Xúp

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Súp)
Bước tới: menu, tìm kiếm
Một dĩa xúp khoai tây

Xúp (bắt nguồn từ tiếng Pháp soupe /sup/)[1][2], hay còn gọi là súp[3][4][5][6][7][8], là món ăn lỏng như canh[9] kiểu Âu, được làm bằng nhiều nguyên liệu kết hợp với nhau như thịt, rau, đậu[10][11], trái cây, nước hoặc các chất lỏng khác, có thêm gia vị, thường ăn vào đầu bữa cơm kiểu Âu[12] như một món khai vị[13] hay bữa điểm tâm.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Các loại gia vị sẽ làm xúp đậm đà hơn.

Ra đời vào thế kỷ XVI, Xúp bắt nguồn từ ‘sop’, một món ăn ban đầu chỉ là một loại canh hoặc một món hầm chỉ dùng để nhúng những mẩu bánh mỳ. Sau đó, các nhà hàngPháp bắt dầu đưa xúp vào thực đơn của mình như một món ăn và giá thành của xúp phải chăng, phù hợp với túi tiền của thực khách. Năm 1765, một doanh nhân ở Paris đã mở một nhà hàng chuyên về các loại xúp. Chính điều này đã làm thay đổi tên gọi của ‘sop’ và từ đó người ta gọi món ăn này là xúp (soup) trong các nhà hàng.[14] đây là một món ăn ngon miệng và bổ dương.[15] và là món ăn thường xuất hiện trong phần khai vị của nhiều bữa tiệc vì nó kích thích vị giác và "lôi cuốn" mọi người vào bữa ăn, đặc biệt trong tiết trời lạnh.[16]

Chế biến[sửa | sửa mã nguồn]

Cho các loại rau củ lâu chín vào nấu trước, sau đó là các loại rau nhanh chín hơn. Tránh nấu rau quá nhừ sẽ mất dưỡng chất và kém ngon. Các loại rau củ như cà rốt, khoai tây, su hào cần nấu lâu hơn và có thể xào trước sơ qua với ít dầu hoặc . Rau củ tươi sẽ làm nước xúp có vị ngọt tự nhiên. Có thể cho thêm vào xúp ít sữa béo hoặc kem tươi để xúp có vị ngậy và ngon hơn.[16]

Xúp nóng có thêm đặc trưng bởi sự nóng sốt của thức ăn tạo và nước dùng. Theo truyền thống, người Pháp chia xúp làm 2 nhóm chính: xúp loãng và xúp sệt (đặc), dựa trên thành phần nước dùng và nước canh thịt. Xúp tương tự như các món hầm, và trong một số trường hợp có thể không có một sự phân biệt rõ ràng giữa hai món ăn này. Tuy nhiên, xúp thường có nhiều chất lỏng hơn so với các món hầm. Xúp cũng có tính chất tương tự với canh hay cháo của người châu Á.

Nước dùng dùng để chế biến xúp đặc còn nước canh thịt lại để dùng để nấu món xúp loãng (Gọi là xúp loãng nhưng món ăn này không khác gì những món canh nấu với nước thịt ở Việt Nam). Các nguyên liệu để nấu xúp loãng luôn được thái lớn hoặc để nguyên, đồng thời xúp luôn giữ được độ loãng. Khác với xúp loãng, người Pháp quan tâm nhiều hơn đến xúp đặc bởi loại xúp này rất bổ dưỡng nhờ những nguyên liệu được chọn lọc và xay nhuyễn, khi chế biến xong thì những món xúp có dạng sền sệt nên được gọi là xúp đặc.[14] Xúp đặc được phân loại phụ thuộc vào những nguyên liệu được sử dụng. Ngoài những thành phần chính đặc trưng cho mỗi loại xúp đặc còn có gạo và bột các loại.[14]

Một số loại xúp[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Milton E. Barker, The Phonological Adaptation of French Loanwords in Vietnamese, Mon-Khmer Studies Journal, 1969.
  2. ^ Hoàng Phê, Từ điển chính tả, Nhà xuất bản Đà Nẵng, Trung Tâm từ điển học, 1995. Trang 390.
  3. ^ “Vietnamese phrasebook -anglais-”. Google Books. Truy cập 27 tháng 1 năm 2016. 
  4. ^ “Tuttle Compact Vietnamese Dictionary”. Google Books. Truy cập 27 tháng 1 năm 2016. 
  5. ^ “Vietnamese phrase book”. Google Books. Truy cập 27 tháng 1 năm 2016. 
  6. ^ “Từ điển Anh Việt”. Google Books. Truy cập 27 tháng 1 năm 2016. 
  7. ^ “Tuttle Concise Vietnamese Dictionary”. Google Books. Truy cập 27 tháng 1 năm 2016. 
  8. ^ “Easy Vietnamese”. Google Books. Truy cập 27 tháng 1 năm 2016. 
  9. ^ Phan Canh, Từ điển tiếng Việt, Nhà xuất bản Mũi Cà Mau, 1997, trang 1281.
  10. ^ Từ điển tiếng Việt, Viện Khoa học xã hội Việt Nam-Viện Ngôn ngữ học, Trung tâm từ điển ngôn ngữ, Hà Nội Việt Nam 1992, trang 1139.
  11. ^ Văn Tân, Nguyễn Văn Đạm (chỉnh lý và bổ sung), Từ điển tiếng Việt, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội 1977, trang 888.
  12. ^ GS. Nguyễn Lân, Từ điển từ và ngữ Việt Nam, Nhà xuất bản Tổng hợp Tp.Hồ Chí Minh, 2002, trang 2015.
  13. ^ Hoàng Phê (chủ biên), Từ điển tiếng Việt, Trung tâm từ điển học - Vietlex, NXB Đà Nẵng-Trung tâm từ điển học, 2007.
  14. ^ a ă â Món xúp của Pháp - Tạp chí ẩm thực
  15. ^ New Page 1[liên kết hỏng]
  16. ^ a ă “Bí quyết nấu xúp ngon”. Truy cập 20 tháng 6 năm 2014. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]