Tiếng Tigrinya
| Tigrinya | |
|---|---|
| Bản mẫu:Script/Ethiopic tigriññā | |
| Phát âm | [tɨɡrɨɲa] |
| Sử dụng tại | Eritrea, Ethiopia |
| Khu vực | Eritrea, vùng Tigray |
| Tổng số người nói | 6,9 triệu (thống kê 2006 – 2007) |
| Phân loại | Phi-Á
|
| Hệ chữ viết | Chữ Ge'ez |
| Địa vị chính thức | |
Ngôn ngữ chính thức tại | Eritrea, Ethiopia |
| Mã ngôn ngữ | |
| ISO 639-1 | ti |
| ISO 639-2 | tir |
| ISO 639-3 | tir |
| Glottolog | tigr1271[1] |
Tiếng Tigrinya (cũng được ghi là Tigrigna; ትግርኛ: təgrəñña, IPA: [tɨgrɨɲːa] ⓘ) là một ngôn ngữ Phi-Á thuộc ngữ tộc Semit. Đây là một ngôn ngữ vùng Sừng châu Phi, có mặt ở Eritrea và bắc Ethiopia, với chừng 6.915.000 người nói. Số người nói tiếng Tigrinya ở Ethiopia (gọi là người Tigray; Tigrawot; dạng giống cái Tigrāweyti, dạng giống đực Tigraway, số nhiều Tegaru) là chừng 4.320.000 người, tập trung ở vùng Tigray. Số người nói tiếng Tigrinya ở Eritrea (người Tigrinya) là khoảng 2.540.000 người, tụ về miền trung và nam. Ngoài những vùng này, tiếng Tigrinya còn được người di cư mang đến nhiều nơi.[2]
Không nên nhầm lẫn tiếng Tigrinya với tiếng Tigre lân cận tại vùng đất thấp của Eritrea.
Lịch sử và văn học
[sửa | sửa mã nguồn]Tiếng Tigrinya khác đáng kể với tiếng Ge'ez, ngôn ngữ văn học Ethiopia cổ, ở sự hiện diện của phrasal verb và một cấu trúc câu trong đó động từ chính nằm ở cuối mệnh đề thay vì ở đầu. Ảnh hưởng của tiếng Ge'ez trong văn học Tigrinya là điều dễ thấy, nhất là ở những từ ngữ liên quan đến hoạt động tôn giáo, chủ yếu là Kitô giáo.[3] Tiếng Ge'ez, do địa vị của nó trong văn hóa Ethiopia, đóng vai trò ngôn ngữ văn học cho tới thời cận đại.[4]
Ghi chép cổ nhất về tiếng Tigrinya viết là một văn bản luật địa phương tìm thấy ở huyện Logosarda, vùng Nam, Eritrea có niên đại từ thế kỷ XIII vào thời triều Zagwe.[5]
Tiếng Tigrinya, cùng với tiếng Ả Rập, là ngôn ngữ chính thức của Eritrea.
Tham khảo
[sửa | sửa mã nguồn]- ↑ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, biên tập (2013). "Tigrigna". Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
- ↑ "Tigrigna". Ethnologue. Truy cập ngày 27 tháng 11 năm 2016.
- ↑ The Bible in Tigrigna, United Bible society, 1997
- ↑ Edward Ullendorff, The Ethiopians, Oxford University Press 1960
- ↑ "UCLA Language Materials Project Language Profiles Page: Tigrinya". UCLA. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 3 năm 2007. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2006.