Tiếng Nepal

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tiếng Nepal
नेपाली
Nói tại Nepal, Ấn Độ, Bhutan, Myanma
Khu vực Nam Á
Tổng số người nói native–14 triệu người[1]
Ngữ hệ Hệ ngôn ngữ Ấn-Âu
Phân nhánh
Hệ chữ viết Chữ Devanagari
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại  Nepal
Seal of Sikkim greyscale.png Sikkim (Ấn Độ)
23px Tây Bengal (Ấn Độ)
Quy định bởi Viện Ngôn ngữ Nepal
Mã ngôn ngữ
ISO 639-1 ne
ISO 639-2 nep
ISO 639-3 nep

Tiếng Nepal (नेपाली) là một ngôn ngữ thuộc nhành Ấn-Aryan của Ngữ hệ Ấn-Âu. Đây là ngôn ngữ chính thức trên thực tế của Nepal và cũng được sử dụng ở đất nước Bhutan, một phần của Ấn ĐộMyanma. Tại Ấn Độ, ngôn ngữ này được công nhận là 1 trong 23 ngôn ngữ chính thức cấp địa phương: Tiếng Nepal có vị thế chính thức ở bang Sikkim và quận Darjeeling của bang Tây Bengal. Tiếng Nepal phát triển trong tình trạng ở gần với các ngôn ngữ thuộc nhóm Tạng-Miến, nhất là với tiếng Nepal Bhasa. Tiếng Nepal có quan hệ gần gũi với các ngôn ngữ Hindi và thỉnh thoảng có thể hiểu lẫn nhau ở một số từ, ngôn ngữ này có nhiều từ có gốc là tiếng Phạn và rất ít từ mượn từ tiếng Ba Tưtiếng Anh so với tiếng Hindi-Urdu. Tiếng Nepal thường được viết bằng chữ Devanagari giống như tiếng Hinditiếng Phạn.

Phân bổ[sửa | sửa mã nguồn]

Khoảng 1/3 dân số Nepal sử dụng ngôn ngữ này như tiếng mẹ đẻ. Tiếng Nepal nay được chính phủ Nepal sử dụng và là ngôn ngữ hàng ngày của dân cư trong cả nước. Tuy thế việc không chấp nhận sử dụng tiếng Nepaltrong tòa án và chính quyền ở Nepal là một sự thách thức. Phiến quân theo chủ nghĩa Mao Trạch Đông coi việc công nhận các ngôn ngữ khác ở Nepal là một trong các mục tiêu theo đuổi của họ.

Khoảng 242.000 người (chiếm 35%) dân số đất nước Bhutan nói tiếng Nepal[2] nếu tất cả những người tị nạn Bhutan được tính (các con số không chính thức cho răng dân tộc Nepal ở Bhutan lên tới 30 hay 40%, chủ yếu ở miền nam)

Ấn Độ, ước tính có 500.000 người nói tiếng Nepal trong tổng số 560.000 dân ở bang Sikkim. Ơr các quận Darjeeling và Jalpaiguri ở bang Tây Bengal có khoảng 1.400.000 người nói tiếng Nepal. Ơr vùng đông bắc Ấn Độ (gồm 7 bang Assam, Meghalaya, Nagaland, Manipur, Tripura, MizoramArunachal Pradesh) cũng có vài triệu người nói tiếng Nepal. Một cộng đồng nói tiếng Nepal đáng kể có mặt ở nhiều thành phố của Ấn Độ như Kolkata, Delhi, Bangalore, Visakhapatnam, Chennai, MumbaiHyderabad.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]