Điểm kỳ dị công nghệ

Điểm kỳ dị công nghệ là một điểm quy chiếu giả định xuất hiện khi quá trình phát triển công nghệ trở nên quá nhanh chóng khiến cho tương lai sau sự kiện đó thay đổi một cách định tính (thay đổi về chất) và rất khó dự đoán. Nhiều tác giả được biết đến rộng rãi, như Vernor Vinge và Ray Kurzweil, định nghĩa khái niệm này trên quan điểm sự hình thành về mặt công nghệ của lý trí bậc cao (superintelligence), và cho rằng thế giới hậu kỳ dị sẽ không thể tiên đoán đối với con người do sự bất lực của con người trong việc suy tưởng ra ý định hoặc khả năng của những thực thể siêu trí năng.[1][2][3] Vài tác giả sử dụng thuật ngữ "điểm kỳ dị" theo một nghĩa rộng hơn tới bất kỳ thay đổi triệt để nào trong xã hội mang tới bởi những công nghệ chẳng hạn như công nghệ Nano phân tử,[4][5][6] mặc dù Vinge cùng những tác giả nổi bật khác phát biểu một cách rành mạch rằng những thay đổi đó không được coi là điểm kỳ dị đích thực nếu không có siêu trí năng.[1] Nhiều cây viết còn liên hệ điểm kỳ dị tới khả năng quan sát sự phát triển theo hàm mũ trong nhiều lĩnh vực công nghệ (định luật Moore như một ví dụ rõ ràng nhất), sử dụng khả năng quan sát đó làm nền tảng cho sự tiên đoán rằng điểm kỳ dị công nghệ rất có thể sẽ xảy ra trong thế kỷ XXI.

Vernor Vinge dự kiến rằng sự hình thành siêu trí năng sẽ trình bày một khả năng phá vỡ sự hiểu biết về tương lai kể từ đó về sau. Ông là người đầu tiên dùng thuật ngữ "điểm kỳ dị" cho lĩnh vực này, trong một bài viết năm 1983, và sau đó là năm 1993 mang tên "Điểm kỳ dị công nghệ sắp tới: Làm thế nào sống sót trong kỷ nguyên hậu nhân loại" đã được lan truyền khắp mạng internet toàn cầu và từ đó phổ biến ý tưởng này.[8] Vinge cũng từng so sánh điểm kỳ dị công nghệ với sự sụp đổ khả năng dự đoán của vật lý tại điển kỳ dị không thời gian đằng sau chân trời sự cố của một lỗ đen.[3]