Argumentum ad hominem

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Argumentum ad hominem (tiếng Latinh: Lập luận đối với một người: lập luận công kích cá nhân[1]) là một lập luận, trong đó một vị trí, hay luận điểm của một đối thủ tranh cãi bị bác bỏ bằng cách tấn công các đặc tính hay động cơ, hoàn cảnh cá nhân của người đó thay vì tấn công lý luận của đối thủ.[2] Điều này xảy ra chủ yếu với mục đích để cho đối thủ phải mang tiếng xấu trước công chúng. Nó có thể xảy ra cố ý với tính luận chiến và có thể là chiến lược cải bướng.

Lập luận công kích cá nhân thường được phân loại như là một ngụy biện không chính thức.[3][4][5]

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, các cuộc công kích cá nhân có thể không nguỵ biện; ví dụ, nếu cuộc tấn công vào cá tính đối thủ trực tiếp giải quyết chính cuộc tranh luận. Chẳng hạn, nếu sự thật của cuộc tranh luận tùy thuộc vào tính trung thực của người lý luận - hơn là sự kiện cần biết, thì việc chỉ ra rằng người đó đã nói dối trước đây không phải là một lập luận ngụy biện.

Phân loại theo Walton[sửa | sửa mã nguồn]

Walton chia Argumentum ad hominem ra làm năm loại:

Công kích cá nhân trực tiếp[sửa | sửa mã nguồn]

Công kích cá nhân kiểu này có tính cách lăng mạ. Trong lập luận kiểu này, một người bị tấn công trực tiếp, để mà phủ nhận những quan điểm, khẳng định của anh ta, theo khuôn mẫu: "X là một người xấu, vì vậy không nên tin những gì anh ta nói."

Công kích cá nhân hoàn cảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Trong lập luận kiểu này, không phải khả năng lập luận, mà là quyền phê bình của đối thủ về một điểm nhất định nào đó, bị tấn công. Đặc biệt là vì sự mâu thuẫn giữa sự ứng xử và khẳng định. Thí dụ, một người mẹ hút thuốc, lại khuyên con không nên làm vậy, vì không tốt cho sức khỏe. Đứa trẻ trả lời, "hiển nhiên là nó không phải là không tốt cho sức khỏe, vì chính mẹ cũng hút!" Sự khẳng định của người mẹ không phải tự động là không đúng, hay lập luận là sai lầm chỉ vì có sự mâu thuẫn giữa khẳng định và cách ăn ở của bà ta.

Công kích cá nhân thiên vị[sửa | sửa mã nguồn]

Công kích cá nhân kiểu này đặt câu hỏi về sự vô tư của một người đối với điểm tranh chấp, cho là khẳng định của đối thủ là do động cơ lợi ích riêng tư và ông ta không quan tâm đến một quyết định trung thực, khôn ngoan hoặc vì lợi ích công cộng.[6]

Thả độc giếng nước[sửa | sửa mã nguồn]

Một "thông tin" thù địch và bị bóp méo được trình bày phòng ngừa về một nhân vật hoặc một quan điểm thảo luận của ông ta để làm mất uy tín, chê bai và / hoặc chế giễu ông ta hoặc quan điểm đó ngay từ đầu.[7]

Bạn cũng vậy (Tu quoque)[sửa | sửa mã nguồn]

Với lỗi ngụy biện này, người mắc lỗi không bàn đến lập luận của đối thủ, mà dùng lập luận đó để chỉ trích anh ta để làm cho đối thủ im tiếng. Ví dụ: "Bộ cậu chưa vi phạm luật giao thông bao giờ hay sao mà nói vi phạm luận giao thông là sai".

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Ad hominem”. Merriam-Webster. Merriam-Webster, Incorporated. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2013. 
  2. ^ Dr. Michael C. Labossiere (2002–2010). “42 Fallacies: Ad Hominem” (PDF). tr. 2. Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2013. 
  3. ^ Walton, Douglas (2008). Informal Logic: A Pragmatic Approach. Cambridge University Press. tr. 190. 
  4. ^ Bowell, Tracy; Kemp, Gary (2010). Critical Thinking: A Concise Guide. Abingdon, Oxon: Routledge. tr. 210–213. ISBN 0-415-47183-4. 
  5. ^ Copi, Irving M. (1986). Informal Logic. Macmillan. tr. 112–113. ISBN 0-02-324940-4. 
  6. ^ Vgl. Walton 1998, S. 11–14
  7. ^ Heinz Ryborz: Beeinflussen – Überzeugen – Manipulieren: Seriöse und skrupellose Rhetorik, S. 170, Google Books.

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Hurley, Patrick (2000). A Concise Introduction to Logic (ấn bản 7). Wadsworth. tr. 125–128, 182. ISBN 0-534-52006-5. 
  • Copi, Irving M.; Cohen, Carl. Introduction to Logic (ấn bản 8). tr. 97–100. 
  • Doug Walton (1998). Ad Hominem Arguments. Tuscaloosa: University Alabama Press. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]