Chandragupta Maurya
|
||||||||||||||||||||||||||
Chandragupta Maurya (340 TCN – 298 TCN) là vị vua sáng lập triều đại Maurya, trị vì từ khoảng 320 TCN[1] đến 298 TCN.[2] Tên ông được các tài liệu Hy Lạp và Latinh đề cập như Sandrokuptos (Σανδρόκυπτος), Sandrokottos (Σανδρόκοττος) hay Androcottus.[3]
Trước khi Chandragupta lên nắm quyền, quân Macedonia xâm chiếm miền tây bắc Ấn Độ, trong khi triều đại Nanda hùng cứ ở đồng bằng sông Ấn-Hằng.[4] Năm 323 TCN, Chandragupta ra quân đánh tan tác quân các satrap (tổng đốc) Macedonia ở miền tây bắc. Tiếp theo đó ông hạ bệ vua Nanda năm 321 TCN rồi khởi lập triều đại Maurya.
Năm 304 TCN ông đập tan cuộc xâm lược của Hoàng đế Seleucus I Nicator của đế chế Seleucid. Kết quả là Seleucus phải kí hoà ước, nhượng vùng Balochistan và gả công chúa cho Chandragupta đổi lấy 500 thớt voi.[5] Seleucus còn gửi sứ thần Megasthenes được gửi đến kinh đô Panaliputta của Chandragupta, mà đến nay những tấu chương của Megasthenes vẫn tồn tại.[5]
Sau một loạt cuộc chinh phạt, Chandragupta đã trị vì trên một đế quốc rộng lớn, trải dài từ Bengal và Assam ở phía đông[6] tới Afghanistan và Balochistan ở phía tây, tới Kashmir và Nepal ở phía bắc,[7] và tới Cao nguyên Deccan ở phía tây,[8] kiểm soát được hầu hết Ấn Độ. Điều này khiến ông được người đời xem là vị Hoàng đế thực thụ đầu tiên trong lịch sử Ấn Độ.[9]
Xem thêm [sửa]
- Lịch sử Ấn Độ
- Ashoka
- Bindusara
- Dasaratha Maurya
- Chanakya
- Gupta
- Arthashastra
- Danh sách vua Ấn Độ
- Nghệ thuật Mauryan
- Người Hy-Bactria
- Vương quốc Ấn-Hy
- Quân đội Macedonia cổ đại
Chú thích [sửa]
- ^ Kulke, Hermann; Rothermund, Dietmar (1998) [1986]. A History of India . London: Routledge. tr. 59. ISBN 0-415-15481-1 Kiểm tra giá trị
|isbn=(trợ giúp). - ^ Kulke and Rothermund 1998:62
- ^ William Smith (ed), Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, 1870, Vol 3 p.705-6
- ^ Shastri, Nilakantha (1967). Age of Nandas and Mauryas. Delhi: Motilal Banarsidass. tr. 26. ISBN 81-208-0465-1. Đã bỏ qua văn bản “Second Edition ” (trợ giúp)
- ^ a b [1]
- ^ Bruce Vaughn (2004). “Indian Geopolitics, the United States and Evolving Correlates of Power of Asia”, Geopolitics 9 (2), tr.440-459.
- ^ H. Goetz (1955). “Early Indian Sculptures from Nepal”, Artibus Asiae 18 (1), tr.61-74.
- ^ The Span of the Mauryan Empire, Kamat's Potpurri, đã được truy cập ngày 9/9/2007
- ^ Boesche, Roger (January năm 2003). “Kautilya's Arthaśāstra on War and Diplomacy in Ancient India”. The Journal of Military History 67 (1): 9–37. doi:[http://dx.doi.org/10.1353%2Fjmh.2003.2006 10.1353/jmh.2003.2006. ISSN 0899-3718.