Hệ ngôn ngữ Hán-Tạng
| Ngữ hệ Hán-Tạng | ||
|---|---|---|
| Phân bố địa lý: |
Đông Á | |
| Phân loại: | Một trong các ngữ hệ chính trên thế giới. | |
| Nhánh: |
Kirat (tranh luận)
Tai-Kadai (theo các nhà ngôn ngữ Trung Quốc)
H'Mông-Miền (theo các nhà ngôn ngữ Trung Quốc)
|
|
| ISO 639-2 và 639-5: | sit | |
Ngữ hệ Hán-Tạng |
||
Ngữ hệ Hán-Tạng hay hệ ngôn ngữ Hán-Tạng, là một tập hợp bao gồm khoảng 250 ngôn ngữ (theo các nhà ngôn ngữ Trung Quốc là 400, do họ coi Ngữ hệ Tai-Kadai và Ngữ hệ H'Mông-Miền tương ứng là ngữ tộc Tráng-Đồng và ngữ tộc Miêu-Dao trong ngữ hệ này), tập trung tại Trung Quốc và các vùng phụ cận. Các nhà ngôn ngữ học phương Tây chia họ này ra làm 2 ngữ tộc chính là ngữ tộc Hán và ngữ tộc Tạng-Miến.
Trong khi đa số người Trung Hoa nghĩ rằng các tiếng nói khác nhau tại Trung Quốc chỉ là các giọng hay phương ngôn của cùng một tiếng (tiếng Hán), các nhà ngôn ngữ học đã tìm thấy nhiều ngôn ngữ khác nhau có cùng chung gốc Hán. Trường hợp ngôn ngữ tại Trung Quốc có thể so sánh với trường hợp của Nhóm ngôn ngữ Rôman: có cùng chung một gốc, phát triển ra thành nhiều ngôn ngữ và trong mỗi ngôn ngữ lại có nhiều giọng, phương ngôn. Nếu mỗi phương ngôn được kể như là một "ngôn ngữ", họ Hán-Tạng có thể chứa nhiều hơn 500 "ngôn ngữ".
Ngữ tộc Tạng-Miến tập trung tại các vùng phía tây của Trung Quốc (như Tây Tạng) và các vùng phía tây-nam (như Miến Điện, bắc Thái Lan, bắc Ấn Độ...). Điển hình của nhóm này là tiếng Miến Điện, tiếng Tạng...
Sơ đồ của Hệ ngôn ngữ Hán-Tạng [sửa]
- Ngữ tộc Hán: tiếng Hán (đặc biệt là chữ Hán), tiếng Quan Thoại (và các giọng, phương ngôn của nó), các loại tiếng Mân như tiếng Mân Bắc, tiếng Mân Nam, tiếng Mân Đông, tiếng Mân Trung...
- Ngữ tộc Tạng-Miến
- Nhóm Bai
- Nhóm Himalaya
- Nhóm Mahakiranti
- Nhóm Tạng-Kanauri
- Nhóm Jingpho-Konyak-Bodo
- Nhóm Jingpho-Luish
- Nhóm Konyak-Bodo-Garo
- Nhóm Karen
- Nhóm Pwo
- Nhóm Sgaw-Bghai
- Nhóm Kuki-Chin-Naga
- Nhóm Kuki-Chin
- Nhóm Naga
- Nhóm Lolo-Miến
- Nhóm Miến Điện
- Nhóm Lolo
- Nhóm Mikir
- Nhóm Bắc Assam
- Nhóm Deng
- Nhóm Tani
- Nhóm Nung
- Nhóm Tangut-Qiang
- Nhóm Qiang
- Nhóm Gyarong
- Nhóm Tujia
- Nhóm Tây Bodish
- tiếng Meitei tại Ấn Độ
- tiếng Mru tại Bangladesh
- và khoảng 10 tiếng khác trong nhóm chưa được xếp loại