Trác Văn Quân

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Trác Văn Quân

Trác Văn Quân (chữ Hán: 卓文君), còn có tên Văn Hậu (文後), là một tài nữ nổi danh thời Tây Hán, thê tử của Tư Mã Tương Như.

Nổi tiếng qua điển tích Phụng cầu hoàng với Tư Mã Tương Như, Văn Quân cùng Tiết Đào, Hoa Nhị phu nhânHoàng Nga được xưng là Thục trung Tứ đại tài nữ (蜀中四大才女).

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Tổ tiên Trác thị nguyên quán ở Hàm Đan, chuyên làm đun đúc vũ khí. Sau khi Tần Thủy Hoàng thống nhất Trung Hoa, cưỡng bách phú hộ nước Triệu phải di dời đến vùng Tứ Xuyên, Lâm Cùng. Trác Văn Quân là con gái của Trác Vương Tôn (卓王孫), tư sắc diễm lệ lạ thường, biết chơi đàn cầm và biết làm thơ, nổi tiếng có tài ứng đối.

Năm 16 tuổi, Văn Quân được gả đi lấy chồng (không rõ tên họ), nhưng năm sau thì chồng chết, nàng được đưa về nhà mẹ đẻ. Một hôm, Tư Mã Tương Như đến nhà Trác Vương Tôn dự yến tiệc, nghe Văn Quân là góa phụ, đàn một khúc Phụng cầu hoàng (鳳求凰). Văn Quân nghe thấy, đem lòng si mê, bèn lén cùng Tương Như đến Thành Đô.

Sau khi đến Thành Đô, 2 vợ chồng sống cảnh bần hàn không chịu được, bèn đến Lâm Cùng mở một quán rượu buôn bán, nhưng không khá hơn. Về sau, Trác Vương Tôn biết chuyện, mới ra tay giúp đỡ, cuộc sống 2 vợ chồng mới khá hơn. Tương truyền, 2 người sinh ra một đứa con gái, được hoàng hậu ban tên Nguyên Xuân (元春).

Bạch đầu ngâm[sửa | sửa mã nguồn]

Tương truyền, Tư Mã Tương Như sau khi làm bài Trường Môn phú (长门赋) nói lên nỗi lòng Trần A Kiều, giúp Hoàng hậu lấy lại được sủng ái của Hán Vũ Đế, thì chàng cũng trở thành người trong mộng của bao nhiêu tiểu thư mệnh phụ chốn kinh thành, chàng quên mất Trác Văn Quân tài hoa đa tình đang mỏi mắt chờ chàng ở chốn Thành Đô. Rồi một hôm, nàng đang ngồi tựa cửa, chợt có người dâng đến một phong thư của chàng, mở bức lụa trắng tinh mà lòng những xốn xang. Nào ngờ trên mảnh lụa chỉ vỏn vẹn vài chữ "Một hai ba bốn năm sáu bảy tám chín mười trăm ngàn vạn". Thưa thớt như bước chân người trở về, lạt lẽo như lòng kẻ phụ phàng. Người đưa thư còn bảo chàng dặn lấy hồi âm ngay.

Tâm cuồng ý loạn, vừa hận vừa đau nàng cầm bút đề luôn một mạch.

白頭吟
...
皚如山上雪,
皎若雲間月。
聞君有兩意,
故來相決絕。
今日斗酒會,
明旦溝水頭。
躞蹀御溝上,
溝水東西流。
淒淒復淒淒,
嫁娶不須啼。
願得一心人,
白頭不相離。
竹竿何嫋嫋,
魚尾何簁簁。
男兒重意氣,
何用錢刀為。
Bạch đầu ngâm
...
Ngai như sơn thượng tuyết,
Kiểu nhược vân gian nguyệt.
Văn quân hữu lưỡng ý,
Cố lai tương quyết tuyệt.
Kim nhật đấu tửu hội,
Minh đán câu thuỷ đầu.
Tiệp điệp ngự câu thượng,
Câu thuỷ đông tây lưu.
Thê thê phục thê thê,
Giá thú bất tu đề.
Nguyện đắc nhất tâm nhân,
Bạch đầu bất tương ly.
Trúc can hà niệu niệu,
Ngư vĩ hà si si.
Nam nhi trọng ý khí,
Hà dụng tiền đao vi.
Khúc ngâm đầu bạc
...
Trắng như tuyết trên núi,
Sáng như trăng ở trong mây.
Nghe lòng chàng có hai ý,
Nên thiếp quyết cắt đứt.
Ngày hôm nay nâng chén sum vầy,
Sớm mai đã đưa tiễn nhau ở bên sông.
Đi lững thững trên dòng nước,
Nước cứ chảy xuôi mãi từ đông về tây (mà không quay về).
Buồn rầu lại cứ buồn rầu,
Lấy nhau rồi những tưởng không nên than vãn.
Mong có được người một lòng không thay đổi,
Đến khi đầu bạc chẳng xa nhau.
Cần câu trúc dáng thon thon khẽ động,
Đuôi cá vẻ cong cong.
Nam nhi coi trọng ý chí,
Sao lại vì tiền bạc (mà thay lòng)!

Tư Mã Tương Như nhận thư giật mình, chiều hôm ấy xe ngựa cao quý nhằm hướng Thành Đô mà trở về. Thành ngữ Nguyện đắc nhất tâm nhân, Bạch đầu bất tương li (愿得一心人,白头不相离) nổi tiếng về tấm chân tình trong văn thi là vốn từ bài thơ này của nàng.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Hán thư - Tư mã Tương Như liệt truyện