Edward Snowden

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm


Edward Snowden

Hình của Edward Snowden, Hồng Kông
Sinh Edward Joseph Snowden
21 tháng 6, 1983 (30 tuổi)[1]
Quốc gia Mỹ
Công việc Quản trị mạng
Tuyển dụng Booz Allen Hamilton[2] (cho đến ngày 10 tháng 6 năm 2013)
Nổi tiếng vì Tiết lộ những chi tiết về chương trình theo dõi bí mật của chính phủ Mỹ
Quê quán Wilmington, Bắc Carolina
Cáo buộc hình sự Bị buộc tội trộm cắp tài sản chính phủ, truyền tin trái phép về thông tin quốc phòng, và cố ý tiết lộ tin tình báo mật cho một người không có quyền hạn (tháng 6 năm 2013)

Edward Joseph Snowden (sinh ngày 21 tháng 6 năm 1983)[1] là một cựu nhân viên kỹ thuật hợp đồng của Cơ quan An ninh Quốc gia Hoa Kỳ (NSA) và cựu nhân viên chính thức của Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ (CIA), người đã làm rò rỉ những bí mật hàng đầu của chính phủ Mỹ và Anh cho giới báo chí về những chương trình theo dõi người dân.[3][4]

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Snowden sinh ra tại thành phố Elizabeth nhưng lớn lên ở Wilmington, Bắc Carolina. Cha là Lonnie Snowden, một cư dân bang Pennsylvania, làm sĩ quan của Hải quân Hoa Kỳ. Mẹ là cư dân bang Baltimore, Maryland, nhân viên bán hàng tại một tòa án liên bang Maryland.

Năm 1999, Snowden cùng gia đình chuyển đến thành phố Ellicott, Maryland và học tại Trường Đại học Công cộng Anne Arundel (Arnold, Maryland) để đủ điều kiện đạt được bằng cấp của một trường Trung học nhưng Anh đã không hoàn thành. Cha anh giải thích: Con trai ông đã phải nghỉ học nhiều tháng vì ốm và sau khi quay lại, Snowden đã chọn và thi đỗ chứng chỉ GED (General Educational Development - Chứng chỉ hoàn tất Trung học) tại một trường Đại học Công cộng địa phương.

Năm 2011, Snowden làm việc trực tuyến để đạt được Văn bằng Cao Học của Đại học Liverpool. Khi làm việc cho căn cứ quân sự Mỹ tại Nhật Bản, Snowden thực sự thích thú văn hóa nơi đây và đã đi học tiếng Nhật, sau đó làm việc cho một công ty hoạt hình (anime) Nhật Bản. Anh cũng biết một chút tiếng Trung phổ thông và say mê Nghệ thuật Quân đội. Đạo Phật được Snowden chọn làm tôn giáo của mình. Ngày 07/05/2004, Snowden gia nhập quân đội Hoa Kỳ với tư cách là một thành viên của Lực lượng tân binh đặc biệt nhưng anh đã không hoàn thành nhiệm vụ. Snowden nói anh từng muốn tham gia trận chiến ở Iraq vì cảm thấy đó là "bổn phận của con người là phải trả lại tự do cho những ai còn bị áp bức". Nhưng Snowden đã giải ngũ sau 4 tháng, vào 28/09 vì gặp tai nạn gãy 2 chân trong khi tập luyện.

Snowden đầu tiên làm việc với phóng viên Glenn Greenwald của tờ báo Luân Đôn The Guardian, tờ báo cũng đã đăng một loạt bài phơi bày sự thật dựa trên những tiết lộ của Snowden vào tháng 6 năm 2013, anh tiết lộ những thông tin về nhiều chương trình theo dõi mật, bao gồm chương trình siêu dữ liệu nghe lén điện thoại của Mỹ và Châu Âu, PRISM (một chương trình theo dõi khác) và chương trình theo dõi Internet Tempora. Snowden nói những tiết lộ này là một nỗ lực nhằm "thông báo cho người dân biết rằng những gì đã được thực hiện trên chính cái tên của họ và những gì đã được thực hiện để chống lại họ."[4][5][6]

Vào ngày 14 tháng 6 năm 2013, các công tố viên liên bang của Mỹ đã đệ một đơn kiện được công bố vào ngày 21 tháng 6[7][8] buộc tội Snowden trộm cắp tài sản chính phủ, truyền tin trái phép về thông tin quốc phòng, và cố ý tiết lộ tin tình báo mật cho một người không có quyền hạn; hai cáo buộc cuối cùng tuân theo Đạo luật Tình báo.[9]

Những tiết lộ của Snowden được đánh giá là một trong những lỗ hổng nghiêm trọng nhất trong lịch sử của NSA.[10] Matthew M. Aid, một sử gia về tình báo ở Washington cho rằng những tiết lộ của Snowden đã "xác nhận mối ngờ vực bấy lâu nay rằng sự theo dõi của NSA trên đất nước này thâm nhập xa hơn những gì chúng ta biết."[10]

Cuộc sống riêng tư[sửa | sửa mã nguồn]

Trước khi bay tới Mỹ tháng 5 năm 2013, Snowden có bạn gái là Lindsay Mills, một nghệ sĩ trình diễn múa 28 tuổi mà anh đã lên kế hoạch kết hôn. Hai người đã có một thời gian dài gắn bó bên nhau và cùng nhau đi du lịch thế giới trong suốt 4 năm qua, nhưng khi Snowden trốn sang Hồng Công để tiết lộ về chương trình giám sát được cho là bí mật hàng đầu của chính phủ Hoa Kỳ thì mọi kế hoạch đã đổ vỡ.

Tị nạn tại Nga[sửa | sửa mã nguồn]

Vào ngày 1 tháng 8, 2013, Snowden rời khỏi phi trường lúc nhận được quyền tị nạn tạm thời tại đây một năm, sau khi phải ở một tháng trong khu vực chuyển tiếp.[11] Luật sư của Snowden, ông Anatoly Kucherena, cho biết, quyền tị nạn này có thể được gia hạn mỗi năm một lần.[12]

Nhận xét[sửa | sửa mã nguồn]

  • Giáo sư xã hội học người Thụy Điển, ông Stephen Svallfors thuộc Đại học Umea, Thụy Điển, người mà có đủ thẩm quyền để đề cử, vừa đề nghị Ủy ban Nobel trao giải Nobel Hòa bình cho Edward Snowden. Ông cho rằng "nhờ những nỗ lực đầy can đảm của Snowden, người chấp nhận sự thiệt thòi của bản thân, mà hoạt động theo dõi thông tin điện tử quy mô do chính phủ Mỹ thực hiện đã bị đưa ra ánh sáng. Edward Snowden làm cho thế giới trở nên tốt hơn và an toàn hơn một chút".
Ông cũng chỉ ra rằng nỗ lực của Snowden, đã chứng tỏ rằng các công dân có khả năng phát biểu và "đứng lên ủng hộ các quyền cơ bản và tự do".[13]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă Ackerman, Spencer (10 tháng 6 năm 2013). “Edward Snowden failed in attempt to join US army's elite special forces unit”. The Guardian (London). Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013. “The army did confirm Snowden's date of birth: June 21, 1983.” 
  2. ^ Greenwald, Glenn; MacAskill, Ewen; Poitras, Laura (10 tháng 6 năm 2013). “Edward Snowden: the whistleblower behind the NSA surveillance revelations”. The Guardian (London). “The individual responsible for one of the most significant leaks in US political history is Edward Snowden, a 29-year-old former technical assistant for the CIA and current employee of the defence contractor Booz Allen Hamilton. Snowden has been working at the National Security Agency for the last four years as an employee of various outside contractors, including Booz Allen and Dell.” 
  3. ^ Gellman, Barton; Markon, Jerry (9 tháng 6 năm 2013). “Edward Snowden says motive behind leaks was to expose 'surveillance state'”. The Washington Post. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013. 
  4. ^ a ă Gellman, Barton; Blake, Aaron; Miller, Greg (9 tháng 6 năm 2013). “Edward Snowden comes forward as source of NSA leaks”. The Washington Post. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013. 
  5. ^ Smith, Matt (9 tháng 6 năm 2013). “NSA leaker comes forward, warns of agency's 'existential threat'”. CNN. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2013. 
  6. ^ Greenwald, Glenn; MacAskill, Ewen; Poitras, Laura (9 tháng 6 năm 2013). “Edward Snowden: the whistleblower behind the NSA surveillance revelations”. The Guardian (London). Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2013. 
  7. ^ Finn, Peter; Horwitz, Sari (21 tháng 6 năm 2013). “U.S. charges Snowden with espionage”. The Washington Post. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2013. 
  8. ^ Greenwald, Glenn (June 22, 2013). "On the Espionage Act charges against Edward Snowden". The Guardian (London).
  9. ^ “Document: Edward Snowden unsealed complaint”. Politico. 21 tháng 6 năm 2013. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2013. 
  10. ^ a ă Shane, Scott; Somaiya, Ravi (16 tháng 6 năm 2013). “New Leak Indicates U.S. and Britain Eavesdropped at '09 World Conferences”. The New York Times. 
  11. ^ “Snowden out of airport, still in Moscow”. CNN. Truy cập ngày 2 tháng 8 năm 2013. 
  12. ^ Richter, Paul and Loiko, Sergei L. (1 tháng 8 năm 2013). “Snowden asylum may presage rocky period in U.S.-Russia ties”. Los Angeles Times. 
  13. ^ Snowden được đề cử giải Nobel Hòa bình vnexpress, 16.07.2013

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

PDF Version (Lưu trữ)