Borobudur

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Borobudur
Welterbe.svg Di sản thế giới UNESCO
Các kiến trúc hình chuông của đền
Quốc gia  Indonesia
Kiểu Văn hóa
Hạng mục i, ii, vi
Tham khảo 592
Vùng UNESCO châu Á-Thái Bình Dương
Lịch sử công nhận
Công nhận 1991 (kì thứ 15)
Bình đồ toàn thể đền Borobudur, biểu hiện Tam giới: Dục giới kāmadhātu, Sắc giới rūpadhātu, và Vô sắc giới arūpadhātu

Borobudur là một ngôi đền tháp Phật giáo lớn ở miền trung đảo Java, Indonesia. Tên Borobudur có gốc từ Vihara Buddha Ur trong tiếng Phạn, có nghĩa là "chùa thờ Phật trên ngọn núi".

Ngôi đền tháp này được xây dựng dưới vương triều Sailendra vốn sùng đạo Phật (thế kỷ thứ 8 đến thế kỷ thứ 9). Tọa lạc trên đỉnh đồi giữa vùng đồng bằng phì nhiêu, Borobudur nổi lên đột ngột giữa lòng chảo, chung quanh là núi rừng. Từ chân đồi khách phải trèo hơn 15 m mới lên tới nền đền. Cấu trúc ngôi gồm 12 nền tầng to, nhỏ, vuông, tròn xen kẽ, chồng lên nhau tạo thành một khối cao 42 m. Chiều dài mỗi cạnh nền dưới cùng là 123 m. Nếu trèo lên từng tầng một và đi dọc chiều dài chu vi của tất cả 12 tầng thì tổng cộng là 5 km.

Tầng thứ nhất (từ chân đồi lên) có bình đồ hình vuông, mỗi bốn cạnh căn đúng vào bốn hướng: Đông, tây, nam, bắc. Khoảng giữa mỗi cạnh để trống 7,38 m, hai bên đặt con sư tử lớn bằng đá chầu hai bên. Mỗi tượng thú cao 1,7 m kể cả bệ, dài 1,26 m, và rộng 0,8 m. Miệng sư tử nhe răng, lông bờm ở lưng, cổ, ngực dựng lên trông rất dữ tợn. Đuôi con thú uốn cong ngược về phía sau. Trong tám con sư tử ở bốn cạnh thì một số đã được đẽo gọt, chạm trổ hoàn chỉnh. Vài con còn ở dạng dở dang, chưa hoàn tất.

Tầng thứ hai cao hơn tầng thứ nhất 1,52 m. Bình đồ tầng hai không theo dạng hình vuông như ở tầng nhất, mà là hình đa giác với 20 cạnh, gần như ôm lấy triền đồi. Tầng hai dù vậy vẫn có bốn cạnh lớn hướng về bốn phương trời, giữa có bốn tầng cấp. Hai bên tầng cấp có hai lan can uốn cong rất duyên dáng. Cuối lan can là một đầu voi rất to, trong miệng ngoạm một con sư tử; còn đầu lan can kia, là một đàn sư tử, mõm mở rộng, lưng tựa vào tường.

Từ tầng thứ ba trở lên, lại có hình dạng vuông, riêng tầng ba trên cùng có dạng hình tròn. Trên mỗi tầng có xây dựng nhiều đền đài miếu mạo, cái lớn nhất ở giữa, hai bên là những cái bé hơn. Trên cùng của đền tháp là mái tròn hình chuông.

Tất cả các bậc thềm từ tầng một đến tầng chín đều được phủ kín những phù điêu, được chạm trổ rất công phu, mô tả về cuộc đời của đức Phật Thích Ca Mầu Ni, các bồ tát và các anh hùng đã giác ngộ Phật pháp, về thiên đàng, về địa ngục...

Riêng ba tầng trên cùng phẳng phiu, trơn nhẵn có trổ 72 tháp chuông hình mắt cáo. Bên trong có đặt 72 tượng Phật ngồi (tầng một 2,32, tầng hai 2,24 và tầng ba 2,16).

Ngôi đền tháp Borobudur, sau khi vương triều Phật giáo Syailendra sụp đổ, đã bị bỏ và lãng quên trong suốt 10 thế kỉ. Vào năm 1814, một phái đoàn các nhà khoa học châu Âu, do chính quyền thuộc địa Hà Lan ở Indonesia cử đến, mới tiến hành nghiên cứu và tu bổ lại ngôi đền. Những ngôi đền đã bị đổ nát, hư hỏng quá nhiều. Năm 1970, chính phủ Indonesia phải kêu gọi UNESCO giúp đỡ. Một bản phục chế Borobudur của UNESCO, bao gồm 600 nhà phục chế có tên tuổi trên thế giới đã tiến hành trùng tu lại ngôi đền trong suốt 12 năm trời và tiêu tốn mất 50 triệu đôla Mỹ.

Ngày nay, Borobudur đã được phục hồi, tuy không được hoàn toàn như trước, nhưng đã thể hiện được dáng dấp và làm khách tham quan vô cùng ngưỡng mộ, xứng đáng là một trong những kì quan nổi tiếng của châu Á.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]


Indonesia Di sản thế giới tại Indonesia Indonesia
Di sản văn hóa
Quần thể đền đài Phật giáo Borobudur | Quần thể đền đài Prambanan | Di chỉ người tiền sử Sangiran | Hệ thống canh tác Subak Bali
Di sản tự nhiên
Vườn quốc gia Lorentz | Vườn quốc gia Komodo | Vườn quốc gia Ujung Kulon | Di sản rừng nhiệt đới ở Sumatra (các vườn quốc gia Gunung Leuser, Kerinci SeblatBukit Barisan Selatan)