Bộ gõ tiếng Việt

Bộ gõ tiếng Việt là một loại phần mềm hỗ trợ soạn thảo văn bản bằng tiếng Việt trên máy tính, thường cần phải có phông ký tự chữ Quốc ngữ đã được cài đặt trong máy tính. Các bộ gõ tiếng Việt khác nhau sẽ hỗ trợ (một hoặc nhiều) bảng mã và kiểu gõ khác nhau. Mỗi bảng mã quy định việc thể hiện font chữ khác nhau và mỗi kiểu gõ sẽ quy định việc bỏ dấu bằng các phím bấm khác nhau cho các dấu thanh, dấu mũ và dấu móc.

Chuẩn dấu tiếng Việt

• Unicode: là bộ mã chuẩn quốc tế được thiết kế để dùng làm bộ mã duy nhất cho tất cả các ngôn ngữ khác nhau trên thế giới, kể cả các ngôn ngữ sử dụng ký tự tượng hình phức tạp như tiếng Trung, tiếng Thái... Vì điểm ưu việt đó, Unicode đã và đang từng bước thay thế các bộ mã truyền thống, kể cả bộ mã tiêu chuẩn ISO 8859 và hiện đang được hỗ trợ trên rất nhiều phần mềm cũng như các trình ứng dụng.

Vì những khó khăn kỹ thuật trong những năm trước đây, đã xuất hiện rất nhiều bảng mã tiếng Việt khác nhau và không tương thích với nhau. Chỉ sau khi Unicode được sử dụng rộng rãi thì chuẩn tiếng Việt mới được quy về một mối.

• VISCII: (viết tắt của VIetnamese Standard Code for Information Interchange trong tiếng Anh) là một bảng mã do nhóm Viet-Std đề xướng vào năm 1992 dùng để gõ tiếng Việt. Bảng mã này thay thế các ký tự ít được dùng, hay các ký tự được dùng trong các ngôn ngữ khác, bằng những ký tự chữ Quốc ngữ có dấu sẵn rồi. VISCII trước đây được dùng trong nhiều hệ điều hành như MS-DOS, Windows, Unix, Mac OS, ...

• TCVN3: Bảng mã theo tiêu chuẩn (cũ) của Việt Nam. Các font chữ trong bảng mã này có tên bắt đầu bằng .Vn . Ví dụ: .VnTime. Ngày nay TCVN đã quy định sử dụng font Unicode trong soạn thảo văn bản.

• VNI: Bảng mã do công ty VNI (Vietnam-International) sở hữu bản quyền. Các font chữ trong bảng mã VNI có tên bắt đầu bằng VNI-. Ví dụ: VNI-Times

Ba bảng mã Unicode, TCVN3, VNI là ba bảng mã thông dụng nhất. Ngoài ra còn có các bảng mã như: BK. HCM, Vietware, VIQR... tổng cộng khoảng 14 bảng mã tiếng Việt khác nhau.

Kiểu gõ tiếng Việt

Có nhiều cách gõ dấu thanh trên máy tính khác nhau, có 3 kiểu phổ biến nhất là kiểu VIQR, VNI và TELEX :

Kiểu	Dấu Sắc	Dấu Huyền	Dấu Hỏi	Dấu Ngã	Dấu Nặng	Dấu Mũ	Chữ Ư	Dấu Ă	Chữ đ
VIQR	'	`	?	~	.	^	*	(	dd
VNI	1	2	3	4	5	6	7	8	9
TELEX	s	f	r	x	j	aa	uw và [	aw	dd

Những bộ gõ tiếng Việt

Bộ gõ tiếng Việt trên hệ điều hành

Đây là các ứng dụng đóng gói dưới dạng phần mềm chạy độc lập trên hệ điều hành (chẳng hạn Microsoft Windows) hoặc được nhúng trực tiếp vào một ứng dụng PC như Microsoft Office.

WINVNKEY

• Nhu liệu đánh tiếng Việt đầu tiên xuất hiên trên net, từ năm 1991, do hội TRICHLOR sáng chế, miễn phí.

• WinVNKey là phần mềm gõ chữ Việt và các ngôn ngữ khác trong môi trường Windows do nhóm thảo chương TriChlor tại Hoa-Kỳ thực hiện từ năm 1992. Lúc đầu WinVNKey chỉ hỗ trợ bảng mã VISCII. Kể từ phiên bản 4.x.x trở đi, TS Ngô Đình Học đã nâng cấp WinVNKey lên thành bộ gõ đa ngữ. Phiên bản mới nhất là 5.5.456, phát hành vào tháng 5/2009, gồm có hai loại. Một loại chạy trên hệ điều hành Vista, Windows 2008, Windows 7 (hỗ trợ cả 32-bit và 64-bit). Một loại chạy trên hệ điều hành cũ Windows NT/2K/XP/2003.
• WinVNKey hỗ trợ hầu hết các bộ chữ (bảng mã) Việt có trên thị trường, từ các bộ chữ thông dụng như Unicode, VISCII, VNI, VPS, ABC, … cho đến các bộ chữ cũ đã lỗi thời như VNU, VN LABs, VietRes, … Tổng cộng WinVNKey hỗ trợ 46 bộ chữ Việt cùng với 45 bộ chữ các nước khác. Do đó, ngoài việc chính là gõ chữ Việt, ta có thể dùng WinVNKey để gõ chữ viết của nhiều nước khác như Pháp, Đức, Ba lan, Tiệp, Nga, Pali, Pinyin, Nhật, v.v... Đặc biệt, có thể gõ chữ Hán, Nôm bằng âm Việt hoặc chữ Hán bằng Pinyin.

• Sau đây là tóm tắt những đặc điểm chính:

- Có thể thay đổi giao diện sang tiếng Anh hoặc tiếng Việt tuỳ thích.

- Hỗ trợ rất nhiều cách gõ chữ Việt (VIQR tức VietNet, VNI, VPS, Telex, Microsoft, v.v.)

- Có thể gõ dấu bất kỳ nơi nào và WinVNKey sẽ tự đặt dấu đúng chỗ.

- Có khả năng sửa lỗi chính tả cho từ đơn và từ kép.

- Có thể chuyển đổi giữa các bảng mã tiếng Việt cho văn bản thuần túy (plain text).

- Hỗ trợ tự động gõ lại văn bản nguồn dưới dạng VIQR, Telex, VNI, v.v. để chuyển thành văn bản đích ở bất kỳ bảng mã nào.

- Hỗ trợ hoán chuyển văn bản RTF mà không cần biết bảng mã (chỉ cần biết tên font nguồn và cho biết tên font đích muốn đổi)

- Hỗ trợ đổi dạng chữ hoa/thường trực tiếp cho đoạn văn trong bất kỳ ứng dụng nào bằng cách bôi đen đoạn văn đó, nhấn rồi thả phím CTRL, xong đè chuột phải để cho menu hoán chuyển hiện ra.

- Có thể chỉnh lại email (nhất là Yahoo mail) đã bị biến dạng nhiều lần do không chọn UTF-8 đúng cách.

- Hỗ trợ nhiều loại macros để có thể dùng trong mọi tình huống gõ tốc ký.

- Hỗ trợ cách gõ nhanh Tubinhtran http://vietpali.sf.net/binh/

- Hỗ trợ gõ chữ các nước khác bằng macro.

- Hỗ trợ gõ chữ Hán Nôm bằng âm Việt (đơn hoặc kép), Pinyin, hoặc phương pháp Tứ Giác Hiệu Mã hoặc Thương Hiệt.

- Ngoài ra còn nhiều chức năng đa dạng khác. Muốn tìm hiểu các chức năng này, khi chạy WinVNKKey, chỉ cần nhấn các đường link có liên quan để được giải thích tỉ mỉ.

• Trang chính: http://winvnkey.sf.net/

VIETKEY

• Do Đặng Minh Tuấn sáng chế.
• Trang chính: http://www.vietkey.net/

VPSKeys

• Do Hội Chuyên gia Việt Nam (Vietnamese Professional Society) sáng chế
• Trang chính: http://www.vps.org

UNIKEY

• Unikey do Phạm Kim Long sáng chế
• Miễn phí, dễ dùng và chạy trong tất cả các Windows 32 bit. Không những thế, UniKey còn có mã nguồn mở theo giấy phép GPL.
• Kích thước nhỏ và không yêu cầu thêm bất cứ thư viện nào khác; có thể chạy mà không cần cài đặt
• UniKey hỗ trợ:
  • Unicode tổ hợp và dựng sẵn
  • TCVN3 (ABC), BK HCM1, BK HCM2, Vietware-X, Vietware-F
  • VIQR, VNI, VPS, VISCII
  • Unicode encodings: UTF-8, NCR Decimal/Hexadecimal - dùng cho Web
  • Windows 1258 code page (chuẩn tiếng Việt của Microsoft)
  • 3 phương pháp gõ thông dụng nhất: TELEX, VNI và VIQR
  • Chuyển đổi giữa các bảng mã tiếng Việt
  • Tất cả các phiên bản Windows 32 bit: Windows 9x/ME, Windows NT/2000/XP
• Trang chính: http://www.unikey.org/

FVIK

• Hỗ trợ Telex, VNI
• Hỗ trợ bộ gõ ảo
• Hỗ trợ tốc ký
• Tương thích với 64bit
• Trang chủ

SCIM-UNIKEY

Là một module gõ Tiếng Việt cho scim. Mục đích ra đời để giúp việc gõ tiếng Việt trên Linux được tốt hơn.

Đây là dự án được phát triển bởi thành viên của Ubuntu-VN.

Trang chủ dự án tại http://scim-unikey.googlecode.com/

• Tải xuống : code.google.com/p/scim-unikey/downloads/list

• Hướng dẫn sử dụng xem tại trang Wiki Ubuntu-VN

• Hỗ trợ và báo lỗi qua diễn đàn tại http://forum.ubuntu-vn.org/viewforum.php

Bộ gõ này sử dụng Unikey Engine trong scim vì thế có khả năng gõ rất thông minh, cài đặt dễ dàng và ít xung đột với các chương trình khác và được cộng đồng Ubuntu-VN khuyên dùng^{[cần dẫn nguồn]}

Hiện đang thử nghiệm và hoạt động tốt trên: Ubuntu 8.04, Ubuntu 8.10, Fedora 9, Fedora 10 bản cài đặt mới.

Bộ gõ tiếng Việt trên Web

Là một ứng dụng chạy trên nền Web. Do được tích hợp vào các trang Web theo ngôn ngữ JavaScript nên hoạt động của các bộ gõ này phụ thuộc vào trình duyệt. Hiện nay hầu hết các bộ gõ này đều có thể sử dụng trên các trình duyệt Internet Explorer, Opera, Mozilla FireFox, Google Chrome ...

MViet

MViet (đọc là Em Việt) là bộ gõ tiếng Việt trên Web đầu tiên có khả năng ghi nhớ cách bỏ dấu, cho phép người sử dụng tự cấu hình chế độ bỏ dấu riêng theo sở thích. Do Phạm Sơn và bạn hữu thực hiện.

• Trang chính: http://www.mvietx.org/

VietTyping

VietTyping là bộ gõ tiếng Việt cho Web có mặt rất sớm trên Internet. VietTyping đã từng được sử dụng trên rất nhiều các Website do tính linh hoạt của nó (chỉ chạy trên 1 file JavaScript). Sau này, để thêm một số tính năng nên VietTyping còn có thể chạy kèm một số file phụ Hướng dẫn đưa bộ gõ tiếng Việt: VietTyping vào Web của bạn. VietTyping là một phần của trình soạn thảo tiếng Việt cho Web: Typetool.

• Trang chính: http://vietdev.sourceforge.net

VietUNI

VietUNI là một trong những bộ gõ tiếng Việt cho Web có mặt sớm nhất trên Internet. VietUNI được tác giả Tran Anh Tuan (tuan@physik.hu-berlin.de) phát triển từ chính nhu cầu của Hội sinh viên Việt Nam tại Đức cho trang Web avys.de (hiện không còn hoạt động) của họ. Sau đó nó được chia sẻ cho cộng đồng. VietUNI nay ít được sử dụng do nó không được phát triển thêm và do nó không linh hoạt bằng các công cụ khác cùng loại.

AVIM

Tác giả AVIM là Đặng Trần Hiếu <lt2hieu2004 (at) users (dot) sf (dot) net>. Đặng Trần Hiếu viết AVIM từ năm 2004. AVIM có tên ban đầu là tên cũ là HIM, là một bộ gõ tiếng Việt nổi tiếng nhất hiện nay do được nâng cấp và cải tiến liên tục. Nó đặc biệt linh hoạt và tương thích với nhiều trình duyệt. Được sử dụng trong hầu hết các diễn đàn hiện nay.

• Trang trợ giúp: Hà Nội - Amsterdam

Mudim

Mudim (MUDzot's Input Method)do Mudzot phát triển dựa trên bộ gõ CHIM của MrChuoi. Bộ gõ này đã tổng hợp được nhiều ưu điểm của các bộ gõ cùng loại đi trước. Mudim có tính tương thích cao, việc cài đặt được đơn giản hoá tối đa trong khi vẫn mang lại sự tiện dụng cho khách viếng thăm trang web. Có thể nói đây là một sự thay thế xứng đáng cho các bộ gõ ra đời trước. Mudim được phát hành theo giấy phép GPL.

• Trang chủ: http://mudim.googlecode.com
• Tải về: http://code.google.com/p/mudim/downloads/list
• Wiki: http://code.google.com/p/mudim/w/list

Phần mở rộng dành cho Mozilla Firefox

Các bộ gõ ở dưới là phần mở rộng chỉ hoạt động trong giao diện Mozilla Firefox và các trang Web được hiển thị trong trình duyệt này.

AVIM

• Hỗ trợ Telex, VNI, VIQR, VIQR*, tổng hợp
• Trang chủ

CHIM

• Hỗ trợ Telex, VNI, VIQR, tổng hợp
• Trang chủ

Mudim

• Hỗ trợ Telex, VNI, VIQR, tổng hợp
• Trang chủ

Liên kết ngoài

• Gõ và Chuyển đổi các mã tiếng Việt online
• Gõ tiếng Việt Bàn phím tiếng Việt trên mạng
• AVIM cho Firefox
• Chữ Việt Nhanh, Cách ghi nhanh và gõ nhanh chữ Việt, của Tubinhtran