Nibelungenlied
| Nibelungenlied | |
|---|---|
| Der Nibelunge liet Der Nibelunge nôt | |
Trang đầu Nibelungenlied trong Thủ cảo C (k. 1230). | |
| Thông tin sách | |
| Tác giả | Nặc danh thị |
| Quốc gia | Vương quốc Đức |
| Ngôn ngữ | Tiếng Đức trung đại |
| Thể loại | Sử thi |
| Nhà xuất bản | Lĩnh địa Passau |
| Ngày phát hành | 1200 |
| Cuốn trước | Beowulf |
| Cuốn sau | Der Ring des Nibelungen |
| Liên kết | Nibelungenlied tại Wikisource |
Nibelungenlied (phát âm tiếng Đức: [ˈniːbəlʊŋən-], [ˈnɪbəlʊŋən-] hoặc [ˌniːbəˈlʊŋənˌliːt] ⓘ ; tiếng Đức: Der Nibelunge liet hoặc Der Nibelunge nôt, tạm dịch: Trường ca [về kho báu] Niflungr) là một sử thi do tác giả nặc danh soạn vào khoảng năm 1200 bằng tiếng Đức trung đại.
Lịch sử
[sửa | sửa mã nguồn]Thi nhân ẩn danh có khả năng là cư dân miền Passau. Nibelungenlied đã dựa theo một số truyền thuyết và hình mẫu lịch sử đã xuất hiện ở thế kỷ V hoặc VI, thậm chí hầu hết các dân tộc nói tiếng Đức. Song song với bài thơ Đức ở Scandinavia được tìm thấy đặc biệt là trong các vị anh hùng của Thi ca Edda và trong Völsunga Saga.
Nội dung
[sửa | sửa mã nguồn](Các địa danh và nhân vật được lược thuật dưới đây theo văn bản gốc bằng tiếng Đức trung đại làm tiện khảo cứu)
- Chương thứ nhất: Sivrit cầu thân
Chàng thợ phó Sivrit đi đến Worms để có được hôn nhân với công chúa Burgund Kriemhilt thông qua bào huynh Gundahar. Gundahar chỉ chấp thuận cho Sivrit kết hôn với Kriemhilt nếu Sivrit giúp Gundahar có được bà chúa băng giá Brunhilt làm vợ. Sivrit lừa Brunhilt để hoàn thành sứ vụ và thành hôn với Kriemhilt. Tuy nhiên Brunhilt và Kriemhilt trở thành tình địch, cuối cùng dẫn đến việc Sivrit bị chú họ Gundahar là Hagen ám sát với sự đồng lõa của chính nhà vua.
- Chương thứ hai: Kriemhilt phục cừu
Góa phụ Kriemhilt tái hôn với Etzel, tù trưởng Hun. Nàng mời vương huynh và quần thần sang viếng vương quốc Etzel hòng trừ cái họa Hagen. Sự trả thù của nàng đã dẫn đến cái chết của tất cả những người Burgund đã đến cùng Etzel cũng như sự hủy diệt vương quốc Etzel và cái chết của chính Kriemhilt.
Ảnh hưởng
[sửa | sửa mã nguồn]Nibelungenlied là thiên anh hùng ca khởi thủy cho toàn bộ nền văn nghệ Đức, giúp các nhà nghiên cứu tìm ra một thể loại thơ anh hùng viết lớn hơn. Bi kịch của sử thi này dường như khiến công chúng trung đại không lấy gì làm hài lòng, và phần tiếp theo đã được viết tiếp, với tên là Nibelungenklage, với nội dung làm cho bi kịch không phải là cuối cùng. Tác phẩm đã bị lãng quên sau khoảng năm 1500, nhưng được phát hiện lại vào năm 1755. Được mệnh danh là "Ilias kiểu Đức", Nibelungenlied bắt đầu một số phận mới là quốc sử Đức. Nó đã được lợi dụng cho mục đích tăng cường tính dân tộc và được xử dụng nhiều trong tuyên truyền chống dân chủ, phản động và quan điểm Quốc gia-Xã hội chủ nghĩa trước và trong Thế chiến thứ hai. Di sản của nó ngày nay được thấy rõ nhất trong chu kỳ hoạt động của Richard Wagner Der Ring des Nibelungen, tuy nhiên, chủ yếu dựa trên các nguồn Bắc Âu cũ.
Năm 2009, ba thủ cảo chính của Nibelungenlied [1] đã được ghi vào Di sản tư liệu thế giới của UNESCO vì ý nghĩa lịch sử của chúng.[2] Nó được gọi là "một trong những tác phẩm ấn tượng nhất và chắc chắn là mạnh mẽ nhất trong các sử thi của Đức trung đại".[3]

Tham khảo
[sửa | sửa mã nguồn]Chú thích
[sửa | sửa mã nguồn]- ↑ Designated as A (today in Munich, Bayerische Staatsbiblitohek), B (today in St. Gallen, Stiftsbiblitohek) and C (today in Karlsruhe, Baden State Library
- ↑ UNESCO 2009.
- ↑ Garland & Garland 1997.
Thư mục
[sửa | sửa mã nguồn]- Bekker, Hugo (1971). The Nibelungenlied: A Literary Analysis. Toronto: University of Toronto. ISBN 978-0802052353.
- Bumke, Joachim (1996). Die vier Fassungen der "Nibelungenklage". Untersuchungen zur Überlieferungsgeschichte und Textkritik der höfischen Epik im 13. Jahrhundert. Berlin/New York: de Gruyter.
- Curschmann M (1987). "'Nibelungenlied' und 'Klage'". Trong Ruh K, Keil G, Schröder W (biên tập). Die deutsche Literatur des Mittelalters. Verfasserlexikon. Quyển 2. Berlin, New York: Walter De Gruyter. cols 926–969. ISBN 978-3-11-022248-7.
- Garland, Henry; Garland, Mary (1997). "Nibelungenlied". The Oxford Companion to German Literature (ấn bản thứ 3). Oxford and New York: Oxford University. ISBN 9780191727412.
- Gentry, Francis G.; McConnell, Winder; Müller, Ulrich; Wunderlich, Werner, biên tập (2011) [2002]. The Nibelungen Tradition. An Encyclopedia. New York, Abingdon: Routledge. ISBN 978-0-8153-1785-2.
- Handschriftencensus (2018). "Gesamtverzeichnis Autoren/Werke: 'Nibelungenlied'". Handschriftencensus. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2018.
- Haymes, Edward R.; Samples, Susan T. (1996). Heroic legends of the North: an introduction to the Nibelung and Dietrich cycles. New York: Garland. tr. 101–111. ISBN 0815300336.
- Heinzle, Joachim (1999). Einführung in die mittelhochdeutsche Dietrichepik. Berlin, New York: De Gruyter. ISBN 3-11-015094-8.
- Heusler, Andreas (1982) [1965]. Nibelungensage und Nibelungenlied. Die Stoffgechichte des Deutschen Heldenepos (ấn bản thứ 6). Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft. ISBN 3-534-06960-9.
- Hoffmann, Werner (1974). Mittelhochdeutsche Heldendichtung. Berlin: Erich Schmidt. tr. 69–91. ISBN 3-503-00772-5.
- Lienert, Elisabeth (2015). Mittelhochdeutsche Heldenepik. Berlin: Erich Schmidt. tr. 30–71. ISBN 978-3-503-15573-6.
- McConnell, Winder (1984). The Nibelungenlied. Twayne's world authors. Boston: Twayne. ISBN 978-0805765595.
- McConnell, Winder, biên tập (1998). A Companion to the Nibelungenlied. Rochester, NY; Woodbridge, Suffolk: Camden House. ISBN 1-57113-151-5.
- Millet, Victor (2008). Germanische Heldendichtung im Mittelalter. Berlin, New York: de Gruyter. tr. 181–238. ISBN 978-3-11-020102-4.
- Mowatt, D.G.; Sacker, Hugh (1967). The Nibelungenlied: An Interpretative Commentary. Toronto: University of Toronto. ISBN 978-0802051950.
- Müller, Jan-Dirk (1998). Spielregeln für den Untergang: Die Welt des Nibelungenliedes. Tübingen: Niemeyer. ISBN 978-3484107731. English translation: Müller, Jan-Dirk (2007). Rules for the Endgame. The World of the Nibelungenlied. Whobrey, William T. biên dịch. Tübingen: Johns Hopkins. ISBN 978-0801887024.
- Müller, Jan-Dirk (2009). Das Nibelungenlied (ấn bản thứ 3). Berlin: Erich Schmidt.
- Müller, Jan-Dirk (2023). Varianz – die Nibelungenfragmente. Überlieferung und Poetik des Nibelungenliedes im Übergang von Mündlichkeit zu Schriftlichkeit. de Gruyter. doi:10.1515/9783110983104. ISBN 9783110983104.
- Nagel, Bert (1970). Das Nibelungenlied. Stoff — Form — Ethos (ấn bản thứ 2). Frankfurt/Main: Hirschgraben.
- Reichert, Hermann (2007). Nibelungenlied-Lehrwerk. Sprachlicher Kommentar, mittelhochdeutsche Grammatik, Wörterbuch. Passend zum Text der St. Galler Fassung ("B"). Vienna: Praesens. ISBN 978-3-7069-0445-2. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2018.
- UNESCO (2009). "Song of the Nibelungs, a heroic poem from mediaeval Europe". Memory of the World Register. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2018.
- Weber, Gottfried; Hoffmann, Werner (1974). Nibelungenlied. Sammlung Metzler, 7 (ấn bản thứ 4). Stuttgart: Metzler. ISBN 3-476-14007-5.
Liên kết
[sửa | sửa mã nguồn]- Nguyên bản Đức ngữ cổ
- Complete list of manuscripts (Handschriftencensus)
- Facsimile of manuscript
- Dịch phẩm
- Karl Bartsch edition Lưu trữ ngày 3 tháng 9 năm 2025 tại Wayback Machine (Leipzig, 1870–80)
- Transcriptions of the main manuscripts (ABCndk)
- Die Nibelungen-Werkstatt - Synoptic edition of all the complete manuscripts
- Anh ngữ
Tác phẩm liên quan đến Nibelunglied tại Wikisource - Translation by Daniel B. Shumway available from The Medieval & Classical Literature Library
- Translation by Daniel B. Shumway available from Project Gutenberg
- The Nibelungenlied: Translated into Rhymed English Verse in the Metre of the Original by George Henry Needler
- The Lay of the Nibelungs – A line by line translation of the "B manuscript" by Alice Horton
- Sách âm thanh
The Nibelungenlied - sách nói thuộc phạm vi công cộng tại LibriVox- On-going audio recording in Middle High German