Chủ đề:Thiên văn học

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Trangchinhthienvanhoc.gif
Thiên văn học là một ngành khoa học chuyên nghiên cứu, quan sát và giải thích các sự việc, hiện tượng, vật thể nằm ngoài Trái Đất và bầu khí quyển của nó. Nó nghiên cứu nguồn gốc, bản chất, sự tiến hoá, bản chất lý hoá của các vật thể đó và các quá trình liên quan đến chúng như các sao, các hành tinh của Hệ Mặt Trời cũng như của các ngôi sao khác trong vũ trụ, các vệ tinh quay chung quanh các hành tinh này, sự vận hành và phát triển của chúng v.v....

Một ngành liên quan quan trọng của thiên văn học là vật lý thiên văn, một phân ngành của vật lý học, dùng để giải thích các quá trình xảy ra trong vũ trụ bằng các định luật vật lý. Do đó, hầu như tất cả các nhà thiên văn học đều có nền tảng vững chắc về vật lý. Thiên văn học là một trong các ngành khoa học mà số người nghiên cứu nghiệp dư tham gia và đóng góp đông đảo nhất.

Tinh vân NGC 7293 còn gọi là tinh vân ốc sên là tinh vân hành tinh gần Trái Đất nhất và sáng nhất trong chòm sao Bảo bình, xuất hiện cách đây 25 000 năm và nở ra với vận tốc 24 km mỗi giây. [1]

Universum.jpg

Thiên văn học là một trong những môn khoa học ra đời sớm nhất trong lịch sử loài người. Những dấu vết khởi đầu của ngành thiên văn có từ thời tiền sử. Qua quan sát chuyển động biểu kiến của Mặt Trời, Mặt Trăng, con người đã tìm ra những thời điểm thay đổi của thời tiết. Vào cuối thời đại đồ đá (thiên niên kỷ 4 - 3 TCN), ở những nền văn minh cổ đại, quan sát bầu trời là công việc rất quan trọng của giới tăng lữ. Trước khi con người học được cách định vị trên Trái Đất và sáng tạo ra môn địa lý học, họ đã quan sát bầu trời và sản sinh ra những mô hình đầu tiên của nó. Thời điểm thiên văn học trở thành một môn khoa học theo cách nhìn nhận ngày nay đã diễn ra vào thế kỉ 16 nhờ công sức của Nicolaus Copernicus, kế tiếp là Galileo Galilei, Johannes Kepler, Isaac Newton. (xem tiếp…)...

Một số bài tiêu biểu
Enceladus from Voyager.jpg
  • Enceladus (phiên âm /ɛnˈsɛlədəs/) là vệ tinh lớn thứ 6 của Sao Thổ, được nhà thiên văn học William Herschel phát hiện vào năm 1789. Trước những năm 1980 (thời điểm 2 tàu vũ trụ Voyager bay ngang qua Enceladus), người ta biết rất ít về vệ tinh này ngoài việc nó có nước trên bề mặt. Enceladus có đường kính khoảng 500 km, bằng 1/10 kích thước của Titan, vệ tinh lớn nhất của Sao Thổ. Nó là thiên thể phản xạ ánh sáng mạnh nhất trong hệ Mặt trời (gần như 100%). (xem tiếp…)...
Galileo.arp.300pix.jpg



Universe expansion.png
Titan được quan sát từ tàu vũ trụ Cassini–Huygens.
  • Titanvệ tinh lớn nhất của Sao Thổ, vệ tinh duy nhất được biết có một khí quyển đặc, và vật thể duy nhất trừ Trái Đất có bằng chứng rõ ràng về các vật thể nước bề mặt ổn định đã được khám phá.

Titan là vệ tinh ở khoảng cách xa thứ hai mươi của Sao Thổ và xa thứ sáu trong nhóm những vệ tinh có kích thước đủ lớn để có hình cầu. Thường được miêu tả như một vệ tinh có những đặc điểm giống hành tinh, Titan có đường kính lớn hơn khoảng 50% so với Mặt Trăng của Trái Đất và có khối lượng lớn hơn 80%. Nó là vệ tinh lớn thứ hai trong Hệ Mặt Trời, sau vệ tinh Ganymede của Sao Mộc, và nếu tính theo đường kính nó còn lớn hơn hành tinh nhỏ nhất, Sao Thuỷ, (dù chỉ có khối lượng bằng một nửa). Titan là vệ tinh được phát hiện đầu tiên của Sao Thổ, nó được khám phá năm 1655 bởi nhà thiên văn học người Hà Lan Christiaan Huygens. (xem tiếp…)

Tinh vân Con Cua. Ảnh của kính viễn vọng không gian Hubble.
  • Tinh vân Con Cua là một tàn tích siêu tân tinh và tinh vân gió sao xung trong chòm sao Kim Ngưu. Tinh vân này được John Bevis quan sát năm 1731; nó tương ứng với siêu tân tinh sáng chói được các nhà thiên văn Trung Hoa và Ả Rập ghi nhận năm 1054. Với năng lượng tia Xtia gamma trên 30 KeV, tinh vân Con Cua được coi là nguồn sáng bền vững có cường độ mạnh nhất trên bầu trời, với thông lượng đã đo đạc trải rộng tới trên 1012 eV.
Danh sách bài thiên văn chọn lọc theo năm

Ban co biet.jpg [2]

•…Kepler-22bhành tinh ngoài hệ Mặt Trời đầu tiên được NASA cho là có các điều kiện thích hợp cho sự sống nhất.

•'Thủ đô Hà Nội của Việt Nam được đặt tên cho một tiểu hành tinh bay gần quỹ đạo Sao Hỏa

Trăng xanh là hiện tượng có thể quan sát thấy trăng tròn hai lần trong cùng một tháng dương lịch. Ngày 31 tháng 12 năm 2009 là ngày trăng xanh trùng với nguyệt thực một phần.

Omega Centauri là một trong số ít các cụm sao cầu có thể nhìn được bằng mắt thường và xuất hiện bằng độ lớn của Trăng tròn?

Cận Tinh nằm trong chòm sao Bán Nhân Mã là ngôi sao nằm gần Mặt Trời nhất, cách Hệ Mặt Trời xấp xỉ 4,2 năm ánh sáng?

SN 1054, siêu tân tinh tạo ra Tinh vân Con Cua, được ghi nhận vào năm 1054 trong sử sách của nhiều nền văn minh trên thế giới và được nhìn thấy vào lúc ban ngày trong gần cả tháng?

•Xung quanh vệ tinh Rhea của Sao Thổ cũng có một vành đai, giống như chính Sao Thổ?

Tàu con thoi Atlantis cùng 7 nhà du hành vũ trụ hạ cánh thành công ngày 22 tháng 6 tại căn cứ Edwards, California, kết thúc chuyến bay kéo dài hai tuần trên trạm vũ trụ Quốc tế. Chuyến bay có người đầu tiên trong năm nay của NASA, sau khi hoàn thành nhiệm vụ chính trong việc lắp đặt các bảng pin mặt trời đã đưa về Trái Đất nữ du hành vũ trụ Sunita Williams sau 195 ngày làm việc trên vũ trụ. Đây là kỉ lục nữ mới về thời gian làm việc trong một chuyến du hành vũ trụ.

Sao Kimhành tinh nóng nhất trong hệ Mặt Trời. Nhiệt độ bề mặt của nó đạt đến 460°C. Do bay trên quỹ đạo gần Mặt Trời nên nó chỉ có thể quan sát khi ửng sáng.

VY Canis Majoris (VY CMa) là một ngôi sao trong chòm Đại Khuyển có đường kính lớn nhất từng được biết tới. Đó là một sao siêu khổng lồ đỏ, có đường kính gấp 1800 tới 2100 lần Mặt Trời. Nếu sao VY Canis Majoris thay chỗ cho Mặt Trời, Sao Thổ cũng sẽ lọt vào trong bề mặt ngôi sao này.

Aleksei Arkhipovich Leonov, sinh năm 1934 là nhà du hành vũ trụ đầu tiên ra khỏi tàu vũ trụ để bước vào không gian vũ trụ, cách tàu Voschod 2 khoảng 5 m. Năm 1975 ông lại bay vào vũ trụ lần thứ hai trên chuyến bay Nga-Hoa Kỳ Apollo-Soyuz.

Thiên hà Andromeda đang có một thành phần vận tốc hướng tâm tiến về phía Ngân Hà với tốc độ khoảng 400.000 - 500.000 km/h và có thể sẽ tiếp sát với Ngân Hà sau khoảng 3 tỉ năm nữa.

Cung gop suc.jpg [3]

Evolution-tasks.png

Mảng thiên văn non trẻ và hấp dẫn này rất cần sự tham gia của bạn:


Các bài cần viết: Thiên văn gamma, Đo đạc thiên văn, Hành tinh học, Thiên văn sao, Thiên văn Ngân Hà, Thiên văn thiên hà, Thiên Hạt (cung chiêm tinh)

Đang có kêu gọi mới về gia nhập thành viên
SMirC-congrats.svg

SMirC-alien.svg SMirC-silent.svg SMirC-what.svg Nuvola apps kedit.png

Mời bạn gia nhập câu lạc bộ những người yêu thiên văn và nhiệt tình hỏi đáp, thảo luận

Mời các bạn đón xem các bài viết mới trong lĩnh vực thiên văn học

Cực quang trên bắc cực [4]

Solar eclipse 1999 4.jpg
  • Nhật thực là hiện tượng xảy ra khi Mặt Trăng đi qua giữa Trái ĐấtMặt Trời, che khuất hoàn toàn hay một phần Mặt Trời khi quan sát từ Trái Đất. Điều này chỉ có thể xảy ra tại thời điểm sóc trăng non được quan sát thấy từ Trái Đất, khi Mặt Trời và Mặt Trăng giao hội. Nhật thực toàn phần được nhiều người coi là một hiện tượng thiên nhiên đặc biệt nhất mà người đó có thể quan sát được. Dĩ nhiên, nhật thực chỉ có thể quan sát thấy tại các vùng trên Trái Đất đang là ban ngày.
Orion Nebula - Hubble 2006 mosaic 18000.jpg

Đây là một trong những tinh vân sáng nhất có thể nhìn thấy bằng mắt thường nhờ cấp sao biểu kiến 4m, nằm ở khoảng cách 1.600 năm ánh sáng với bề rộng 33 năm ánh sáng.

Comets Kick up Dust in Helix Nebula (PIA09178).jpg

Tinh vân Ốc Sên nằm cách Trái Đất khoảng 650 năm ánh sáng, có cấp sao biểu kiến 7,3 m và đường kính khoảng 15 phút cung. Nhờ đó mà giới thiên văn không chuyên có thể quan sát bằng ống nhòm thường. Nhìn qua ống nhòm nhỏ, tinh vân Ốc Sên chỉ là một vệt mờ trên bầu trời.

Trên các ảnh chụp bằng các kính thiên văn lớn (xem ảnh) đó là một tinh vân lớn, bao quanh sao mẹ màu trắng nằm giữa tâm tinh vân, có cấp sao biểu kiến 13,3 m, nhiệt độ bề mặt 130 000 °C. Trước đây khoảng 25 000 năm, nó còn là một ngôi sao tương tự như Mặt Trời, sau khi bùng nổ ở gian đoạn kết cục của quá trình phát triển sao, nó trở thành sao lùn trắng.

Sao Mộc, 9/12/2000
The Earth seen from Apollo 17.jpg
  • Hòn Bi Ve Xanh (The Blue Marble) là tên bức ảnh trứ danh chụp Trái Đất từ khoảng cách 29 000 km (18 000 miles) trong không gian. Bức ảnh này được các phi hành gia Phi thuyền Apollo 17 chụp vào ngày 7 tháng 12 năm 1972. Đây là một trong những tấm ảnh được phổ biến rộng rãi nhất, cũng là một trong số vài bức ảnh hiếm hoi ghi lại hình ảnh Trái Đất lúc có đủ ánh sáng. Trong lúc các phi hành gia thực hiện chụp bức ảnh này, Mặt Trời đang ở đằng sau họ. Lúc ấy, trong mắt nhìn của các phi hành gia, Trái Đất trông giống như một hòn bi ve màu xanh bằng thủy tinh mà trẻ con vẫn thường dùng trong các trò chơi bắn bi của chúng.

Hòn Bi Ve Xanh là bức ảnh rõ nét đầu tiên chụp bề mặt Trái Đất được chiếu sáng đầy đủ. Được giới thiệu với công chúng đang lúc cao trào của phong trào bảo vệ môi trường trong thập niên 1970, nhiều người xem bức ảnh này là hình ảnh sống động miêu tả sự mỏng manh và dễ bị tổn thương của Trái Đất, một tinh cầu nhỏ bé và cô độc giữa vũ trụ bao la. Theo Mike Gentry, một nhà tàng thư của NASA, Hòn Bi Ve Xanh là bức ảnh được phổ biến rộng rãi nhất trong lịch sử loài người.

So sánh Kepler-20e & Kepler-20f với Sao Kim và Trái Đất
2005 YU55 chụp lúc 11:45 sáng 7/11/2011
Hình tập hợp từ 227 bức ảnh chụp mưa sao băng Perseids năm 2009
  • Kính viễn vọng vô tuyến không gian của Nga RadioAstron (Радиоастрон) hay còn gọi là Spektr R (Спектр-Р) được coi là kính viễn vọng không gian lớn nhất hiện tại, đã được phóng thành công lên quỹ đạo (hình).
  • Một cơn bão khổng lồ Vết Trắng Lớn bắt đầu từ 25/2/2011 tại bán cầu bắc Sao Thổ
  • Vệ tinh thứ tư của Sao Diêm Vương được phát hiện bởi camera trường rộng 3 của kính viễn vọng không gian Hubble với số hiệu S/2011 P 1 hay P4. CBAT
  • Khởi động cuộc thử nghiệm chuyến bay 520 ngày đêm lên Sao Hỏa, trong khuôn khổ dự án quốc tế "Sao Hỏa-500" (Mars-500), do Viện Hàn lâm Khoa họcCơ quan vũ trụ Nga phối hợp thực hiện, nhằm thu thập kinh nghiệm để chuẩn bị cho chuyến bay thực tế đưa con người lên Sao Hỏa.