George Berkeley

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
George Berkeley
George Berkeley by John Smibert.jpg
Thời đại Triết học thế kỷ 18
Lĩnh vực Triết học phương Tây
Trường phái Chủ nghĩa duy tâm, Chủ nghĩa kinh nghiệm
Sở thích Siêu hình học, Nhận thức luận, Ngôn ngữ, Toán học, Tri giác
Ý tưởng nổi trội Chủ nghĩa duy tâm chủ quan, The Master Argument

George Berkeley (đọc là Bơ-kơ-li) (16851753), hay Giám mục Berkeley, là một nhà triết học người Ai Len. Thành tựu triết học chính của ông là việc đưa ra một học thuyết mà ông gọi là "chủ nghĩa phi vật chất" (immaterialism, sau được người khác gọi là chủ nghĩa duy tâm chủ quan (subjective idealism)). Học thuyết này, được tổng kết bởi câu châm ngôn của ông: "Esse est percipi" ("Tồn tại nghĩa là được nhận thức bằng tri giác"), cho rằng các cá nhân chỉ có thể biết trực tiếp các cảm giácý niệm về các khách thể, không biết về những thứ trừu tượng chẳng hạn như "vật chất". Các tác phẩm nổi tiếng nhất của ông gồm: A Treatise Concerning the Principles of Human Knowledge (Luận về các nguyên lý của tri thức con người) (1710) và Three Dialogues between Hylas and Philonous (Ba cuộc hội thoại giữa Hylas và Philonous) (1713), trong đó các nhân vật Philonous và Hylas đại diện cho chính Berkeley và John Locke - nhà triết học cùng thời với ông. Năm 1734, ông xuất bản cuốn The Analyst với nội dung phê phán các nền tảng của môn giải tích (calculus), cuốn này đã có ảnh hưởng đối với sự phát triển của ngành toán học.

Ảnh hưởng của Berkeley còn được phản ánh ở các cơ sở giáo dục và đào tạo được đặt tên theo tên ông. Cả trường Đại học California, Berkeley, và thành phố đã mọc lên quanh trường đều được đặt theo tên ông, tuy phát âm đã được biến đổi để phù hợp với tiếng Anh Mỹ --(đọc là bớc-cơ-li).