Trận Trafalgar
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
.jpg)
.svg){kind=small}
|
|||||
Trận Trafalgar (21 tháng 10 năm 1805) là một trận thủy chiến giữa Hải quân Hoàng gia Anh và đội tàu hỗn hợp của Hải quân Pháp và Hải quân Tây Ban Nha, là một phần của cuộc chiến tranh Liên minh thứ ba, trong các cuộc chiến tranh của Napoléon (1803-1815). Trận chiến này là chiến thắng quan trọng nhất của Đế quốc Anh trong những cuộc chiến tranh chống Napoléon. Vốn từ Mùa Xuân năm 1805, thủy binh Pháp đã mưu đồ phá sự phong tỏa của nước Anh tại Toulon để mà kéo đến Tây Ấn.[4] Giờ đây, 27 tàu của Anh được chỉ huy bởi Đô đốc Horatio Nelson đã đánh bại đội tàu của Hải quân Pháp và Hải quân Tây Ban Nha dưới quyền chỉ huy của Đô đốc Pháp Pierre Charles Silvestre de Villeneuve tại bờ biển phía Tây Nam của Tây Ban Nha về phía Tây của mũi Trafalgar. Hạm đội Pháp và Tây Ban Nha mất 22 tàu trong khi ấy chẳng có một tàu nào của Anh bị đánh chìm cả. Cho dù chiến đấu dũng cảm, thủy binh Đồng minh Pháp - Tây Ban Nha đã suy sụp nhuệ khí và bị tổn thất rất nhiều binh lính.[5] Chiến thắnng lừng lẫy trong trận thủy chiến ở Trafalgar đã mở ra thời kỳ bá quyền của nước Anh trên biển cả, và mở đường cho cả dân tộc lên đỉnh cao vinh quang dưới triều Nữ hoàng Victoria sau này.[2] Do đó, chiến thắng chói lọi này có ý nghĩa huyền thoại đối với chiều dài lịch sử nước Anh.[6]
Đại thắng tại mũi Trafalgar là chiến thắng nổi trội nhất của Đô đốc Nelson, khắc họa thiên tài đánh biển của ông.[2][7] Bên cạnh thiên tài chiến thuật của ông, chiến thắng vẻ vang còn cho thấy lòng quả cảm, cùng với tinh thần trách nhiệm với đất nước của ông.[8] Ông đã bị thương rất nặng do trúng đạn của quân Pháp,[9] và sau đó mất trong trận chiến. Ông đã trở thành vị anh hùng vĩ đại nhất của Anh Quốc trong chiến tranh, và cũng là vị chỉ huy thủy binh kiệt xuất nhất trong lịch sử Anh Quốc.[10] Ngoài ra, một Đô đốc Anh Quốc khác là Cuthbert Collingwood cũng lập chiến công tiên phong đánh tan thủy binh Pháp trong trận chiến này. Với thất bại thảm hại này, kế hoạch xâm lăng nước Anh của Hoàng đế Napoléon I bị phá sản, và dĩ nhiên ông ta cũng không còn có cơ may để mà thách thức thế bá chủ trên biển của nước Anh.[2][5] Về phía Pháp và Tây Ban Nha, Đô đốc Pháp Pierre de Villeneuve đã bị bắt cùng với con tàu của ông là Bucentaure. Đô đốc Tây Ban Nha Federico Gravina chạy thoát cùng với phần còn lại của hạm đội, ông bị mất vài tháng sau đó do phải chịu đựng những vết thương trong trận chiến. Thực chất, coi như thủy binh Đồng minh Pháp - Tây Ban Nha đã bị hủy diệt với thất bại này.[1] Do đó, đại thắng trong trận thủy chiến Trafalgar đã thôi thúc nước Anh sục sôi khí thế giữa những thời khắc đen tối trong cuộc chiến tranh Napoléon, và cũng truyền cảm cho các thế hệ người Anh sau này.[10]
Say chiến thắng vẻ vang, nhân dân Anh Quốc tôn vinh Nelson đến mức mà bầu không khí nước Anh tràn ngập cả niềm vui lẫn nỗi buồn.[9] Trận đánh quyết định được coi là có tầm quan trọng thay đổi cả thế giới[6]. Cho dù sau đó Napoléon I đại thắng quân Đồng minh Nga - Áo trong trận Austerlitz trên bộ, ông ta vẫn không thể nào xoay chuyển nổi tình thế bất lợi cho Pháp trên biển.[4] Ngay sau chiến bại thảm hại, không còn chiến thuyền Pháp - Tây Ban Nha nào dám đe dọa lớn đến thủy binh Anh Quốc nữa.[9] Chiến bại bi đát này đã khiến cho Triều đình Tây Ban Nha bắt đầu chán liên minh với Pháp.[11] Trận thủy chiến tại Trafalgar cũng là trận đánh lớn cuối cùng giữa các lực lượng Hải quân bằng gỗ.[2]
Bối cảnh lịch sử [sửa]
Vào năm 1805, Đế chế thứ nhất dưới sự trị vì của Napoléon Bonaparte là cường quốc thống trị lục địa châu Âu, nhưng trong khi đó Hải quân Hoàng gia Anh nắm quyền kiểm soát trên biển.
Chú thích [sửa]
- ^ a b J. Christopher Herold, The Age of Napoleon, trang 172
- ^ a b c d e Gregory Fremont-Barnes, Christa Hook, Trafalgar 1805: Nelson's crowning victory, các trang 6-7.
- ^ Adkin, The Trafalgar Companion: A Guide to History's Most Famous Sea Battle and the Life of Admiral Lord Nelson, 2007, p.524
- ^ a b Gregory Fremont-Barnes, The encyclopedia of the French revolutionary and Napoleonic Wars: a political, social, and military history, Tập 1, trang 983
- ^ a b J. Christopher Herold, The Age of Napoleon, trang 243
- ^ a b Roy Adkins, Nelson's Trafalgar: The Battle That Changed the World, các trang XVII-XXIII.
- ^ Roy Adkins, Nelson's Trafalgar: The Battle That Changed the World, trang 294
- ^ Gregory Fremont-Barnes, Christa Hook, Trafalgar 1805: Nelson's crowning victory, trang 13
- ^ a b c Samuel Rawson Gardiner, A Student's History of England from the Earliest Times to 1885: A.D. 1689-1885, trang 854
- ^ a b Alexander Stilwell, The Trafalgar companion, trang 88
- ^ J. Christopher Herold, The Age of Napoleon, trang 208
Tài liệu tham khảo [sửa]
- Adkin, Mark (2007). The Trafalgar Companion: A Guide to History's Most Famous Sea Battle and the Life of Admiral Lord Nelson. London: Aurum Press. ISBN 1-84513-018-9.
- Adkins, Roy, Trafalgar: The Biography of a Battle, 2004, Little Brown, ISBN 0-316-72511-0.
- J. Christopher Herold, The Age of Napoleon, Houghton Mifflin Harcourt, 2002. ISBN 0618154612.
- Roy Adkins, Nelson's Trafalgar: The Battle That Changed the World, Penguin, 2006. ISBN 0143037951.
- Clayton, Tim; Craig, Phil. Trafalgar: The Men, the Battle, the Storm. Hodder & Stoughton. ISBN 0-304-83028-X Kiểm tra giá trị
|isbn=(trợ giúp). - Corbett, Julian S., The Trafalgar Campaign, 1910, London.
- Desbrière, Edouard, The Naval Campaign of 1805: Trafalgar, 1907, Paris. English translation by Constance Eastwick, 1933.
- Fernandez, Juan Cayuela, Trafalgar. Hombres y naves entre dos épocas, 2004, Ariel (Barcelona) ISBN 84-344-6760-7
- Frasca, Francesco, Il potere marittimo in età moderna, da Lepanto a Trafalgar, 1 st ed. 2008, Lulu Enterprises UK Ltd, ISBN 978-1-4092-4348-9, 2 nd ed. 2008, Lulu Enterprises UK Ltd, ISBN 978-1-84799-550-6, 3 rd ed. 2009, Lulu Enterprises UK Ltd, ISBN 978-1-4092-6088-2, 4th ed. 2009, Lulu Enterprises UK Ltd, ISBN 978-1-4092-7881-8.
- Samuel Rawson Gardiner, A Student's History of England from the Earliest Times to 1885: A.D. 1689-1885, Longmans, Green & co., 1897.
- Harbron, John D., Trafalgar and the Spanish Navy, 1988, London, ISBN 0-85177-963-8.
- Hibbert, Christopher (1994). Nelson A Personal History. Basic Books. ISBN 0-201-40800-7.
- Howarth, David, Trafalgar: The Nelson Touch, 2003, Phoenix Press, ISBN 1-84212-717-9.
- Guy McDonald, England, New Holland Publishers, 2004. ISBN 1860111165.
- Huskisson, Thomas, Eyewitness to Trafalgar, reprinted in 1985 as a limited edition of 1000; Ellisons' Editions, ISBN 0-946092-09-5—the author was half-brother of William Huskisson
- Lambert, Andrew, War at Sea in the Age of Sail, Chapter 8, 2000, London, ISBN 1-55278-127-5
- Nicolson, Adam, Men of Honour: Trafalgar and the Making of the English Hero (U.S. title Seize the Fire: Heroism, Duty, and the Battle of Trafalgar), 2005, HarperCollins, ISBN 0-00-719209-6.
- Pocock, Tom, Horatio Nelson, Chapter XII, 1987, London, ISBN 0-7126-6123-9
- Pope, Dudley, England Expects (U.S. title Decision at Trafalgar), 1959, Weidenfeld and Nicolson.
- Schom, Alan, Trafalgar: Countdown to Battle, 1803-1805, 1990, New York, ISBN 0-689-12055-9.
- Warner, Oliver, Trafalgar. First published 1959 by Batsford - republished 1966 by Pan.
 |
Wikimedia Commons có thêm thể loại hình ảnh và tài liệu về Trận Trafalgar. |
