Bước tới nội dung

R-77

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(Đổi hướng từ Vympel R-77)
R-77/RVV-AE
AA-12 Adder
LoạiTên lửa không đối không tầm trung dẫn đường bằng radar chủ động
Lược sử hoạt động
Phục vụ1994 (R-77)
Lược sử chế tạo
Nhà sản xuấtMolnija OKB, Artem, Vympel
Thông số
Khối lượng175 kg (R-77), 190 kg (R-77-1)
Chiều dài3,6 m (R-77), 3,71 m (R-77-1)
Đường kính200 mm
Đầu nổ22,5 kg nổ mảnh (R-77)
Cơ cấu nổNgòi nổ cận đích laser
Động cơRocket nhiên liệu rắn (R-77); ramjet hút khí (R-77-PD).
Sải cánh700 mm
Tầm hoạt động
  • R-77, RVV-AE: 80 kilômét (50 mi)[1][2]
  • R-77-1, RVV-SD: 110 kilômét (68 mi)[3]

[4]

  • R-77M: 193 kilômét (120 mi)
Độ cao bay5–25 km (16.000–82.000 ft)
Tốc độMach 4,[5] Mach 5 với K-77PD (RVV-AE-PD)[6]
Hệ thống chỉ đạoPha dẫn đường trung gian: Dẫn đường quán tính, có cập nhật giữa quãng qua SARH và liên kết dữ liệu. Giai đoạn cuối : Đầu dò radar chủ động/ Đầu dò hồng ngoại (R-77T)/Đầu dò chống bức xạ (R-77P).
Nền phóngMiG-21UPG, MiG-29, MiG-31BM, Su-27, Sukhoi Su-30, Sukhoi Su-34, Sukhoi Su-35, Sukhoi Su-57, J-11, Sukhoi Su-47, Mikoyan Project 1.44

R-77 (RVV-AE) (tên ký hiệu của NATO: AA-12 Adder) là một tên lửa không đối không tầm trung, dẫn đường bằng radar chủ động. R-77 tương đương với tên lửa AIM-120 AMRAAM của Mỹ.[7]

Quá trình phát triển R-77 bị kéo dài nghiêm trọng. Chương trình được khởi động từ thập niên 1980 nhưng chưa hoàn tất trước khi Liên Xô tan rã. Trong nhiều năm, chỉ có mẫu RVV-AE được sản xuất cho khách hàng xuất khẩu.[8] Sản xuất tiếp tục gián đoạn khi chiến tranh Nga–Ukraine dẫn tới lệnh cấm vận vũ khí của Ukraine đối với Nga, làm đứt gãy chuỗi cung ứng. Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga cuối cùng đưa R-77-1 (AA-12B) vào trang bị năm 2015.[8][9] Sau đó, loại tên lửa này được Su-35S mang theo trong tuần tra không chiến tại Syria. Mẫu xuất khẩu của R-77-1 có tên RVV-SD.[8][4]

Phát triển

[sửa | sửa mã nguồn]

R-77 được bắt đầu phát triển vào năm 1982, và bay lần đầu tiên vào năm 1984. Nó bắt đầu trang bị cho quân đội với số lượng nhỏ do sản xuất chậm, điều này chỉ chấm dứt khi Vympel được trao cho công việc chế tạo vào năm 1993.

Tên lửa có nét đặc trưng là 4 cánh giữ thăng bằng ở chính giữa và ở phía đuôi (giống như trên OTR-23 Oka). Phiên bản đầu của tên lửa có tầm bay hạn chế là 90 km (55 mi). Trên các báo cáo giới thiệu thì tên lửa được dẫn đường bằng quán tính với những thông tin cập nhật từ máy bay phóng tên lửa. Như tên lửa khác, khi cách mục tiêu khoảng 20 km thì nó sẽ được radar tích cực ở đầu tên lửa dẫn đường. Một sản phẩm cải tiến của R-77 đang được thực hiện, có tên mã là R-77M1, và sẽ có bộ phận động cơ đẩy giống máy bay phản lực. Hệ thống tên lửa hạng nặng này sẽ có một tầm bay lớn, nó được sử dụng trong tiêu diệt các mục tiêu ngoài tầm nhìn (BVR) và chắc chắn sẽ được trang bị cho máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm của Nga sắp tới.

R-77 cũng đang phát triển để phù hợp với những sự phát triển từ nước ngoài. RVV-AE-PD (thường được quy cho R-77M) đang phát triển và có 4 cánh được thay thế với động cơ phản lực tĩnh. Ngoài một lập trình quỹ đạo mới, người ta hy vọng có tầm bắn hơn 120 km.

Ngày nay, R-77 có thể sử dụng trên nhiều loại máy bay của Không quân Nga vì nhiều loại cũng mới được nâng cấp. Tương tự như PLAAF (Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc), họ có giấy phép sản xuất Su-27. Loại Sukhoi Su-30MKK mới có một radar N001 với kênh số hóa rẽ nhánh hợp nhất cho phép nó sử dụng R-77. Máy bay mới của Nga như MiG-29S (radar N019M) hay Su-35 (radar N035 Irbis-E) không bị hạn chế về điểm này.

Sử dụng linh kiện nước ngoài

[sửa | sửa mã nguồn]

Agat - công ty sản xuất radar bán chủ động 9B-1101K lắp trên tên lửa R-27R/ER, radar chủ động 9B-1103K trang bị cho R-27EA và radar chủ động 9B-1348E sử dụng trên R-77, đã công khai việc mua chip xử lý tín hiệu kỹ thuật số TMS-320 của Texas Instruments (Mỹ) để gắn cho radar chủ động 9B-1103K.[10]

Mô tả thiết kế

[sửa | sửa mã nguồn]
Đầu dò tên lửa Vympel R-77 tại triển lãm hàng không MAKS Airshow năm 2009

Trong khoảng 40 năm đầu, khí động học của R-77 kết hợp cánh chữ thập nhỏ với cánh lưới làm bề mặt điều khiển đuôi (thiết kế tương tự dùng trên OTR-23 Oka, và Không quân Hoa Kỳ cũng dùng trên MOAB).Hiện tượng tách dòng ở góc tấn lớn giúp tăng khả năng đổi hướng, cho tốc độ quay tối đa tới 150°/giây. Nhược điểm là cánh lưới làm tăng lực cản và tiết diện phản xạ radar (RCS). Vì vậy, các biến thể cập nhật như izdeliye 180 (dành cho Su-57) chuyển sang dùng cánh đuôi kiểu truyền thống.[1]

Tên lửa dùng đầu tự dẫn radar chủ động kiểu Doppler–monopulse đa chức năng do OAO Agat phát triển.[11] Radar có hai chế độ, ở cự ly ngắn phóng ở chế độ chủ động “bắn-quên” (fire-and-forget). Ở cự ly xa, tên lửa bay theo dẫn quán tính với cập nhật qua liên kết dữ liệu từ radar máy bay mang (vị trí không gian, quá tải mục tiêu). Khi vào trong ~20 km (12 mi), tên lửa chuyển sang tự dẫn radar chủ động. Radar của máy bay mang vẫn duy trì nghiệm bám tính toán để tái bắt bám nếu mục tiêu phá khóa.[cần dẫn nguồn]

Các biến thể

[sửa | sửa mã nguồn]
Các biến thể R-77:
R-77 (RVV-AE),
R-77PD (RVV-PD),
RVV-ZRK,
R-77M (izdeliye 180),
K-77ME (izdeliyе 180-BD)

Các biến thể sản xuất

[sửa | sửa mã nguồn]
  • R-77 (izdeliye 170) – Mẫu tiêu chuẩn, sản xuất thời Liên Xô.
  • RVV-AE (izdeliye 190) – Bản xuất khẩu do Nga chế tạo của R-77. So với các biến thể mới hơn, tên lửa này có tầm bắn tối đa chỉ 80 kilômét (50 mi) với đầu đạn 22.5 kg.[2]
  • R-77-1 (izdeliye 170-1) – Bản do Nga chế tạo, mũi thuôn khí động, đầu tự dẫn radar chủ động 9B-1248 (Izdeliye-50-1) cánh lái mới.
  • RVV-SD – Bản xuất khẩu của R-77-1. Tầm bắn tối đa 110 kilômét (68 mi) với đầu đạn 22.5 kg.[4]
  • R-77M (izdeliye 180) – Trang bị cho Su-57 và Su-35S, dùng đầu tự dẫn AESA 9B-1103M2,[8] cánh thường, động cơ hai xung.

Các dự án

[sửa | sửa mã nguồn]
  • R-77P / RVV-PE – Đầu dò tự dẫn thụ động bức xạ.[12]
  • R-77T / RVV-TE – Đầu dò hồng ngoại.[13]
  • R-77-SRK – Biến thểp phòng không phóng từ tàu chiến.
  • R-77-ZRK / RVV-AE-ZRK – Biến thể tên lửa đất đối không.
  • R-77-PD / RVV-AE-PD – Biến thể sử dụng động cơ ramjet.
  • R-77-PD ZRK / RVV-AE-ZRK – Biến thể tên lửa đất đối không.
  • K-77ME (izdeliye 180-BD) – Biến thể dùng động cơ ramjet của R-77M.[14]

Các quốc gia sử dụng

[sửa | sửa mã nguồn]
Bản đồ các quốc gia sử dụng R-77

Các quốc gia đang sử dụng

[sửa | sửa mã nguồn]

Các quốc gia từng sử dụng

[sửa | sửa mã nguồn]
  •  Perú – dùng thời gian ngắn trên MiG-29[33]

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]
  1. ^ a b Butowski, Piotr (ngày 17 tháng 6 năm 2007). "Russia and CIS Observer". {{Chú thích tạp chí}}: Chú thích magazine cần |magazine= (trợ giúp)
  2. ^ a b "RVV-AE". Rosoboronexport. Truy cập ngày 2 tháng 2 năm 2020.
  3. ^ Barrie, Douglas; Pyadushkin, Maxim (ngày 13 tháng 8 năm 2009). "R-77, R-73 Missile Upgrades Emerge". Aviation Week.
  4. ^ a b c "RVV-SD". Rosoboronexport. Truy cập ngày 2 tháng 2 năm 2020.
  5. ^ "R-77". www.deagel.com. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 4 năm 2018. Truy cập ngày 28 tháng 4 năm 2018.
  6. ^ "К-77ПД / РВВ-АЕ-ПД" (bằng tiếng Nga). ngày 15 tháng 6 năm 2012. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 28 tháng 2 năm 2019.
  7. ^ "AA-12 ADDER R-77". Federation of American Scientists. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 12 năm 2004. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2006.
  8. ^ a b c d e f g h i j International Institute for Strategic Studies (IISS) (ngày 14 tháng 2 năm 2018). "The Military Balance 2018". The Military Balance (bằng tiếng Anh). 118. Routledge.
  9. ^ Cooper, Tom (ngày 14 tháng 11 năm 2016). "Russia's Most Feared Air-to-Air Missile Is Actually Kind of a Dud". War is Boring. Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 8 năm 2018. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2018.
  10. ^ "Mỹ ôm hận khi Nga vượt mặt công nghệ tên lửa không đối không".
  11. ^ "OAO Agat Website". Bản gốc lưu trữ 8 tháng 1 2008. Truy cập 11 tháng 1 2008.
  12. ^ "R-77P". www.deagel.com. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 4 năm 2014. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2014.
  13. ^ "R-77T". www.deagel.com. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 4 năm 2014. Truy cập ngày 31 tháng 5 năm 2014.
  14. ^ "T-50 completes early flight and bench tests". Aviation International News. Lưu trữ bản gốc ngày 31 tháng 7 năm 2014. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2014.
  15. ^ "R-77". www.deagel.com. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 1 tháng 1 năm 2014.
  16. ^ "Egyptian MiG-29 deliveries concluded as Su-35 deliveries begin". ngày 29 tháng 6 năm 2021.
  17. ^ a b c "Tactical Missiles Corporation Missile Exportation Since 1992" (PDF). Moscow Defense Brief (4/2008): 26.
  18. ^ "[Actu] MiG-21 Bison; le dernier des Mohicans?". Red Samovar. ngày 6 tháng 3 năm 2019.
  19. ^ "[Actu] L'Inde et les MiG-29". Red Samovar. ngày 7 tháng 10 năm 2019.
  20. ^ "Outgunned by Pak F-16s, IAF Plans to Re-Arm Its Sukhois with Israeli Missiles".
  21. ^ "ВВС Индии подписали контракт на закупку в России свыше 700 авиационных управляемых ракет" [Indian air force signs contract for purchase of over 700 aircraft guided missiles in Russia] (bằng tiếng Nga).
  22. ^ Bedi, Rahul; Fediushko, Dmitry (ngày 31 tháng 7 năm 2019). "India signs USD700 million deal with Russia for 1,000 additional air-to-air missiles".
  23. ^ "IAF Boosts MiG-29, Su-30MKI Firepower with Russian RVV-SD A2A Missiles, Offering Superior Range, Accuracy Over Older R-77s Amid Tensions with Pak". Defence News India (bằng tiếng Anh). ngày 28 tháng 5 năm 2025. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2025.
  24. ^ "They will be responsible for the front line of defense: India urgently purchased Russian RVV-SD missiles". ВПК.name (bằng tiếng Anh). ngày 22 tháng 5 năm 2025. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2025.
  25. ^ 2011 Annual Report of Tactical Missile Corporation, "BMPD - Портфель экспортных заказов КТРВ". Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 8 năm 2012. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2013.
  26. ^ "Sukhoi TNI AU dan Rudal R-77". JakartaGreater. ngày 5 tháng 11 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 11 năm 2014. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2014.
  27. ^ "Истребительский спрос: ВКС получат новейшие ракеты по рекордному контракту". ngày 23 tháng 8 năm 2020.
  28. ^ Živojin Banković (ngày 23 tháng 12 năm 2016). "Vučić: Za MiG-ove uzimamo 32 rakete". tangosix.rs (bằng tiếng Serbia). Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 9 năm 2020. Truy cập ngày 26 tháng 4 năm 2025.
  29. ^ Živojin Banković (ngày 27 tháng 4 năm 2022). "Srpski MiG-ovi 29 biće naoružani raketama vazduh-vazduh R-77". tangosix.rs (bằng tiếng Serbia). Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 4 năm 2022. Truy cập ngày 26 tháng 4 năm 2025.
  30. ^ "Russia Sells Advanced MiG-29 Fulcrums To Sudan And Yemen". Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 12 năm 2015. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2014.
  31. ^ "Russia helps keep Syria's MiG-29s flying". Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 6 năm 2014. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2014.
  32. ^ "Thủ tướng kiểm tra tên lửa cho Su-30MK2". Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2014.
  33. ^ Tincopa, Amaru (November–December 2021). "MiG-29 over the skies of the condor". Revista Pucará. Số 10. tr. 20.{{Chú thích báo}}: Quản lý CS1: định dạng ngày tháng (liên kết)

Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn]
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện về R-77.
Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=R-77&oldid=74522327”