Gió mậu dịch

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Gió Tây Ôn đới (mũi tên màu xanh) và gió mậu dịch (mũi tên màu vàng)

Gió mậu dịch (tiếng Anh: trade wind hay passat do xuất xứ từ passar trong tiếng Bồ Đào Nha) là gió thổi thường xuyên trong những miền Cận Xích đạo. Gió mậu dịch thổi từ những miền áp cao ở các vĩ độ ngựa về vùng áp thấp xung quanh xích đạo. Ở Việt Nam, thuật ngữ thường được sử dụng rộng rãi để chỉ gió mậu

Trên Bắc bán cầu thì đây là những luồng gió thổi chủ yếu theo hướng (chiều) đông bắc-tây nam, còn trên Nam bán cầu là hướng (chiều) đông nam-tây bắc (do ảnh hưởng của lực Coriolis).

Trong những miền cận xích đạo, gió mậu dịch đến từ hai bán cầu gặp nhau tạo thành những dòng đối lưu bốc lên cao (vì vậy mà ở sát mặt đất thì yên lặng, hoặc gió thổi yếu). Nó tạo thành cái gọi là đới hội tụ liên chí tuyến (ITCZ).

Gió mậu dịch thường xuất hiện vào mùa hè, thổi về hướng đông ở tầng có độ cao trên 2 cây số phía trên xích đạo. Còn ở tầng cao hơn nữa thì lại có những luồng gió "mậu dịch ngược" thổi về hướng tây. Đây là hệ quả của sự tuân thủ theo định luật bảo toàn động lượng trong chuyển động quay.

Gió mậu dịch được gọi gọi là mậu dịch là vì vào thời xưa người châu Âu và Trung Quốc đã dùng các đợt gió mậu dịch để dòng bườm buôn bán trên con đường tơ lụa trên biển. Gió vận chuyển hơi lạnh.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]


Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]