Thiên văn học là một trong những môn khoa học ra đời sớm nhất trong lịch sử loài người. Những dấu vết khởi đầu của ngành thiên văn có từ thời tiền sử. Qua quan sát chuyển động biểu kiến của Mặt Trời, Mặt Trăng, con người đã tìm ra những thời điểm thay đổi của thời tiết. Vào cuối thời đại đồ đá (thiên niên kỷ 4 - 3 TCN), ở những nền văn minh cổ đại, quan sát bầu trời là công việc rất quan trọng của giới tăng lữ. Trước khi con người học được cách định vị trên Trái Đất và sáng tạo ra môn địa lý học, họ đã quan sát bầu trời và sản sinh ra những mô hình đầu tiên của nó. Thời điểm thiên văn học trở thành một môn khoa học theo cách nhìn nhận ngày nay đã diễn ra vào thế kỉ 16 nhờ công sức của Nicolaus Copernicus, kế tiếp là Galileo Galilei, Johannes Kepler, Isaac Newton. (xem tiếp…)...
- Một số bài tiêu biểu
- Mặt Trời là ngôi sao ở trung tâm Hệ Mặt Trời, chiếm khoảng 99,86% khối lượng của Hệ Mặt Trời. Trái Đất và các thiên thể khác như các hành tinh, tiểu hành tinh, thiên thạch, sao chổi, và bụi quay quanh Mặt Trời. Khoảng cách trung bình giữa Mặt Trời và Trái Đất xấp xỉ 149,6 triệu kilômét (1 Đơn vị thiên văn AU) nên ánh sáng Mặt Trời cần 8 phút 19 giây mới đến được Trái Đất. Trong một năm, khoảng cách này thay đổi từ 147,1 triệu kilômét (0,9833 AU) ở điểm cận nhật (khoảng ngày 3 tháng 1), tới xa nhất là 152,1 triệu kilômét (1,017 AU) ở điểm viễn nhật (khoảng ngày 4 tháng 7).Năng lượng Mặt Trời ở dạng ánh sáng hỗ trợ cho hầu hết sự sống trên Trái Đất thông qua quá trình quang hợp.--> (xem tiếp…)...
- Enceladus (phiên âm /ɛnˈsɛlədəs/) là vệ tinh lớn thứ 6 của Sao Thổ, được nhà thiên văn học William Herschel phát hiện vào năm 1789. Trước những năm 1980 (thời điểm 2 tàu vũ trụ Voyager bay ngang qua Enceladus), người ta biết rất ít về vệ tinh này ngoài việc nó có nước trên bề mặt. Enceladus có đường kính khoảng 500 km, bằng 1/10 kích thước của Titan, vệ tinh lớn nhất của Sao Thổ. Nó là thiên thể phản xạ ánh sáng mạnh nhất trong hệ Mặt trời (gần như 100%). (xem tiếp…)...
Titan được quan sát từ tàu vũ trụ Cassini–Huygens.
- Titan là vệ tinh lớn nhất của Sao Thổ, vệ tinh duy nhất được biết có một khí quyển đặc, và vật thể duy nhất trừ Trái Đất có bằng chứng rõ ràng về các vật thể nước bề mặt ổn định đã được khám phá.
Titan là vệ tinh ở khoảng cách xa thứ hai mươi của Sao Thổ và xa thứ sáu trong nhóm những vệ tinh có kích thước đủ lớn để có hình cầu. Thường được miêu tả như một vệ tinh có những đặc điểm giống hành tinh, Titan có đường kính lớn hơn khoảng 50% so với Mặt Trăng của Trái Đất và có khối lượng lớn hơn 80%. Nó là vệ tinh lớn thứ hai trong Hệ Mặt Trời, sau vệ tinh Ganymede của Sao Mộc, và nếu tính theo đường kính nó còn lớn hơn hành tinh nhỏ nhất, Sao Thuỷ, (dù chỉ có khối lượng bằng một nửa). Titan là vệ tinh được phát hiện đầu tiên của Sao Thổ, nó được khám phá năm 1655 bởi nhà thiên văn học người Hà Lan Christiaan Huygens. (xem tiếp…)
Tinh vân Con Cua. Ảnh của kính viễn vọng không gian Hubble.
-
và Danh sách bài thiên văn chọn lọc theo năm
•…Kepler-22b là hành tinh ngoài hệ Mặt Trời đầu tiên được NASA cho là có các điều kiện thích hợp cho sự sống nhất.
•'Thủ đô Hà Nội của Việt Nam được đặt tên cho một tiểu hành tinh bay gần quỹ đạo Sao Hỏa
•Trăng xanh là hiện tượng có thể quan sát thấy trăng tròn hai lần trong cùng một tháng dương lịch. Ngày 31 tháng 12 năm 2009 là ngày trăng xanh trùng với nguyệt thực một phần.
•Omega Centauri là một trong số ít các cụm sao cầu có thể nhìn được bằng mắt thường và xuất hiện bằng độ lớn của Trăng tròn?
•Cận Tinh nằm trong chòm sao Bán Nhân Mã là ngôi sao nằm gần Mặt Trời nhất, cách Hệ Mặt Trời xấp xỉ 4,2 năm ánh sáng?
•SN 1054, siêu tân tinh tạo ra Tinh vân Con Cua, được ghi nhận vào năm 1054 trong sử sách của nhiều nền văn minh trên thế giới và được nhìn thấy vào lúc ban ngày trong gần cả tháng?
•Xung quanh vệ tinh Rhea của Sao Thổ cũng có một vành đai, giống như chính Sao Thổ?
•Tàu con thoi Atlantis cùng 7 nhà du hành vũ trụ hạ cánh thành công ngày 22 tháng 6 tại căn cứ Edwards, California, kết thúc chuyến bay kéo dài hai tuần trên trạm vũ trụ Quốc tế. Chuyến bay có người đầu tiên trong năm nay của NASA, sau khi hoàn thành nhiệm vụ chính trong việc lắp đặt các bảng pin mặt trời đã đưa về Trái Đất nữ du hành vũ trụ Sunita Williams sau 195 ngày làm việc trên vũ trụ. Đây là kỉ lục nữ mới về thời gian làm việc trong một chuyến du hành vũ trụ.
•Sao Kim là hành tinh nóng nhất trong hệ Mặt Trời. Nhiệt độ bề mặt của nó đạt đến 460°C. Do bay trên quỹ đạo gần Mặt Trời nên nó chỉ có thể quan sát khi ửng sáng.
•VY Canis Majoris (VY CMa) là một ngôi sao trong chòm Đại Khuyển có đường kính lớn nhất từng được biết tới. Đó là một sao siêu khổng lồ đỏ, có đường kính gấp 1800 tới 2100 lần Mặt Trời. Nếu sao VY Canis Majoris thay chỗ cho Mặt Trời, Sao Thổ cũng sẽ lọt vào trong bề mặt ngôi sao này.
•Aleksei Arkhipovich Leonov, sinh năm 1934 là nhà du hành vũ trụ đầu tiên ra khỏi tàu vũ trụ để bước vào không gian vũ trụ, cách tàu Voschod 2 khoảng 5 m. Năm 1975 ông lại bay vào vũ trụ lần thứ hai trên chuyến bay Nga-Hoa Kỳ Apollo-Soyuz.
•Thiên hà Andromeda đang có một thành phần vận tốc hướng tâm tiến về phía Ngân Hà với tốc độ khoảng 400.000 - 500.000 km/h và có thể sẽ tiếp sát với Ngân Hà sau khoảng 3 tỉ năm nữa.
Mảng thiên văn non trẻ và hấp dẫn này rất cần sự tham gia của bạn:
Các bài cần viết: Thiên văn gamma, Đo đạc thiên văn, Hành tinh học, Thiên văn sao, Thiên văn Ngân Hà, Thiên văn thiên hà, Thiên Hạt (cung chiêm tinh)
- Đang có kêu gọi mới về gia nhập thành viên
-
   
- Mời bạn gia nhập câu lạc bộ những người yêu thiên văn và nhiệt tình hỏi đáp, thảo luận
- Các "bô lão thiên văn wiki": Tttrung, Vương Ngân Hà, David, Mekong Bluesman, Kimkha, v.v. và nhiều thành viên ẩn danh
- Mới gia nhập và đang tích cực sửa đổi: Nguyễn Trường Thịnh, Thaisk, Newone, Geminious, Gathienology, Orrmaster, Earthandmoon, Tranletuhan, Meotrangden, Meba, v.v.
Mời các bạn đón xem các bài viết mới trong lĩnh vực thiên văn học
- Umbriel và Sự sống trên Sao Hỏa,
 , Meba
- Rhea và Iapetus, , Orrmaster
- Buzz Aldrin, Tran Quoc123
- Nhị thập bát tú, VietLong
- Lịch sử thiên văn học, Tieu ngao giang ho1970
- Di tích siêu tân tinh G1.9+0.3, Chihuong bk
- Thiên thực, IP 58.187.239.125
- Nhà du hành vũ trụ, Parkjunwung
|
- Nhật thực là hiện tượng xảy ra khi Mặt Trăng đi qua giữa Trái Đất và Mặt Trời, che khuất hoàn toàn hay một phần Mặt Trời khi quan sát từ Trái Đất. Điều này chỉ có thể xảy ra tại thời điểm sóc trăng non được quan sát thấy từ Trái Đất, khi Mặt Trời và Mặt Trăng giao hội. Nhật thực toàn phần được nhiều người coi là một hiện tượng thiên nhiên đặc biệt nhất mà người đó có thể quan sát được. Dĩ nhiên, nhật thực chỉ có thể quan sát thấy tại các vùng trên Trái Đất đang là ban ngày.
Đây là một trong những tinh vân sáng nhất có thể nhìn thấy bằng mắt thường nhờ cấp sao biểu kiến 4m, nằm ở khoảng cách 1.600 năm ánh sáng với bề rộng 33 năm ánh sáng.
Tinh vân Ốc Sên nằm cách Trái Đất khoảng 650 năm ánh sáng, có cấp sao biểu kiến 7,3 m và đường kính khoảng 15 phút cung. Nhờ đó mà giới thiên văn không chuyên có thể quan sát bằng ống nhòm thường. Nhìn qua ống nhòm nhỏ, tinh vân Ốc Sên chỉ là một vệt mờ trên bầu trời.
Trên các ảnh chụp bằng các kính thiên văn lớn (xem ảnh) đó là một tinh vân lớn, bao quanh sao mẹ màu trắng nằm giữa tâm tinh vân, có cấp sao biểu kiến 13,3 m, nhiệt độ bề mặt 130 000 °C. Trước đây khoảng 25 000 năm, nó còn là một ngôi sao tương tự như Mặt Trời, sau khi bùng nổ ở gian đoạn kết cục của quá trình phát triển sao, nó trở thành sao lùn trắng.
- Hòn Bi Ve Xanh (The Blue Marble) là tên bức ảnh trứ danh chụp Trái Đất từ khoảng cách 29 000 km (18 000 miles) trong không gian. Bức ảnh này được các phi hành gia Phi thuyền Apollo 17 chụp vào ngày 7 tháng 12 năm 1972. Đây là một trong những tấm ảnh được phổ biến rộng rãi nhất, cũng là một trong số vài bức ảnh hiếm hoi ghi lại hình ảnh Trái Đất lúc có đủ ánh sáng. Trong lúc các phi hành gia thực hiện chụp bức ảnh này, Mặt Trời đang ở đằng sau họ. Lúc ấy, trong mắt nhìn của các phi hành gia, Trái Đất trông giống như một hòn bi ve màu xanh bằng thủy tinh mà trẻ con vẫn thường dùng trong các trò chơi bắn bi của chúng.
Hòn Bi Ve Xanh là bức ảnh rõ nét đầu tiên chụp bề mặt Trái Đất được chiếu sáng đầy đủ. Được giới thiệu với công chúng đang lúc cao trào của phong trào bảo vệ môi trường trong thập niên 1970, nhiều người xem bức ảnh này là hình ảnh sống động miêu tả sự mỏng manh và dễ bị tổn thương của Trái Đất, một tinh cầu nhỏ bé và cô độc giữa vũ trụ bao la. Theo Mike Gentry, một nhà tàng thư của NASA, Hòn Bi Ve Xanh là bức ảnh được phổ biến rộng rãi nhất trong lịch sử loài người.
-
- Kính viễn vọng vô tuyến không gian của Nga RadioAstron (Радиоастрон) hay còn gọi là Spektr R (Спектр-Р) được coi là kính viễn vọng không gian lớn nhất hiện tại, đã được phóng thành công lên quỹ đạo (hình).
- Một cơn bão khổng lồ Vết Trắng Lớn bắt đầu từ 25/2/2011 tại bán cầu bắc Sao Thổ
- Vệ tinh thứ tư của Sao Diêm Vương được phát hiện bởi camera trường rộng 3 của kính viễn vọng không gian Hubble với số hiệu S/2011 P 1 hay P4. CBAT
- Khởi động cuộc thử nghiệm chuyến bay 520 ngày đêm lên Sao Hỏa, trong khuôn khổ dự án quốc tế "Sao Hỏa-500" (Mars-500), do Viện Hàn lâm Khoa học và Cơ quan vũ trụ Nga phối hợp thực hiện, nhằm thu thập kinh nghiệm để chuẩn bị cho chuyến bay thực tế đưa con người lên Sao Hỏa.
|
