượng Hoàng • Hội Giá • Song Ngư • Nam Ngư • Thuyền Vĩ • La Bàn • Võng Cổ • Thiên Tiễn • Nhân Mã • Thiên Hạt • Ngọc Phu • Thuẫn Bài • Cự Xà • Lục Phân Nghi • Kim Ngưu • Viễn Vọng Kính • Tam Giác • Nam Tam Giác • Đỗ Quyên • Đại Hùng • Tiểu Hùng • Thuyền Phàm • Thất Nữ • Phi Ngư • Hồ Ly

Danh sách 48 chòm sao Ptolemy

Tiên Nữ • Tức Đồng • Thiên Ưng • Thiên Đàn • Argo Navis • Bạch Dương • Ngự Phu • Mục Phu • Cự Giải • Đại Khuyển • Tiểu Khuyển • Ma Kiết • Tiên Hậu • Bán Nhân Mã • Tiên Vương • Kình Ngư • Nam Miện • Bắc Miện • Ô Nha • Cự Tước • Thiên Nga • Hải Đồn • Thiên Long • Tiểu Mã • Ba Giang • Song Tử • Vũ Tiên • Trường Xà • Sư Tử • Thiên Thố • Thiên Xứng • Sài Lang • Thiên Cầm • Xà Phu • Lạp Hộ • Phi Mã • Anh Tiên • Song Ngư • Nam Ngư • Thiên Tiễn • Nhân Mã • Thiên Hạt • Cự Xà • Kim Ngưu • Tam Giác • Đại Hùng • Tiểu Hùng • Thất Nữ

Danh sách các chòm sao Hoàng Đạo
Bạch Dương (Ari ) Kim Ngưu (Tau ) Song Tử (Gem ) Cự Giải (Cnc ) Sư Tử (Leo ) Thất Nữ (Vir ) Thiên Xứng (Lib ) Thiên Hạt (Sco ) Xà Phu (Oph) Nhân Mã (Sgr ) Ma Kiết (Cap ) Bảo Bình (Aqr ) Song Ngư (Psc )

Danh sách 41 chòm sao hiện đại được bổ sung hay hoặc thay thế

▶ Bayer 1603: Thiên Yến • Yển Diên • Hậu Phát • Kiếm Ngư • Thiên Hạc • Thủy Xà • Ấn Đệ An • Thương Dăng • Khổng Tước • Phượng Hoàng • Nam Tam Giác • Đỗ Quyên • Phi Ngư • Hồ Ly ▶ Plancius&Bartsch 1624: Lộc Báo • Kỳ Lân ▶ Royer 1679: Thiên Cáp • Nam Thập Tự ▶ Hevelius 1683: Lạp Khuyển • Hiết Hổ • Tiểu Sư • Thiên Miêu • Thuẫn Bài • Lục Phân Nghi • Hồ Ly ▶ de Lacaille 1763: Tức Đồng • Điêu Cụ • Lạp Khuyển • Thuyền Để • Viên Quy • Thiên Lô • Thời Chung • Sơn Án • Hiển Vi Kính • Củ Xích • Nam Cực • Hội Giá • Thuyền Vĩ • La Bàn • Võng Cổ • Ngọc Phu • Viễn Vọng Kính • Thuyền Phàm

Chú thích: Danh sách tên La Tinh tương ứng

Tiên Nữ (Andromeda) • Tức Đồng (Antlia) • Thiên Yến (Apus) • Bảo Bình (Aquarius) • Thiên Ưng (Aquila) • Thiên Đàn (Ara) • Bạch Dương (Aries) • Ngự Phu (Auriga) • Mục Phu (Boötes) • Điêu Cụ (Caelum) • Lộc Báo (Camelopardalis) • Cự Giải (Cancer) • Lạp Khuyển (Canes Venatici) • Đại Khuyển (Canis Major) • Tiểu Khuyển (Canis Minor) • Ma Kiết (Capricornus) • Thuyền Để (Carina) • Tiên Hậu (Cassiopeia) • Bán Nhân Mã (Centaurus) • Tiên Vương (Cepheus) • Kình Ngư (Cetus) • Yển Diên (Chamaeleon) • Viên Quy (Circinus) • Thiên Cáp (Columba) • Hậu Phát (Coma Berenices) • Nam Miện (Corona Australis) • Bắc Miện (Corona Borealis) • Ô Nha (Corvus) • Cự Tước (Crater) • Nam Thập Tự (Crux) • Thiên Nga (Cygnus) • Hải Đồn (Delphinus) • Kiếm Ngư (Dorado) • Thiên Long (Draco) • Tiểu Mã (Equuleus) • Ba Giang (Eridanus) • Thiên Lô (Fornax) • Song Tử (Gemini) • Thiên Hạc (Grus) • Vũ Tiên (Hercules) • Thời Chung (Horologium) • Trường Xà (Hydra) • Thủy Xà (Hydrus) • Ấn Đệ An (Indus) • Hiết Hổ (Lacerta) • Sư Tử (Leo) • Tiểu Sư (Leo Minor) • Thiên Thố (Lepus) • Thiên Xứng (Libra) • Sài Lang (Lupus) • Thiên Miêu (Lynx) • Thiên Cầm (Lyra) • Sơn Án (Mensa) • Hiển Vi Kính (Microscopium) • Kỳ Lân (Monoceros) • Thương Dăng (Musca) • Củ Xích (Norma) • Nam Cực (Octans) • Xà Phu (Ophiuchus) • Lạp Hộ (Orion) • Khổng Tước (Pavo) • Phi Mã (Pegasus) • Anh Tiên (Perseus) • Phượng Hoàng (Phoenix) • Hội Giá (Pictor) • Song Ngư (Pisces) • Nam Ngư (Piscis Austrinus) • Thuyền Vĩ (Puppis) • La Bàn (Pyxis) • Võng Cổ (Reticulum) • Thiên Tiễn (Sagitta) • Nhân Mã (Sagittarius) • Thiên Hạt (Scorpius) • Ngọc Phu (Sculptor) • Thuẫn Bài (Scutum) • Cự Xà (Serpens) • Lục Phân Nghi (Sextans) • Kim Ngưu (Taurus) • Viễn Vọng Kính (Telescopium) • Tam Giác (Triangulum) • Nam Tam Giác (Triangulum Australe) • Đỗ Quyên (Tucana) • Đại Hùng (Ursa Major) • Tiểu Hùng (Ursa Minor) • Thuyền Phàm (Vela) • Thất Nữ (Virgo) • Phi Ngư (Volans) • Hồ Ly (Vulpecula)

[sửa] Liên kết ngoài

• Peoria Astronomical Society - Apus

[sửa] Chú thích

1. ^ Souhvězdí (Tiếng Việt: chòm sao), tác giả: Antonín Rükl, xuất bản: 2002, tiếng Séc, trang 50.
2. ^ The Bright Star Catalogue, tái bản lần thứ 5, The Hipparcos Catalogue, ESA SP-1200