Bảng chữ cái Latinh

Bảng chữ cái Latinh
Thể loại	Bảng chữ cái
Ngôn ngữ	Tiếng Latinh,tiếng Rôman, và tiếng Đức; phần lớn các ngôn ngữ ở châu Âu; nhiều ngôn ngữ khác.
Thời kỳ	~700 trước Công nguyên đến nay.
Nguồn gốc	Chữ tượng hình Ai Cập Proto-Sinaitic Bảng chữ cái Proto-Canaanite Bảng chữ cái Phoenician Bảng chữ cái Hy Lạp Bảng chữ cái Ý cổ Bảng chữ cái Latinh
Hậu duệ	Rất nhiều
Anh em	Cyrillic Coptic Armenia Runic/Futhark
ISO 15924	Latn
Note: Trang này có thể chứa những biểu tượng ngữ âm IPA trong Unicode.

Bảng chữ cái Latinh (tiếng Latinh: Abecedarium Latinum) là hệ thống chữ viết dùng bảng chữ cái được sử dụng rộng rãi nhất hiện nay trên thế giới.

Nguyên bản bảng chữ cái

Bảng rút gọn đầu tiên

A	B	C	D	E	F	G
H	I	K	L	M	N	O
P	Q	R	S	T	V	X

Bảng chữ cái Latinh truyền thống

Letter	A	B	C	D	E	F	G	H
Name	ā	bē	cē	dē	ē	ef	gē	hā
Pronunciation (IPA)	/aː/	/beː/	/keː/	/deː/	/eː/	/ef/	/geː/	/haː/
Letter	I	K	L	M	N	O	P	Q
Name	ī	kā	el	em	en	ō	pē	qū
Pronunciation (IPA)	/iː/	/kaː/	/el/	/em/	/en/	/oː/	/peː/	/kʷuː/
Letter	R	S	T	U	X	Y		Z
Name	er	es	tē	ū	ex	ī Graeca		zēta
Pronunciation (IPA)	/er/	/es/	/teː/	/uː/	/eks/	/iː ˈgraika/		/ˈzeːta/

Lịch sử

Phân bố việc sử dụng bảng chữ cái Latinh trên thế giới. Phần xanh đậm là các nước chỉ dùng duy nhất bảng chữ cái Latinh, phần xanh nhạt là các nước sử dụng Latinh như một trong các bảng chữ cái.

Cùng với sự bành trướng của Đế quốc La Mã, bảng chữ cái Latinh cùng tiếng Latinh cũng mở rộng từ bán đảo Ý sang các vùng lân cận bên bờ Địa Trung Hải. Cho đến cuối thế kỷ 15, bảng chữ cái Latinh đã phổ biến khắp Tây, Bắc và Trung Âu, chỉ có Đông và Nam Âu vẫn tiếp tục sử dụng bảng chữ cái Cyril. Ở giai đoạn sau, cùng với quá trình thực dân hóa của các quốc gia châu Âu, bảng chữ cái Latinh bắt đầu xuất hiện trên khắp thế giới, từ châu Mỹ, châu Đại Dương, châu Phi và một phần châu Á.

Tham khảo

• Jensen, Hans (1970). Sign Symbol and Script. London: George Allen and Unwin Ltd. ISBN 0-04-400021-9. . Transl. of Jensen, Hans (1958). Die Schrift in Vergangenheit und Gegenwart. VEB Deutscher Verlag der Wissenschaften. , as revised by the author
• Rix, Helmut (1993). “La scrittura e la lingua”. Trong Cristofani, Mauro (hrsg.). Gli etruschi - Una nuova immagine. Firenze: Giunti. tr. S.199–227. 
• Sampson, Geoffrey (1985). Writing systems. London (etc.): Hutchinson. 
• Wachter, Rudolf (1987). Altlateinische Inschriften: sprachliche und epigraphische Untersuchungen zu den Dokumenten bis etwa 150 v.Chr. Bern (etc.). : Peter Lang.
• W. Sidney Allen (1978). “The names of the letters of the Latin alphabet (Appendix C)”. Vox Latina — a guide to the pronunciation of classical Latin. Cambridge University Press. ISBN 0-521-22049-1 (Second edition). 
• Biktaş, Şamil (2003). Tuğan Tel. 
• Diacritics Project — All you need to design a font with correct accents
• Lewis and Short Latin Dictionary on the letter G
• Latin-Alphabet
• Latin alphabet at omniglot.com