Trận Solferino
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||
Trận Solferino là một trận đánh lớn trong cuộc Chiến tranh giành độc lập Ý lần thứ hai, diễn ra vào ngày 8 tháng 6 năm 1859.[2][6] Là chiến thắng đắt giá của liên quân Pháp - Sardegna,[1] trận chiến này có sự thân chinh của Hoàng đế Napoléon III của Pháp, vua Vittorio Emanuele II của Sardegna và Hoàng đế Franz Joseph I của Áo. Trận Solferino được xem là trận đánh lớn nhất ở châu Âu kể từ sau trận Leipzig hồi năm 1813, và đóng vai trò hệ trọng đối với sự nhất thống của nước Ý. Là chiến thắng thứ hai của quân Pháp trong chiến dịch kéo dài hai tháng tại Ý trong năm 1859,[7] trận chiến cao điểm này cũng đánh dấu sự chấm dứt của chiến dịch Ý:[2][6] tuy thắng lợi nhưng tổn hại nặng nề của quân Pháp trong trận này khiến cho họ bị kiệt quệ[2] và buộc Napoléon III phải giảng hòa với nước Áo.[8][9] Lúc ấy, người Áo vẫn chưa hề thua hẳn.[7] Song, chiến thắng này đã mang lại niềm vinh hiển cho các Sĩ quan Quân đội Pháp khi ấy.[10] Tổn thất của hai phe trong trận Solferino được xem là nặng nề nhất kể từ sau trận Waterloo (1815),[11] và xem trận ấy cũng đi vào lịch sử nhân loại như cái "nôi" của Hội Chữ Thập đỏ Quốc tế.[12]
Trận đánh nổ ra lúc rạng sáng và diễn ra cam go với nhiều đợt giáp lá cà đẫm máu.[2] Cả hai đoàn quân đều chiến đấu kiên dũng,[9] và quân Pháp giành thắng lợi trong những đợt công kích bằng lưỡi lê vào quân Áo được huấn luyện yếu ớt, đập nát quân Bộ binh Áo[13][14] - dù có lúc tưởng chừng bế tắc.[15] Bão táp lại còn làm tăng thêm tính ác liệt của trận huyết chiến này.[16] Cuối cùng, sau cuộc kịch chiến ngắn ngủi,[17] lòng dũng cảm của những người lính Pháp - Sardegna đã quyết định cho thắng lợi toàn diện của họ : trung quân Áo bị chọc thủng, tả quân Áo cũng không địch nổi quân Pháp.[2] Franz Joseph I bị thất thế, ông đã thua trận chiến duy nhất mà ông trực tiếp chỉ huy.[16][17][18] Quân ông phải từ bỏ cứ điểm,[1] và rút lui an toàn nhờ có cuộc chặn hậu mãnh liệt của Tướng Ludwig von Benedek - "Sư tử của Solferino",[3][19] mà liên quân không thể truy sát.[20] Trong một trong những trận chiến đẫm máu nhất của châu Âu, cả hai phe đều phải hứng chịu thiệt hại kinh hoàng,[2] nhất là quân Áo.[3][21] Xác lính Áo, Pháp và Sardegna nằm la liệt khắp cả làng bản.[16] Không những thế, sĩ khí quân Áo cũng suy sụp do tất cả mọi Binh đoàn của họ đều đã bị đánh bại trong trận chiến.[22] Quân Áo đã tháo lui trong trật tự về các pháo đài Quadrilatero. Trong khi đó, Napoléon III choáng váng trước tổn thất nặng nề của quân Pháp trong trận thắng lớn nhưng không quyết định này[13][23] và ông biết rằng sẽ phải tốn thêm nhiều binh lực nữa để chiếm giữ Quadrilatero.[24] Điều ấy cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nước Phổ lân cận vốn cũng đang động viên quân đội[16] đã khiến cho ông phải giảng hòa với nước Áo trong Thỏa ước Villafranca vào cuối năm 1859, theo đó Pháp lấy được phần lớn miền Lombardy.[3] Bản thân Hoàng đế Áo cũng sẵn sàng cầu hòa do nước Áo đã khánh kiệt sau thất bại này.[23] Tuy nhiên, sự kiện này vẫn không thể ngăn ngừa người Ý tiếp tục cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc của mình.[3]
Dù công lao của các cấp chỉ huy Pháp và Áo đã được bộc lộ trong chiến trận và trong cuộc chặn hậu thành công của quân Áo, trận Solferino được xem là một "Trận đánh của lính".[14] Tuy Hoàng đế Napoléon III không thực sự hoan hỉ với thắng lợi chật vật này, ông luôn đề cao chiến thắng đối với dân chúng Pháp[18][25] và trận Solferino đã góp phần củng cố niềm tin của các nhà chính trị và quân sự vào sức mạnh của Quân đội Pháp - chính điều này đã dẫn đến sự thảm bại của họ trong cuộc Chiến tranh Pháp-Phổ sau này (1870 - 1871), mà thực chất chiến dịch Ý đã cho thấy những khó khăn của họ.[14][22] Song, thảm bại ở trận đánh này cũng khiến cho Hoàng đế Franz Joseph I rất đau buồn, làm mất lòng tin của ông vào quân đội của mình.[17] Thực chất, những người Áo theo chủ nghĩa tự do vui sướng trước chiến thắng này vì họ coi đây là một đòn giáng vào nền quân chủ chuyên chế Áo-Hung[18]. Ngoài ra, trận đánh ở Solferino còn có ý nghĩa trọng đại khác : sự cứu tế vô cùng kém cỏi đã dẫn tới sự đau đớn của các thương binh trên chiến địa, chẳng khác gì cuộc Chiến tranh Krym trước đó. Doanh nhân Henri Dunant (người Thụy Sĩ), đã chứng kiến được cảnh trận địa đẫm máu. Vào năm 1862, ông viết một cuốn sách nêu lên mong muốn cứu chữa cho các thương binh trong trận Solferino. Theo ông, mỗi quốc gia đều phải thành lập các Hiệp hội chữa trị cho thương binh của trận này. Chính điều ấy đă dẫn đến sự ra đời của Phong trào Chữ thập đỏ – Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế.[3][18]
Mục lục |
Bối cảnh lịch sử [sửa]
Cuộc Chiến tranh giành độc lập Ý lần thứ hai (1859) mà Đế chế thứ hai của Pháp và Vương quốc Sardegna (Sardegna-Piemonte) chống lại Đế quốc Habsburg dưới thời nhà Habsburg, khởi nguồn từ hoạt động ngoại giao khôn khéo của Thủ tướng Camillo Benso, Bá tước Cavour, nhằm thống nhất nước Ý dưới sự thống trị của Vương triều Sardegna. Hoàng đế Pháp là Napoléon III đã chấp nhận vai trò mà Cavout giao phó cho ông do sự quan tâm đối với tình hình Ý cũng như tham vọng bành trướng của ông.[2]
Sau trận đánh [sửa]
Tuy có ý kiến coi trận Solferino là một thắng lợi kiểu Pyrros của quân Pháp cũng giống như cuộc vây hãm Sevastopol[26] và đây thực chất không phải là một trận đánh quyết định,[27] trận này cũng quyết định đến kết quả của cuộc Chiến tranh Pháp - Áo năm 1859.[28] Với thất bại này, uy thế của người Áo trên đất Ý chỉ còn là quá khứ, và thời đại của Klemens von Metternich có thể được xem là chấm dứt. Trận tàn sát thật sự khủng khiếp, song chẳng thể hiện bất kỳ một tài năng lãnh đạo nào. Qua đó, đây được xem là thắng lợi của các đội quân tinh nhuệ và có kỷ luật theo lối cũ.[29]
Tầm trọng đại của chiến thắng này có thể thấy qua việc Đế quốc Áo lâm vào khủng hoảng sau khi mất quyền bá chủ ở Ý.[29] Được xem là trận đánh đẫm máu nhất ở châu Âu kể từ sau trận Waterloo, thắng lợi này đã góp phần đặt tiền đề cho tiến trình nhất thống nước Ý dưới sự lãnh đạo của Piemonte.[30] Như một thất bại tiếp nối cho những thắng lợi vẻ vang của quân Áo dưới quyền cố Thống chế Joseph Radetzky von Radetz trong cuộc Chiến tranh giành độc lập Ý lần thứ nhất hồi các năm 1848 - 1849,[31] Trận Solferino không chỉ là một thất bại cá nhân của Hoàng đế Franz Joseph I mà còn là của cả nước Áo.[32] Tiếp nối thất bại ở Solferino, trận Königgrätz năm 1866 đã góp phần khiến cho Áo bị mất thêm nhiều vùng đất ở miền Bắc Ý và chứng tỏ sự yếu kém quân sự của Áo Quốc.[33]
Chú thích [sửa]
- ^ a b c Ron Field, Garibaldi
- ^ a b c d e f g h Spencer C. Tucker, A Global Chronology of Conflict: From the Ancient World to the Modern Middle East, các trang 1230-1231.
- ^ a b c d e f Spencer Tucker, Battles That Changed History: An Encyclopedia of World Conflict, các trang 332-334.
- ^ a b Fink, Humbert (1994). Auf den Spuren des Doppeladlers. Berlin.
- ^ a b c von Hellwald, Friedrich (1864). Der feldzug des jahres 1809 in Süddeutschland. Vienna.
- ^ a b Richard Brooks, Peter Dennis, Solferino 1859: The Battle That Won Italy Its Independence, trang 4
- ^ a b William H. C. Smith, The Bonapartes: the history of a dynasty, trang 169
- ^ André Corvisier, John Childs, A dictionary of military history and the art of war, trang 410
- ^ a b John Whittam, Politics of the Italian Army, 1861-1918, các trang 51-54.
- ^ Alice Birkhead, Heroes of modern Europe, trang 202
- ^ Gary D. Solis, The Law of Armed Conflict: International Humanitarian Law In War, trang 47
- ^ Stanley Sandler, Ground warfare: an international encyclopedia, Tập 1, trang 819
- ^ a b Edgar Holt, The making of Italy, 1815-1870, Tập 1970, Phần 2, trang 216
- ^ a b c Jeremy Black, War in the nineteenth century: 1800-1914, trang 68
- ^ Larry H. Addington, The Patterns of War Since the Eighteenth Century, trang 67
- ^ a b c d Ciro Paoletti, A military history of Italy, trang 108
- ^ a b c David Raab, Battle of the Piave: Death of the Austro-Hungarian Army, 1918, các trang 4-5.
- ^ a b c d Geoffrey Wawro, Warfare and society in Europe, 1792 - 1914, trang 69
- ^ Geoffrey Wawro, The Austro-Prussian War: Austria's War With Prussia and Italy in 1866, trang 53
- ^ Jean-Denis G. G. Lepage, The French Foreign Legion: An Illustrated History, các trang 41-43.
- ^ George Whitney Martin, The Red Shirt and the Cross of Savoy: The Story of Italy's Risorgimento (1748-1871), trang 502
- ^ a b Richard Brooks, Peter Dennis, Solferino 1859: The Battle That Won Italy Its Independence, các trang 87-89.
- ^ a b Marshall Dill, Germany: a modern history, trang 125
- ^ Jasper Godwin Ridley, Napoleon III and Eugénie, trang 453
- ^ Jacques Bainville, History of France, trang 408
- ^ Bertrand Taithe, Defeated Flesh: Welfare, Warfare and the Making of Modern France, trang 27
- ^ Norman Gash, Aristocracy and People: Britain, 1815-1865, trang 313
- ^ Ethan Sepp Rafuse, A Single Grand Victory: The First Campaign and Battle of Manassas, trang 3
- ^ a b Alan John Percivale Taylor, From Napoleon to the Second International: essays on nineteenth-century Europe, các trang 97-103.
- ^ Michael A. Palmer, The German Wars: A Concise History, 1859-1945, các trang 13-15.
- ^ Peter Jung, The Austro-Hungarian Forces in World War I (1): 1914-16, trang 3
- ^ William O. McCagg, A History of Habsburg Jews, 1670-1918, trang 140
- ^ John B. Allcock, Explaining Yugoslavia, trang 46
Liên kết ngoài [sửa]
- The French Army 1600-1900
- The Battle of Solferino
- (tiếng Nga) Mikhail Dragomirov. (1861) Battle of Solferino. (With two plans) (Сольферинская битва. (с двумя планами)) at Runivers.ru in DjVu format
Tọa độ: 45°22′2″B 10°33′59″Đ / 45,36722°B 10,56639°Đ
