Ủy hội Quốc tế giám sát đình chiến ở Việt Nam

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Ủy hội Quốc tế giám sát đình chiến ở Việt Nam (tiếng Anh: International Commission for Supervision and Control in Vietnam, thường viết tắtICC hay ICSC)[1] là một cơ quan quốc tế lập ra theo Hiệp định Genève, 1954 để giám sát và báo cáo lên hai chủ tịch Hội nghị Genève do AnhLiên Xô đồng chủ tọa. Mục đích của Ủy ban là tăng cường và củng cố nền hòa bình tại Việt Nam

Hoạt động[sửa | sửa mã nguồn]

Ba quốc gia gửi ủy viên làm việc trong Ủy hội là Ấn Độ, Ba LanCanada với Ấn Độ chủ tọa.[2] Ủy hội Quốc tế đã lập hồ sơ báo cáo định kỳ. Tuy nhiên nhược điểm của Ủy hội là cơ quan này không có thực lực để thi hành những điều khoản ủy nhiệm. Vì vậy thành tựu của Ủy hội rất mờ nhạt trong cuộc chiến Việt Nam, không tái lập được hòa bình.[3]

Giai đoạn 1954-1958[sửa | sửa mã nguồn]

Vai trò đầu tiên của Ủy hội là giám sát và xúc tiến hai chính quyền Bắc và Nam Việt Nam đi đến Tổng tuyển cử để thống nhất đất nước, nhưng đã không thực hiện được do chính phủ Quốc gia Việt Nam từ chối tổ chức. Phái đoàn liên lạc của Quân đội Nhân dân Việt Nam bên cạnh Phân ban của Ủy hội quốc tế có trụ sở tại Sài Gòn cũng bị chính quyền Quốc gia Việt Nam bao vây, phong tỏa, không có điều kiện hoạt động khiến cho tới tháng 8 năm 1958, Bộ Chính trị Đảng Lao động Việt Nam đã quyết định rút phái đoàn liên lạc.[4]

1959-1973[sửa | sửa mã nguồn]

Khi chiến cuộc bắt đầu lan rộng vào thập niên 1960, Ủy hội cố can thiệp. Bản báo cáo vào Tháng Sáu 1962 đặc biệt nêu danh việc xâm nhập và tiến hành chiến tranh du kích của lực lượng Việt cộng do Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thực hiện ở phía nam vĩ tuyến 17. Mặc dù ủy viên Ba Lan bỏ phiếu bác bỏ bản báo cáo, Ủy hội với hai ủy viên Ấn Độ và Canada vẫn ra thông báo, lên án Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã vi phạm Hiệp định Genève. Trường hợp ủy viên liên lạc của phái đoàn Việt Nam Cộng hòa là đại tá Hoàng Thụy Nam trước đó bị bắt cóc và sát hại vào năm 1961 bị quy là do lực lượng du kích Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam thực hiện.[3][5]

Giải tán và thay thế bởi ICCS[sửa | sửa mã nguồn]

Sau khi Hiệp định Paris được ký kết, Ủy hội Quốc tế giám sát đình chiến ở Việt Nam bị giải tán và được thay thế bằng Ủy hội Quốc tế Kiểm soát và Giám sát Đình chiến Việt Nam (tiếng Anh: International Commission of Control and Supervision; viết tắt: ICCS).[6] Theo dự định thì ICCS tăng số ủy viên từ ba lên thành năm gồm ba quốc gia cũ là Ấn Độ (trung lập), Ba Lan (cộng sản) và Canada (không cộng sản); thêm hai ủy viên nữa là Hungary (cộng sản) và Indonesia (không cộng sản). Nhân viên ICCS được phái đến 45 địa điểm để giám sát việc trao đổi tù binh và giải giới. Tuy nhiên Ấn Độ từ chối, không tham dự nữa. Canada cũng rút lui vì cho rằng Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tiếp tục chủ trương chiến tranh để đánh phá Việt Nam Cộng hòa nên không có triển vọng hòa bình. Canada cũng cho rằng Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam không có thiện chí thực thi các điều khoản hòa giải trong khi Hungary và Ba Lan chỉ cố cản trở công việc của Ủy hội hầu giúp đỡ lực lượng cộng sản.[7] Iran được đề cử đứng vào thay thế Canada.[1][8] Tình hình đi đến bế tắc cho đến khi Sài Gòn thất thủ và cuộc chiến chấm dứt.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Fishel, Wesley, ed. "International Commission for Supervision and Control in Vietnam". Vietnam: Anatomy of a Conflict. Itasca, IL: FE Peacock Publisher, Inc, 1968. tr 609.
  1. ^ a ă "International Commission of Control and Supervision"
  2. ^ http://dangcongsan.vn/tu-lieu-van-kien/tu-lieu-ve-dang/sach-chinh-tri/books-510320159561346/index-5103201595358463.html
  3. ^ a ă Spencer, Tucker, ed. The Encyclopedia of the Vietnam War. Santa Barbara, CA: ABC-Clio, 2011. Tr 536-7
  4. ^ http://www.tapchicongsan.org.vn/Home/PrintStory.aspx?distribution=28977&print=true
  5. ^ Dommen, Arthur. The Indochinese Experience of the French and the Americans: Nationalism and Communism in Cambodia, Laos and Vietnam. Bloomington, IN: Indiana University Press,2001. Trang 473.
  6. ^ Moise, Edwin E. (2009-2-9 (rev)). "The International Commissions: ICC (ICSC) and ICCS". Vietnam War Bibliography. Clemson University. Truy cập 2010-02-09.
  7. ^ "Indochina: New Hope for two Candians" theo Montreal Gazette
  8. ^ "ICCS"