Uttar Pradesh

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
  ?Uttar Pradesh
Ấn Độ
Bản đồ chỉ vị trí của Uttar Pradesh
Vị trí của Uttar Pradesh
Tọa độ: 26°51′B 80°55′Đ / 26,85°B 80,91°Đ / 26.85; 80.91
Múi giờ IST (UTC+5:30)
Diện tích 238.566 km² (92.111 sq mi)
Thủ phủ Lucknow
Thành phố lớn nhất Kanpur
Số quận 70
Dân số
Mật độ
166.052.859 (1st)
• 721người/km² (1.867người/sq mi)
Ngôn ngữ Hindi, Urdu
Thống đốc T.V. Rajeswar
Thủ hiến Mayawati
Tên tắt ISO IN-UP
Website: www.upgov.nic.in
The decision to possibly create an additional six districts is pending.

Uttar Pradesh là một bang ở phía bắc Ấn Độ, phía bắc giáp Nepal, bang Uttaranchal, bang Himachal Pradesh; về phía tây giáp HaryanaRajasthan; về phía nam giáp bang Madhya Pradesh; về phía đông nam giáp ChhattisgarhJharkhand; về phía đông giáp bang Bihar. Uttar Pradesh có diện tích 231.256 km².

Địa lý và Dân cư[sửa | sửa mã nguồn]

Uttar Pradesh có hai vùng địa lý: cao nguyên đồng núi phía nam (dãy Vindhya) và Đồng bằng sông Hằng. Sông Hằng, một con sông linh thiêng nhất của người Hindu và có tầm quan trọng về thủy lợi, chảy qua bang Uttar Pradesh. Phần lớn mưa ở bang này từ tháng 6 đến tháng 10. Những vùng có độ cao hơn thì mát mẻ hơn những vùng đồng bằng.

Uttar Pradesh là bang đông dân nhất Ấn Độ với dân số năm 2001 là 166.052.859 người, mật độ dân số 689 người trên mỗi km². Khoảng 82% dân số là người Hindu và 17% là Hồi giáo. Tiếng Hindi là ngôn ngữ chính nhưng tiếng Urdu cũng được sử dụng rộng rãi bởi những người Hồi giáo. Thủ phủ của bang là thành phố Lucknow. Uttar Pradesh có 3 thành phố thánh của đạo Hindu: Mathura, VaranasiAyodhya. Ayodhya được nhiều người theo đạo Hindu tin là nơi sinh của Rama, hiện thân thứ 7 của thần Vishnu. Người theo Hồi giáo cũng xem thành phố này là thành phố thiêng do Babur, vị hoàng đế đầu tiên của triều đại Mughal, đã cho xây Nhà thờ Hồi giáo Babri ở đây trong thập biên 1500. Truyền thuyết dân gian cho rằng nhà thờ Hồi giáo này được xây để thay thế ngôi đền Hindu tưởng nhớ nơi sinh của Rama. Bạo lực nổi lên giữa người theo Hindu và người theo Hồi giáo năm 1992 khi những người theo đạo Hindu đã san bằng nhà thờ Hồi giáo trong một nỗ lực hồi phục lại ngôi đền Hindu. Ngôi đền lăng mộ nổi tiếng Taj Mahal (hoàn thành năm 1648) nằm ở bang Uttar Pradesh, ở thành phố Agra.

Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]

Khoảng 78% dân số của Uttar Pradesh sống bằng nghề nông. Bang này là bang sản xuất lúa, mía đường và các hạt có dầu lớn nhất Ấn Độ. Khoảng từ 10-13 triệu ha đất nông nghiệp được tưới tiêu bằng hệ thống thủy lợi. Kanpur, nằm bên sông Hằng, là một trong những thành phố công nghiệp quan trọng nhất của Ấn Độ. Các ngành sản xuất gồm: bông, bột mỳ, dầu thực vật, xi măng, điện tử. s. Uttar Pradesh có hệ thống giao thông phát triển, bao gồm mạng lưới các đường bộ lớn, đường sắt, các sân bay ở các thành phố.

Chính trị, Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Uttar Pradesh có một cơ quan lập pháp bang lưỡng viện, bao gồm 108 nghị sỹ hội đồng lập pháp (legislative council) và 426 nghị sỹ hội nghị lập pháp (legislative assembly). Uttar Pradesh có nhiều nghị sỹ trong Quốc hội Ấn Độ hơn bất kỳ bang nào khác ở Ấn Độ với 85 ghế ở hạ viện Lok Sabha (Viện Nhân dân) và 34 ghế trong thượng viện Rajya Sabha (Hội đồng các bang). Nhiều thủ tướng Ấn Độ xuất thân từ Uttar Pradesh, bao gồm Jawaharlal Nehru, Indira GandhiRajiv Gandhi.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Khu vực Uttar Pradesh ngày nay trước đây là một phần của Ấn Độ thuộc Anh gọi là Quận Bengal. Năm 1833 Quận Bengal được chia làm hai; một phần trở thành Quận Agra. Năm 1836, Quận Agra đã được đổi tên thành Tỉnh tây bắc. Năm 1877 Tỉnh tây bắc và Tỉnh Oudh đã được đặt dưới sự cai trị của một thống đốc. Năm 1902, hai tỉnh này đã trở thành Các tỉnh Liên hiệp Agra và Oudh (United Provinces of Āgra and Oudh). Năm 1931 tên gọi được gọi tắt thành Các tỉnh Liên hiệp (United Provinces). Khi Ấn Độ giành được độc lập năm 1947, các bang Rampur, Banaras và Tehri-Garwhal sáp nhập với Các tỉnh Liên hiệp và trở thành bang Uttar Pradesh năm 1950. Tháng 11 năm 2000, chính quyền trung ương Ấn Độ lập bang mới Uttaranchal từ phần tây bắc của Uttar Pradesh, làm giảm tổng diện tích của khu vực này đi 1/5.


Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]