Thổ Nhĩ Kỳ chặn Wikipedia năm 2017

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Wikipedia tiếng Thổ Nhĩ Kỳ với thanh kiểm duyệt đè lên bài. Phiên bản logo này đã được sử dụng từ khi có lệnh cấm.
Một biểu đồ số lần xem trang cho Wikipedia Thổ Nhĩ Kỳ từ tháng 2 đến tháng 5 năm 2017 cho thấy một sự sụt giảm lớn khoảng 80% ngay sau khi khối này được áp đặt. Với nội dung của Wikipedia là mở, các trang web thay thế tiếp tục cung cấp thông tin được cung cấp bởi bách khoa toàn thư trực tuyến cho công chúng.

Vào ngày 29 tháng 4 năm 2017, các nhà chức trách Thổ Nhĩ Kỳ chặn quyền truy cập trực tuyến vào tất cả các phiên bản ngôn ngữ của Wikipedia khắp Thổ Nhĩ Kỳ.[1][2] Đạo luật Thổ Nhĩ Kỳ số 5651,[3] do một bài phiên bản Wikipedia tiếng Anh mô tả quốc gia này là một quốc gia tài trợ cho ISISAl-Qaeda, được các tòa án Thổ Nhĩ Kỳ xem như một sự thao túng công khai phương tiện thông tin đại chúng. Mặc dù có nhiều yêu cầu của Cơ quan công nghệ thông tin và truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ, cộng đồng Wikipedia, những người đòi hỏi những tuyên bố đó phải được dẫn nguồn đáng tin cậy, đã từ chối chỉnh sửa bài báo để tuân thủ luật pháp của Thổ Nhĩ Kỳ.

Bối cảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Một số quốc gia đã đổ lỗi cho Thổ Nhĩ Kỳ để tài trợ cho các nhóm phiến loạn Hồi giáo tại Syria, bao gồm liên minh của al-Qaeda tại Syria, Mặt trận của al-Nusra [4][5] Tháng 10 năm 2014, Phó Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden nói rằng Thổ Nhĩ Kỳ, Ảrập Xêút và UAE đã "đổ hàng trăm triệu đô la và hàng chục ngàn tấn vũ khí vào bất cứ ai chống lại Al-Assad."[4]

Việc cấm xảy ra vào ngày 30 tháng 4 năm 2017, hai tuần sau cuộc trưng cầu hiến pháp Thổ Nhĩ Kỳ, được tổ chức vào ngày 16 tháng Tư.

Vào ngày 25 tháng 4, Thổ Nhĩ Kỳ tiến hành một số cuộc không kích trên các cơ sở YPG, YPJ, và PKK ở cả Syria và Iraq (Sinjar). 40 chiến binh, bao gồm 5 lính Peshmerga, đã thiệt mạng tại Sinjar Mountains của Iraq, và hơn 20 máy bay chiến đấu YPG và YPJ đã thiệt mạng trên núi Karakoc của Syria.[6] Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) đe doạ rút khỏi hoạt động đang diễn ra để bắt giữ Raqqa nếu Hoa Kỳ không có biện pháp để ngăn chặn cuộc không kích của Thổ Nhĩ Kỳ chống lại nhóm.[7] Đáp lại, Hoa Kỳ bắt đầu tuần tra biên giới cùng với quân đội SDF để bắt buộc ngừng bắn giữa hai đồng minh của mình.[8][9]

Vào ngày 26 tháng 4, tiếp tục cuộc thanh trừng của Thổ Nhĩ Kỳ năm 2016-17, 1.009 cảnh sát đã bị bắt giam dựa trên cáo buộc liên quan mật thiết với mạng lưới Gülenist trong lực lượng Cảnh sát Thổ Nhĩ Kỳ.[10] 9.100 sĩ quan đã bị đình chỉ.[11][12] Ngày 29 tháng 4, đã có thêm 3.974 công chức được miễn nhiệm. Các kênh truyền thông và phóng viên đã được nhắm mục tiêu nhiều; 190 tổ chức tin tức đã bị cấm và ít nhất 120 nhà báo đã bị bắt giam. [13] Cùng với lệnh cấm của Wikipedia và các chương trình hẹn hò trên truyền hình, The New York Times miêu tả hành động như là "một cuộc đàn áp chống lại sự bất đồng quan điểm và tự do ngôn luận." [13]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Wikipedia blocked in Turkey”. Turkey Blocks. Ngày 29 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2017. 
  2. ^ “Turkish authorities block Wikipedia without giving reason”. BBC News (bằng tiếng en-GB). Ngày 29 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2017. 
  3. ^ “İNTERNET ORTAMINDA YAPILAN YAYINLARIN DÜZENLENMESİ VE BU YAYINLAR YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARLA MÜCADELE EDİLMESİ HAKKINDA KANUN” [Turkish law based ban of Wikipedia] (PDF). mevzuat.gov.tr (bằng tiếng Turkish). Truy cập ngày 2 tháng 8 năm 2017. 
  4. ^ a ă “Gulf allies and 'Army of Conquest'. Al-Ahram Weekly. Ngày 28 tháng 5 năm 2015. 
  5. ^ Kim Sengupta (ngày 12 tháng 5 năm 2015). “Turkey and Saudi Arabia alarm the West by backing Islamist extremists the Americans had bombed in Syria”. The Independent. 
  6. ^ “Turkey may hit YPG in Syria "all of a sudden": President Erdoğan”. Hürriyet Daily News. Ngày 30 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 8 tháng 5 năm 2017. 
  7. ^ “YPG threatens to withdraw from Raqqa ops amid Turkish attacks”. NRT TV. Ngày 28 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 28 tháng 4 năm 2017. 
  8. ^ Bilginsoy, Zeynep1; Deeb, Sarah El (ngày 29 tháng 4 năm 2017). “Turkey, U.S. move armored vehicles onto either side of Syrian border”. CP24 (bằng tiếng en-CA). Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2017. 
  9. ^ “Turkey attacks Rojava to impede anti-ISIS operations in Raqqa: Western SDF volunteer - ARA News”. ARA News (bằng tiếng en-US). Ngày 30 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 30 tháng 4 năm 2017. 
  10. ^ Kingsley, Patrick (ngày 26 tháng 4 năm 2017). “Over 1,000 People Are Detained in Raids in Turkey”. The New York Times. ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2017. 
  11. ^ “Purges en Turquie: plus de 9 000 policiers suspendus”. Le Monde (bằng tiếng Pháp). Ngày 26 tháng 4 năm 2017. ISSN 1950-6244. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2017. 
  12. ^ “Turkey fires 3,900 in second post-referendum purge”. Reuters. Ngày 29 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 29 tháng 4 năm 2017. 
  13. ^ Kingsley, Patrick (ngày 30 tháng 4 năm 2017). “Turkey Purges 4,000 More Officials, and Blocks Wikipedia”. The New York Times. ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 30 tháng 4 năm 2017.