Tiếng Sardegna

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Tiếng Sardinia)
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tiếng Sardegna
Sardu, Limba / Lingua Sarda
Sử dụng tại Ý
Khu vực Sardegna
Tổng số người nói ~1 triệu (1993–2007)
Phân loại Hệ ngôn ngữ Ấn-Âu
Địa vị chính thức
Quy định bởi Limba Sarda Comuna code
Mã ngôn ngữ
ISO 639-1 sc
ISO 639-2 srd
ISO 639-3 cả hai:
sro – Phương ngữ Campidano
src – Phương ngữ Logudoro
Glottolog sard1257
Idioma sardo.png
Sardinia Language Map.png
Các ngôn ngữ và phương ngữ tại Sardegna. Tiếng Sardegna màu vàng (phương ngữ Logudoro) và cam (phương ngữ Campidano).

Tiếng Sardegna (sardu, limba sarda, lingua sarda) hay tiếng Sardngôn ngữ bản địa chính được nói trên đảo Sardegna (Ý), đây là một ngôn ngữ Rôman. Trong tất cả ngôn ngữ Rôman, nó được xem là gần gũi nhất với tiếng Latinh.[1] Tuy nhiên, tiếng Sardegna cũng tiếp nhận ảnh hưởng từ ngôn ngữ Tiền Latinh (Cổ Sardegna, còn gọi là Nuraghe, và Carthaginia),[2] và từ tiếng Catalunya, tiếng Tây Ban Nhatiếng Ý, bởi vị thế chính trị hiện tại và quá khứ của nó.

Tiếng Sardegna có hai phương ngữ, mỗi phương ngữ có nền văn học riêng:[3][4] Campidano (tại nửa nam hòn đảo) và Logudoro (tại nửa bắc). Có một số cố gắng để phổ biến hệ thống chữ viết chuẩn cho tiếng Sardegna bằng cách kết hợp hai phương ngữ lại, như LSU (Limba Sarda Unificada, "Tiếng Sardegna Thống nhất") và LSC (Limba Sarda Comuna, "Tiếng Sardegna Chung"),[5] nhưng chúng không được người nói biến đến rộng rãi.[6][7]

Năm 1997, tiếng Sardegna đã được công nhận theo luật khu vực, và từ năm 1999, tiếng Sardegna trở thành một trong mười hai "ngôn ngữ thiểu số lịch sử" của Ý và được bảo vệ theo Luật 482.[8] Tuy nhiên, UNESCO cho rằng cả hai phương ngữ tiếng Sardegna đều "chắc chắn bị đe dọa";[9] tuy 68,4% dân số đảo có khả năng nói tiếng Sardegna tốt.[10] Tiếng Ý đang dần thay thế nó ở nhiều trường hợp, và ước tính số trẻ em biết ngôn ngữ này chỉ còn 13%.[11][12]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Henriette Walter, L'Aventure des langues en Occident, Le Livre de poche, Paris, 1994, p. 174.
  2. ^ Mele, Antonio. Termini prelatini della lingua sarda tuttora vivi nell'uso. Edizioni Ilienses, Olzai
  3. ^ “Sardegna Cultura – Lingua sarda – Il sardo”. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2015. 
  4. ^ “Sardegna Cultura – Lingua sarda – Letteratura”. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2015. 
  5. ^ “Sardegna Cultura – Lingua sarda – Limba sarda comuna”. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2015. 
  6. ^ Oppo, Anna. Le lingue dei sardi, p. 89
  7. ^ La standardizzazione del sardo, oppure: Quante lingue standard per il sardo? E quali? - Matthea Wilsch, Universität Stuttgart, Institut für Linguistik/Romanistik
  8. ^ “Legge 482”. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2015. 
  9. ^ "Atlas of the World's Languages in Danger", UNESCO
  10. ^ Oppo, Anna. Le lingue dei sardi, p. 7
  11. ^ “La situazione sociolinguistica della Sardegna settentrionale di Mauro Maxia”. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2015. 
  12. ^ “Sardinian language use survey, 1995”. Euromosaic.  To access the data, click on List by languages, Sardinian, then scroll to "Sardinian language use survey".