Tự do báo chí
Tự do báo chí hay tự do thông tin là một trong những quyền căn bản nhất của con người, được hầu hết các quốc gia công nhận bằng văn bản luật, thậm chí Hiến pháp. Bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền cũng đề cập và công nhận quyền tự do này của mỗi công dân. Tuy nhiên, việc thực hiệnq uyền tự do báo chí ở mỗi quốc gia có thực giả và mức độ hoàn toàn khác nhau.
Mục lục |
[sửa] Biểu hiện của tự do báo chí
Thể hiện qua việc tự do thông tin, tiếp nhận thông tin qua tất cả các nguồn khác nhau, bày tỏ quan điểm chính kiến.
[sửa] Xếp hạng về tự do báo chí
Một trong những tổ chức đánh giá mức độ tự do báo chí được biết đến rộng rãi là bảng thứ tự qua khảo sát và xếp hạng hàng năm bởi tổ chức Phóng viên không biên giới (Reporters Without Borders) với mục đích cổ động quyền tự do bao chí toàn cầu. Thứ tự được xếp theo mức độ vi phạm quyền lợi mà tổ chức này đánh giá.
| Thứ tự | 2006[1] | 2008[2] | 2011[3] |
|---|---|---|---|
| 10 quốc gia dẫn đầu (kể cả đồng hạng) | Hà Lan, Iceland, Ireland, Phần Lan, Cộng hòa Séc, Estonia, Na Uy, Slovakia, Thụy Sĩ, Bồ Đào Nha, Hungary, Latvia, Slovenia | Iceland, Luxembourg, Na Uy, Estonia, Phần Lan, Ireland, Bỉ, Latvia, New Zealand, Thụy Điển, Thụy Sĩ | Phần Lan, Na Uy, Estonia, Hòa Lan, Áo, Iceland, Luxembourg, Thụy Sĩ, Cabo Verde, Canada |
| 10 quốc gia cuối sổ | Nepal, Ethiopia, Saudi Arabia, Iran, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Miến Điện, Cuba, Eritrea, Turkmenistan, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên | Palestine, Lào, Sri Lanka, Iran, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Việt Nam, Cuba, Miến Điện, Turkmenistan, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên, Eritrea | Sudan, Yemen, Việt Nam, Bahrain, Trung Quốc, Iran, Syria, Turkmenistan, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên, Eritrea |
[sửa] Tự do báo chí ở Việt Nam
|
|
Nội dung và quan điểm của bài hoặc đoạn này có thể thể hiện một tầm nhìn chưa toàn diện. Xin cải thiện bài này hoặc thảo luận về vấn đề này tại trang thảo luận. |
Kể từ cuối năm 2006 thủ tướng Việt Nam ra chỉ thị bổ sung thêm những biện pháp để kiểm soát báo chí chặt chẽ hơn.[4] Điển hình là nhà nước không chấp nhận báo chí tư nhân.[5][6]
Theo báo cáo của tổ chức Phóng viên không biên giới, Việt Nam không có truyền thông độc lập. Việt Nam xếp hạng 168 trong số 173 quốc gia trong bảng xếp hạng vào năm 2008 về chỉ số tự do báo chí. Báo chí, truyền hình và radio đều nằm dưới sự điều khiển của chính quyền. Bốn cơ quan chính là Thông tấn xã Việt Nam Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam và báo Nhân Dân đều được phối hợp để thi hành tuyên truyền cho Đảng Cộng sản Việt Nam và chính phủ Việt Nam.[7]
Tính đến năm 2010 trong số hơn 700 tờ báo cùng 67 đài phát thanh và truyền hình trong nước thì tất cả phụ thuộc vào những cơ quan nhà nước và chịu sự chỉ đạo của chính quyền.[8] Chính xác hơn là Bộ Thông tin - Truyền thông quản lý cùng dưới quyền Ban Văn hóa Tư tưởng của Đảng Cộng sản.[7] Dù vậy báo chí cùng các phương tiện truyền thông nói chung đang được hiện đại hóa và nhà nước không thể kiểm soát được trọn vẹn.
Hiện khoảng 10 nhà báo và nhà bất đồng chính kiến mạng đang bị ở tù "vì những phát biểu của họ".[9]
Tháng 8 năm 2011 tại Hội nghị báo chí nhóm họp ở Quảng Bình, Cục Báo chí thuộc Bộ Thông tin và truyền thông Việt Nam tái khẳng định rằng tất cả báo chí trong nước đều là cơ quan ngôn luận của Đảng nên nhiệm vụ chính yếu là "tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước đến nhân dân." Vì vậy báo chí phải cảnh giác việc "đưa tin không phù hợp với lợi ích quốc gia và nhân dân" và "nhận thức chính trị sai lệch."[10]
Năm 2006, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký Chỉ thị 37 để thực hiện kết luận của Bộ Chính trị về biện pháp tăng cường lãnh đạo, quản lý báo chí. Theo chỉ thị này, Chính phủ Việt Nam "kiên quyết không để tư nhân hóa báo chí dưới mọi hình thức; không để bất cứ tổ chức, cá nhân nào lợi dụng, chi phối báo chí phục vụ lợi ích riêng."[11]
[sửa] Tự do báo chí ở các nước Hồi giáo
[sửa] Tự do báo chí ở các nước độc tài
[sửa] Tác động của cản trở thông tin
Theo BBC, việc tạo ra các bộ lọc thông tin nhằm ngăn người dân tiếp xúc với các thông tin mà chính quyền không mong muốn thường gây ra các tác hại về kinh tế, về chính trị, về tư tưởng nhận thức và vi phạm quyền lợi chính đáng của người dân về quyền tự do ngôn luận[12].
[sửa] Chú thích
- ^ Danh mục 2006 xếp hạng tự do báo chí các quốc gia trên thế giới
- ^ Danh mục 2008 xếp hạng tự do báo chí các quốc gia trên thế giới
- ^ Danh mục 2011 xếp hạng tự do báo chí các quốc gia trên thế giới
- ^ "Chỉ thị Thủ tướng chính phủ số 37/2006/CT-TTg 29/11/2006"
- ^ "Không cho phép báo chí tư nhân" tin BBC
- ^ "Không chấp nhận tư nhân núp bóng hoạt động báo chí"
- ^ a b "Bốn ‘ông lớn’ phối hợp tuyên truyền" theo BBC
- ^ "Nhà nước răn đe báo chí vượt rào" theo RFA
- ^ Báo cáo về Việt Nam của tổ chức Phóng viên không biên giới.
- ^ Vietnam Press Control (Báo chí Việt Nam bị nhắc nhở) theo BBC tường thuật
- ^ http://nld.com.vn/172683p0c1002/khong-de-tu-nhan-hoa-bao-chi-duoi-moi-hinh-thuc.htm
- ^ Người dân phải được tự do thông tin
[sửa] Xem thêm
[sửa] Liên kết ngoài
- Reporters Without Borders
- Reporters Without Borders. Worldwide press freedom index 2002.
- Reporters Without Borders. Worldwide press freedom index 2003.
- Reporters Without Borders. Worldwide press freedom index 2004.
- Reporters Without Borders. Worldwide press freedom index 2005;
- Reporters Without Borders. Worldwide press freedom index 2006.
| Bài này còn sơ khai. Mời bạn góp sức viết thêm để bài được hoàn thiện hơn. Xem phần trợ giúp về cách sửa bài. |