Tiếng Tigrinya

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Tigrinya
ትግርኛ
tigriññā
Phát âm [tɨɡrɨɲa]
Sử dụng tại Eritrea, Ethiopia
Khu vực Eritrea, vùng Tigray
Tổng số người nói 6,9 triệu (thống kê 2006 – 2007)
Phân loại Phi-Á
Hệ chữ viết Chữ Ge'ez
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại
Eritrea, Ethiopia
Mã ngôn ngữ
ISO 639-1 ti
ISO 639-2 tir
ISO 639-3 tir
Glottolog tigr1271[1]

Tiếng Tigrinya (cũng được ghi là Tigrigna; ትግርኛ: təgrəñña, IPA: [tɨgrɨɲːa] ()) là một ngôn ngữ Phi-Á thuộc ngữ tộc Semit. Đây là một ngôn ngữ vùng Sừng châu Phi, có mặt ở Eritrea và bắc Ethiopia, với chừng 6.915.000 người nói. Số người nói tiếng Tigrinya ở Ethiopia (gọi là người Tigray; Tigrawot; dạng giống cái Tigrāweyti, dạng giống đực Tigraway, số nhiều Tegaru) là chừng 4.320.000 người, tập trung ở vùng Tigray. Số người nói tiếng Tigrinya ở Eritrea (người Tigrinya) là khoảng 2.540.000 người, tụ về miền trung và nam đất người. Ngoài những vùng này, tiếng Tigrinya còn được người di cư mang đến nhiều nơi.[2]

Không nên nhầm lẫn tiếng Tigrinya với tiếng Tigre lân cận tại vùng đất thấp của Eritrea.

Lịch sử và văn học[sửa | sửa mã nguồn]

Tiếng Tigrinya khác đáng kể với tiếng Ge'ez, ngôn ngữ văn học Ethiopia cổ, ở sự hiện diện của phrasal verb và một cấu trúc câu trong đó động từ chính nằm ở cuối mệnh đề thay vì ở đầu. Ảnh hưởng của tiếng Ge'ez trong văn học Tigrinya là điều dễ thấy, nhất là ở những từ ngữ liên quan đến hoạt động tôn giáo, chủ yếu là Kitô giáo.[3] Tiếng Ge'ez, do địa vị của nó trong văn hóa Ethiopia, đóng vai trò ngôn ngữ văn học cho tới thời cận đại.[4]

Ghi chép cổ nhất về tiếng Tigrinya viết là một văn bản luật địa phương tìm thấy ở huyện Logosarda, vùng Nam, Eritrea có niên đại từ thế kỷ XIII vào thời triều Zagwe.[5]

Tiếng Tigrinya, cùng với tiếng Ả Rập, là ngôn ngữ chính thức của Eritrea.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert và đồng nghiệp biên tập (2013). “Tigrigna”. Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. 
  2. ^ “Tigrigna”. Ethnologue. Truy cập ngày 27 tháng 11 năm 2016. 
  3. ^ The Bible in Tigrigna, United Bible society, 1997
  4. ^ Edward Ullendorff, The Ethiopians, Oxford University Press 1960
  5. ^ “UCLA Language Materials Project Language Profiles Page: Tigrinya”. UCLA. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2006.