Rio Grande

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tọa độ: 25°57′22″B 97°8′43″T / 25,95611°B 97,14528°T / 25.95611; -97.14528
Rio Grande
Río Bravo del Norte
Rio Grande RT Hill 1899b.jpg
Hình ảnh sông Rio Grande năm 1899
Các quốc gia  Hoa Kỳ,  México
Các bang Colorado, New Mexico, Texas, Chihuahua (bang), Coahuila, Nuevo León, Tamaulipas
Các chi lưu
 - tả ngạn Red River, Santa Fe River, Alamito Creek, Terlingua Creek, Pecos River, Devils River
 - hữu ngạn Conejos River, Rio Chama, Rio Conchos, Salado River, Rio Alamo, San Juan River
Nguồn Canby Mountain, Continental Divide
 - Vị trí San Juan Mountains, Rio Grande National Forest[1], Colorado, United States
 - Cao độ 12.000 ft (3.658 m) [2]
 - Tọa độ 37°47′52″B 107°32′18″T / 37,79778°B 107,53833°T / 37.79778; -107.53833 [3]
Cửa sông Gulf of Mexico
 - vị trí Cameron County, Texas; Matamoros, Tamaulipas
 - cao độ ft (0 m)
 - tọa độ 25°57′22″B 97°8′43″T / 25,95611°B 97,14528°T / 25.95611; -97.14528 [3]
Chiều dài 1.896 mi (3.051 km) [2]
Lưu vực 182.200 mi² (471.900 Km²) [4]
Lưu lượng tại Brownsville, Texas-Matamoros, Tamaulipas (trung bình và lớn nhất); xuống tới 0 tại nhiều nơi
 - trung bình 1.475 ft³/s (40 /s) [5]
 - tối đa 31.700 ft³/s (900 /s)
 - tối thiểu ft³/s (0 /s)
Bản đồ lưu vực của sông Rio Grande
Bản đồ lưu vực của sông Rio Grande

Sông Rio Grande (được biết đến ở Mexico là Río Bravo del Norte, hoặc đơn giản là Río Bravo) là một dòng sông chảy từ phía tây nam bang Colorado của Hoa Kỳ đến Vịnh Mexico. Một phần của dòng sông tạo thành biên giới Mexico-Hoa Kỳ. Chiều dài của sông biến đổi theo diễn biến dòng chảy. Theo các Ủy ban ranh giới và nước quốc tế, tổng chiều dài của sông là 3.051 km (1.896 dặm) vào năm 1980. Tùy thuộc vào cách đo, Rio Grande là hệ thống sông dài nhất thứ tư hoặc thứ năm ở Bắc Mỹ[2]. Sông Rio Grande tạo ra một biên giới tự nhiên giữa các tiểu bang Texas của Hoa Kỳ và các bang Chihuahua, Coahuila, Nuevo León, và Tamaulipas của Mexico. Một đoạn rất ngắn của dòng sông là ranh giới giữa các tiểu bang Texas và New Mexico của Hoa Kỳ. Việc sử dụng nước quá nhiều của các thành phố lớn và diện tích tưới tiêu rộng lớn dọc theo con sông đã gây ra một số tác động tiêu cực đến dòng chảy của sông, ngày nay có ít hơn một phần năm lượng nước lịch sử của sông có thể đi ra đến biển. Gần cửa sông, Rio Grande Valley là một vùng nông nghiệp quan trọng. Rio Grande có một lưu vực rộng 472.000 km² (182.200 dặm vuông)[4]. Nhiều bồn dịa hoang mạc nằm trong hoặc liền kề lưu vực sông Rio Grande, và chúng đôi khi được xem như thuộc về lưu vực sông, nâng kích thước của lưu vực vào khoảng 870.000 km² (336.000 dặm vuông).[6]

Tên gọi[sửa | sửa mã nguồn]

Tên gọi Río Grande là bằng tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là "Sông lớn" và tên gọiRío Grande del Norte có nghĩa là "Con sông vĩ đại của phía Bắc". Trong tiếng Anh, Rio Grande is được phát âm bằng một trong hai cách là /ˈriːoʊ ˈɡrænd/ hay /ˈriːoʊ ˈɡrɑːndeɪ/. Bởi vì "río" có nghĩa là "sông" trong tiếng Tây Ban Nha, việc sử dụng cụm từ "Rio Grande River" trong tiếng Anh là không cần thiết.

Tại Mexico, tên của sông là Río Bravo hay Río Bravo del Norte, "bravo" có nghĩa là "hung dữ" hay "dũng cảm". Một thành phố ven bờ sông bên phía Mexico đã sử dụng tên gọi này cho thành phố, (Río Bravo, Tamaulipas).

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Rio Grande từ Handbook of Texas trực tuyến
  2. ^ a ă â Metz, Leon C. “Rio Grande”. The Handbook of Texas Online. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2010. 
  3. ^ a ă Bản mẫu:GNIS
  4. ^ a ă in size.“Rio Grande NASQAN Program”. United States Geological Survey. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2010. 
  5. ^ “Water Bulletin Number 75: Flow of the Rio Grande and Related Data; From Elephant Butte Dam, New Mexico to the Gulf of Mexico”. International Boundary and Water Commission. 2005. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2010. 
  6. ^ Benke, Arthur C.; Colbert E. Cushing (2005). Rivers of North America. Academic Press. tr. 186–192. ISBN 9780120882533. 

Nguồn[sửa | sửa mã nguồn]

  • Paul Horgan, Great River: The Rio Grande in North American History. Volume 1, Indians and Spain. Vol. 2, Mexico and the United States. 2 Vols. in 1, 1038 pages - Wesleyan University Press 1991, 4th Reprint, ISBN 0-8195-6251-3

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]