Người Tuareg

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Người du cư Tuareg ở miền nam Algérie
Các vùng có nhiều người Tuareg

Người Tuareg (còn được gọi Twareg hay Touareg; Amazigh: Imuhagh hay Itargiyen) là một dân tộc mục đồng du cư Berber. Họ là những người chủ yếu ở nội địa Sahara của Bắc Phi.[1][2] Dân tộc này tự gọi tùy người là Kel Tamasheq hay Kel Tamajaq ("người nói Tamasheq"), Imuhagh, Imazaghan, Imashaghen ("người tự do"), hoặc Kel Tagelmust, tức là "người đeo mạng che mặt".[3]

Nguồn gốc và ngữ nghĩa của tên Twareg được tranh luận từ lâu, nhiều từ nguyên được đề xuất, nhưng hình như Twārəg bắt nguồn từ số nhiều đứt (broken plural) của Tārgi, tên này xưa có nghĩa là "dân cư Targa", tên Tuareg của vùng Libya thường được gọi Fezzan. Targa trong tiếng Berber có nghĩa "kênh đào".[4]

Ngay nay, phần lớn người Tuareg ở miền Tây Phi. Có nhà lịch sử cho rằng họ từ từ chuyển về phía nam trong hai thiên niên kỷ trước đây.[5] Trước đây họ là du cư ở khắp miền Sahara, nhưng trong thế kỷ 20 và 21 có nhiều xung đột với chính phủ và dân tộc ở gần về quá tải dân sốquyền tự trị. Người Tuareg lấy họ mẹ nhưng không có chế độ mẫu hệ.[6] Họ có một hệ thống viết cổ nhưng ít dùng với tên Tifinagh.[5]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Q&A: Tuareg unrest”. BBC News (bằng tiếng Anh). 7 tháng 9 năm 2007. Truy cập ngày 4 tháng 1 năm 2008. 
  2. ^ “Who are the Tuareg?” (bằng tiếng Anh). Viện Smithsonian. 3 tháng 10 năm 2007. Truy cập ngày 3 tháng 11 năm 2007. 
  3. ^ Rodd, Francis James Rennell (1926). People of the veil: being an account of the habits, organisation and history of the wandering Tuareg tribes which inhabit the mountains of Air or Asben in the Central Sahara (bằng tiếng Anh). Luân Đôn: MacMillan & Co.  Đã định rõ hơn một tham số trong |author=|last= (trợ giúp) Tái xuất bản trong N.B. . Oosterhout, Hà Lan: Anthropological Publications. 1966. 
  4. ^ Alojaly, Ghoubeid; Karl Prasse; Ghabdouane Mohamed (2003). “Targa”. Dictionnaire touareg-français (bằng tiếng Pháp). Copenhagen: Museum Tusculanum. tr. 656. ISBN 8772898445.  Đã định rõ hơn một tham số trong |author=|last= (trợ giúp)
  5. ^ a ă “People of Africa: Tuareg” (bằng tiếng Anh). African Holocaust Society. Truy cập ngày 4 tháng 1 năm 2007. 
  6. ^ Hall, Lena E (2004). “Matriarchal”. Dictionary of multicultural psychology: issues, terms, and concepts (bằng tiếng Anh). SAGE Publications. tr. 114. ISBN 0761928235. “Not all matrilineal societies should be labeled matriarchal.... Examples of matrilineal societies with high female status include the... Tuareg (Sahara)...”  Đã định rõ hơn một tham số trong |author=|last= (trợ giúp)

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]