Karnataka

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
  ?Karnataka
Ấn Độ
Bản đồ chỉ vị trí của Karnataka
Bản đồ thu nhỏ của Ấn Độ với Karnataka được tô sáng
Vị trí của Karnataka
Tọa độ: 12°58′13″B 77°33′37″Đ / 12,970214°B 77,56029°Đ / 12.970214; 77.56029
Múi giờ IST (UTC+5:30)
Diện tích 191.791 km² (74.051 sq mi)[1]
Thủ phủ Bangalore
Thành phố lớn nhất Bangalore
Số quận 27
Dân số
Mật độ
52,850,562[2] (9th)
• 275,6người/km² (714người/sq mi)
Ngôn ngữ Kannada
Thống đốc T. N. Chaturvedi
Thủ hiến H.D.Kumaraswamy
Tên tắt ISO IN-KA
Website: www.karnataka.gov.in

Karnātakā (Kannada: ಕನಾ೯ಟಕ) (IPA: [kəɹnɑːʈəkɑː]) là một trong bốn bang phía nam của Ấn Độ. Bang này đã được thành lập năm 1956 với việc thông qua Đạo luật Tái tổ chức các bang. Tên ban đầu là Bang Mysore, nó đã được đổi tên thành Karnataka năm 1973. Bang này giáp Biển Ả Rập về phía tây, Goa về phía tây Bắc, Maharashtra về phía bắc, Andhra Pradesh về phía đông, Tamil Nadu về phía đông nam, và Kerala về phía tây nam. Bang này có diện tích 191.791 km² chiếm 5.83% tổng diện tích địa lý của Ấn Độ. Bang Karnataka là bang lớn thứ 8 Ấn Độ theo diện tích, bang có dân số đông thứ 9 và bao gồm 27 quận. Kannada là ngôn ngữ chính thức và là ngôn ngữ được nói rộng rãi (tiếng mẹ đẻ của 64,8% dân số).

Nhiều từ nguyên đã được đưa ra để giải thích tên gọi Karnataka. Cách giải thích được chấp nhận nhiều nhất là từ này xuất phát từ các từ ngữ Kannada karunādu, có nghĩa vùng đất cao cả. Karu nadu cũng có thể đọc là Karu (đen) và nadu (vùng), một sự ám chỉ black cotton soil tìm thấy ở vùng Bayalu Seeme của Karnataka. Trong thời kỳ Raj thuộc Anh, từ Carnatic hay Karnatak đã được sử dụng để mô tả vùng này nói chung. Với một lịch sử cổ và phong phú có niên đại từ thời kỳ văn hóa lưỡi rìu tay thời paleolithic, một số đế quốc hùng mạnh nhất của Ấn Độ cổ đại đã hiện diện ở khu vực này. Các nhà triết học vĩ đại và các ca sĩ thuộc Karnataka đã khởi đầu các phong trào xã hội-tôn giáo mà những ảnh hưởng cao cả của chúng đã được cảm nhận xa và rộng rãi. Karnataka đã đóng góp đáng kể cả hai kiểu âm nhạc cổ điển Ấn Độ, truyền thống nhạc Carnaticnhạc Hindustan. Các nhà văn viết tiếng Kannada đã nhận được số lượng cao nhất giải thưởng Jnanpith ở Ấn Độ. Bangalore, cũng có tên là Bengaluru, là thủ phủ của bang, là nơi tiên phong về phát triển công nghệ và kinh tế nhanh chóng, là những lĩnh vực cả Ấn Độ đang trải qua.

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Kiến trúc Đế quốc HoysalaBelur

Dân số[sửa | sửa mã nguồn]

Văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]

Hệ thống chính trị[sửa | sửa mã nguồn]

Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]

Giao thông[sửa | sửa mã nguồn]

Du lịch[sửa | sửa mã nguồn]

Thể thao[sửa | sửa mã nguồn]

Giáo dục[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “State-wise break up of National Parks”. Online webpage of the Wildlife Institute of India. Government of India. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2007. 
  2. ^ “Population by sex and sex ratio”. Online Webpage of Census of India. Government of India. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2007. 

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • John Keay, India: A History, 2000, Grove publications, New York, ISBN 0-8021-3797-0
  • Dr. Suryanath U. Kamat, Concise history of Karnataka, 2001, MCC, Bangalore (Reprinted 2002) OCLC: 7796041
  • Nilakanta Sastri, K.A. (1955). A History of South India, From Prehistoric times to fall of Vijayanagar, OUP, New Delhi (Reprinted 2002) ISBN 0-19-560686-8..
  • R. Narasimhacharya, History of Kannada Literature, 1988, Asian Educational Services, New Delhi, Madras,1988, ISBN 81-206-0303-6.
  • K.V. Ramesh, Chalukyas of Vatapi, 1984, Agam Kala Prakashan, Delhi ISBN 3987-10333
  • Malini Adiga (2006), The Making of Southern Karnataka: Society, Polity and Culture in the early medieval period, AD 400-1030, Orient Longman, Chennai, ISBN 81-250-2912-5
  • Altekar, Anant Sadashiv (1934) [1934]. The Rashtrakutas And Their Times; being a political, administrative, religious, social, economic and literary history of the Deccan during C. 750 A.D. to C. 1000 A.D. Poona: Oriental Book Agency. OCLC 3793499. 
  • Masica, Colin P. (1991) [1991]. The Indo-Aryan Languages. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0521299446. 
  • Cousens, Henry (1996) [1926]. The Chalukyan Architecture of Kanarese Distrcits. New Delhi: Archeological Survey of India. OCLC 37526233. 
  • Hermann Kulke and Dietmar Rothermund, A History of India, fourth edition, Routledge, 2004, ISBN 0-415-32919-1


Các bang và lãnh thổ liên bang ở Ấn Độ

Các bang
Andhra Pradesh | Arunachal Pradesh | Assam | Bihar | Chhattisgarh | Goa | Gujarat | Haryana | Himachal Pradesh | Jammu và Kashmir | Jharkhand | Karnataka | Kerala | Madhya Pradesh | Maharashtra | Manipur | Meghalaya | Mizoram | Nagaland | Orissa | Punjab | Rajasthan | Sikkim | Tamil Nadu | Tripura | Uttar Pradesh | Uttarakhand | Tây Bengal

Các lãnh thổ liên bang
Quần đảo Andaman và Nicobar | Chandigarh | Dadra và Nagar Haveli | Lãnh thổ Thủ đô Quốc gia Delhi | Daman và Diu | Lakshadweep | Puducherry