Tiếng Romansh

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tiếng Romansh
Rumantsch, Rumàntsch,
Romauntsch, Romontsch
Phát âm [rʊˈmantʃ], [ʁoˈmɔntʃ], [rʊˈmɛntʃ], [rʊˈmaʊ̯ntʃ], [rʊˈmœntʃ]
Sử dụng tại Thụy Sĩ
Khu vực Grisons (Graubünden)
Tổng số người nói 36.600 (thành thạo)
60.000 (nói thường xuyên) (2000)[1]
Dân tộc Người Romansh
Ngữ hệ Hệ ngôn ngữ Ấn-Âu
Dạng chuẩn
Putèr
Sutsilva
Surmeira
Surselva
Vallader
Phương ngữ
Hệ chữ viết Latinh
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại  Thụy Sĩ
Mã ngôn ngữ
ISO 639-1 rm
ISO 639-2 roh
ISO 639-3 roh
Glottolog roma1326
English-language version of Linguistic map of Switzerland.png
Vùng nói tiếng Romansh ở Thụy Sĩ (lục đậm)

Tiếng Romansh (cũng được gọi là Romansch, Rumantsch, hay Romanche; tiếng Romansh: , rumàntsch, or ) là một ngôn ngữ Rôman được nói chủ yếu tại đông nam bang Graubünden của Thụy Sĩ, nơi nó, cùng với tiếng Đức và tiếng Ý, là ngôn ngữ giảng dạy tại trường học. Tiếng Romansh cũng được công nhận là một ngôn ngữ quốc gia của Thụy Điển từ năm 1938, và là ngôn ngữ chính thức, cùng với tiếng Đức, tiếng Pháptiếng Ý từ năm 1996. Nó thường được xếp chung với tiếng Ladintiếng Friuli thành nhóm ngôn ngữ Rhaetia-Rôman.

Tiếng Romansh là một hậu thân của tiếng Latinh bình dân, từng hiện diện tại Đế quốc La Mã, mà vào khoảng thế kỷ thứ 5 đã thay thế các ngôn ngữ Celttiếng Raethia được nói trước đó trong vùng. Tiếng Romansh được ảnh hưởng nặng bởi tiếng Đức về mặt từ vựng và hình thái.

Theo thống kê năm 2000, 35.095 người (trong đó 27.038 sống tại Graubünden) xem tiếng Romansh là ngôn ngữ mà mình "nói tốt nhất", và 61.815 "thường xuyên nói" ngôn ngữ này.[2] Năm 2010, Thụy Sĩ chuyển sang cách khảo sát hàng năm dựa trên sự kết hợp số liệu của các khu tự quản và một số thống kê.[3] Theo khảo sát này, số người trên 15 tuổi báo cáo rằng tiếng Romansh là ngôn ngữ chính là 36.622 năm 2012.[4] Với số người nói chỉ chiếm 0,9% dân số, tiếng Romansh là ngôn ngữ ít phổ biến nhất trong số các ngôn ngữ quốc gia của Thụy Sĩ và, về tổng thể, là ngôn ngữ phổ biến thứ mười một.[5]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Die aktuelle Lage des Romanischen, Kommentar zu den Volkszählungsresultaten. (PDF) . Retrieved on 2012-02-28.
  2. ^ “Linguistic geography”. Lia Rumantscha. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 12 năm 2007. 
  3. ^ Swiss Federal Statistical Office - Die neue Volkszählung - Das System (tiếng Đức) (tiếng Pháp) accessed 14 August 2014
  4. ^ “Population résidante permanente âgée de 15 ans ou plus, selon la langue principale”. Federal Statistical Office (Switzerland). Truy cập ngày 17 tháng 11 năm 2014. 
  5. ^ Gross 2004. p. 35

Liên kết[sửa | sửa mã nguồn]

Bản mẫu:Wiktionarycat