Tuyên ngôn Praha

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Người ký đầu tiên Václav Havel
Người ký đầu tiên Joachim Gauck
Người ký đầu tiên Vytautas Landsbergis
Người ký đầu tiên Tunne Kelam
Người ký đầu tiên Jiří Stránský

Tuyên ngôn Praha tên đầy đủ là Tuyên ngôn Prague về Lương tâm Âu Châu và chủ nghĩa Cộng sản ([Prague Declaration on European Conscience and Communism] lỗi: {{lang-xx}}: văn bản có thẻ đánh dấu in xiên (trợ giúp)) là một tuyên ngôn được khởi xướng bởi chính phủ Cộng hòa Séc"[1][2], đã được nhiều chính trị gia nổi tiếng Âu Châu, những tù nhân chính trị cũ, và các sử gia ký vào ngày 3 tháng 6 năm 2008. Trong số những người ký có Václav HavelJoachim Gauck. Tuyên ngôn đòi hỏi, ngoài những vấn đề khác, lên án tội ác Cộng sản và kêu gọi lấy ngày 23 tháng 8 Ngày Âu Châu tưởng niệm các nạn nhân của chủ nghĩa Stalin và chủ nghĩa Quốc xã. Ngày tưởng niệm đã được nghị viện Âu Châu vào ngày 2 tháng 4 năm 2009 ủng hộ.[3]

Hội nghị[sửa | sửa mã nguồn]

Tuyên ngôn này là kết quả của hội nghị "Lương tâm Âu Châu và chủ nghĩa Cộng sản", một hội nghị quốc tế mà đã được thực hiện tại thượng nghị viện Cộng hòa Séc từ ngày 2 tới 3 tháng 6 năm 2008, được mời bởi Ủy ban về Giáo dục, Khoa học, Văn hóa, Nhân quyền và kiến nghị (Cộng hòa Séc), dưới sự đỡ đầu của Alexandr Vondra, phó thủ tướng Cộng hòa Séc về quan hệ Âu Châu, và được tổ chức bởi Jana Hybášková đại biểu nghị viện châu Âu (EP) và nghị sĩ Martin Mejstřík cùng làm việc với Văn phòng chính phủ Cộng hòa Séc, Viện nghiên cứu về các chế độ toàn trị và Quỹ Robert Schuman của đảng Nhân dân Âu Châu (một khối trong EP).

Hội nghị "Lương tâm Âu Châu và chủ nghĩa Cộng sản" đã nhận được thư ủng hộ từ tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy (Pháp), cựu thủ tướng Anh Margaret Thatcher, Bộ trưởng Canada Jason Kenney và cựu cố vấn anh ninh Quốc gia Hoa Kỳ Zbigniew Brzezinski.[4]

Bản tuyên ngôn[sửa | sửa mã nguồn]

Trước bản tuyên ngôn đã có những Tường trình công cộng về tội ác của các chế độ toàn trị. Tuyên ngôn là một phần của quá trình rộng hơn tại cấp bực Âu Châu và quốc tế, mục đích là để đạt được những mục tiêu tương tự mà đã được nêu ra trong tuyên ngôn.[1][5][6]

Trọng tâm của tuyên ngôn là lời kêu gọi cho "một thông hiểu chung ở Âu Châu là cả chế độ Đức Quốc xã lẫn Cộng sản toàn trị [...] nên được xem là những tai họa chính, mà đã hủy hoại thế kỷ 20." Tuyên ngôn đã nhận được sự ủng hộ từ Nghị viện châu Âu, nhất là trong nghị quyết 2009 về lương tâm Âu Châu và chủ nghĩa toàn trị, từ các bộ phận khác của Liên minh châu Âu, từ các chính phủ của nhiều nước Âu Châu mà bị ảnh hưởng bởi sự cai trị của chế độ cộng sản toàn trị và sự chiếm đóng của Liên Xô, và từ Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu.

Người ký[sửa | sửa mã nguồn]

Những người ký đầu tiên bao gồm:

Bản tuyên ngôn sau đó cũng được ký bởi khoảng 50 đại biểu nghị viện châu Âu và các chính trị gia khác khắp thế giới,[7] bao gồm Els de Groen, Ģirts Valdis Kristovskis, György Schöpflin, Gisela Kallenbach, Eugenijus Gentvilas, Michael Gahler, Zuzana Roithová, Inese Vaidere, Hans-Josef Fell, Nikolay Mladenov, József Szájer, Peter Stastny, Ari Vatanen, Wojciech Roszkowski, László Tőkés, Charlotte Cederschiöld, László Surján, và Milan Zver.[8]

Bản tuyên ngôn cũng được ký bởi Lee Edwards (Giám đốc Quỹ tưởng niệm nạn nhân Cộng sản), Asparoukh Panov (phó chủ tịch Liberal International), thi sĩ và nhà tranh đấu nhân quyền Natalya Gorbanevskaya, triết gia André Glucksmann, nhà bất đồng chính kiến Nam Tư Ljubo Sirc.[8]

Hiệu quả[sửa | sửa mã nguồn]

Sau việc tuyên bố, một số phát triển chính trị đã xảy ra liên quan đến các vấn đề được đề cập tới trong Tuyên ngôn Praha.[1] Những phát triển này được nhóm Hòa giải lịch sử Âu Châu, một nhóm bao gồm các đảng trong Nghị viện Âu Châu, mà chủ tịch là Sandra Kalniete, gọi là "quá trình Prague" [6] [9]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â Charles Recknagel (ngày 13 tháng 10 năm 2011). “How Much Do Western Europeans Know About Communist Crimes?”. Radio Free Europe/Radio Liberty. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 2 năm 2012. Truy cập ngày 2 tháng 2 năm 2012. 
  2. ^ “Prague Declaration on European Conscience and Communism”. Victims of Communism Memorial Foundation. Ngày 3 tháng 6 năm 2008. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2012. 
  3. ^ Entschließung des Europäischen Parlaments vom 2. April 2009 zum Gewissen Europas und zum Totalitarismus
  4. ^ “Prague Declaration on European Conscience and Communism – Press Release”. Victims of Communism Memorial Foundation. Ngày 9 tháng 6 năm 2008. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 5 năm 2011. Truy cập ngày 10 tháng 5 năm 2011. 
  5. ^ “Meeting of the Reconciliation of European Histories Group”. Reconciliation of European Histories Group. Truy cập ngày 17 tháng 5 năm 2011. 
  6. ^ a ă Wulf, Meike (2011). “Politics of History in Estonia: Changing Memory Regimes 1987–2009”. Trong Neamtu, Mihail. History of Communism in Europe 1. Bucharest: Zeta Books. tr. 243–265. 
  7. ^ “Parliament backs totalitarian 'remembrance day'. EurActiv. Ngày 3 tháng 4 năm 2009. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 5 năm 2011. Truy cập ngày 10 tháng 5 năm 2011. 
  8. ^ a ă “Prague Declaration: Selected signatories”. Institute for Information on the Crimes of Communism. Truy cập ngày 10 tháng 5 năm 2011. 
  9. ^ “Meeting of the Reconciliation of European Histories Group”. Reconciliation of European Histories Group. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2011.